• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 112 pages
Class notes

Het strafproces

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 112 pages

Studiemateriaal voor het vak Het Strafproces in de Master Rechten aan KU Leuven, met focus op de hervorming van het strafprocesrecht. De inhoud behandelt de historische ontwikkeling van het strafprocesrecht, de organisatie van het vooronderzoek, wraking van rechters (art. 828 Ger. W.), en cassatieprocedure met uitgebreide jurisprudentie. Uitstekend voor examenvoorbereiding omdat het zowel theoretische achtergrond als praktische procedures en jurisprudentiële voorbeelden bevat.

Content preview

DEEL 1. EEN TOEKOMSTIG VERNIEUWD STRAFPROCESRECHT?


1788: Déclaration des droits de l’homme et du citoyen

1791: Code Lepeletier
- Afschaffing inquisitoir systeem
- Invoering van jury naar Engels model

1808: Code d’instruction criminelle
- Inquisitoir vooronderzoek
- Accusatoire fase voor vonnisgerecht

1878: Voorafgaande Titel van het Wetboek van strafvordering

Katalysatoren van een hervorming: de “loden jaren” ’80 en ‘90
- “Bende van Nijvel” en “CCC”
- Eerste parlementaire onderzoekscommissie “Bende van Nijvel” (1990)
- Tweede parlementaire onderzoekscommissie “Bende van Nijvel” (1996-97)
- Parlementaire onderzoekscommissie “Dutroux” (1996-97)
- “Octopusoverleg”

Wet van 12 maart 1998 tot verbetering van de strafrechtspleging in het stadium van het
opsporingsonderzoek en het gerechtelijk onderzoek (“Wet Franchimont”)

Wetsontwerp houdende het Wetboek van strafprocesrecht (Parl.St. Kamer, nr. 51-
2138/001, 2/12/2005)

Wet 5 februari 2016 (“Pot-pourri II”)

Commissie tot hervorming van het strafprocesrecht: wetsontwerp houdende het Wetboek
van strafprocesrecht (Parl.St. Kamer 2019-2020, nr. 1239/001)

Regeerakkoord 31 januari 2025




1

,I. DE ORGANISATIE VAN HET
VOORONDERZOEK
1. WRAKING

I.1. INLEIDING

Is rechter voldoende onpartijdig om uitspraak te doen?

Stijgt het aantal wrakingen?

- September 2025: cijfers in publicaties geven geen volledig beeld van het aantal
wrakingen
- => er is dus geen beeld van wraakpercentage en het is geen betrouwbaar cijfer

Wezenlijk onderdeel strafprocesrecht

- Wordt dit misbruikt?
o Ja, geen onterechte kritiek van de maatschappij
- Comfort partijdigheid advocaat
o Kan volop voor belangen cliënt gaan
o Wat is de grens? => Eigen geloofwaardigheid als advocaat

Gerechtelijk wetboek regelt wraking (suppletieve werking)

- Art. 828 Ger. W. => 13 wrakingsgronden
- Gewettigde verdenking
o = op legitieme wijze twijfelen
o Onpartijdigheid wordt vermoed
o Legitieme overtuiging moet door aantal objectiveerbare elementen worden
aangetoond
(vb. bord spaghetti van OR in zaak Dutroux)
o Hoge graad van vijandschap tussen rechter en advocaat
 Objectiveerbaar
 Rechter gaat niet onpartijdig kunnen zijn




2

,I.2. PROCEDURE WRAKING

Zitting 24u 48u 3d HvB Cass.
Boze advocaat => gaat naar Griffier Rechter geeft standpunten PK Uitspraa Termijn =
griffie over verzoek tot wraking k binnen 15d
8d
- Terugtrekken
↓ (kennis aan) ↓(overmak
- Onpartijdigheid aanvechten
↓ (stelt akte op) en) ↓
=> HvB moet zitting ?
Rechter (mag zaak niet
Akte van wraking verder behandelen => organiseren PG
schorsing)

(moet zo snel mogelijk na
incident dat aanleiding geeft tot Mag wel nog uitstel doen &
wraking) datum van volgende zitting
bepalen => anders moet
rechter herdagvaarden
(extra kosten,
dagvaardingstermijn…)




3

, I.3. VOORBEELDEN WRAKING

Wat is bepalende factor om wraking in te stellen?

- Reputatieschade indien je ongelijk krijgt
- Wat is de impact op de manier waarop de rechter achteraf gaat oordelen?

Hoe kan je de procedure beter regelen?

- 2 zaken reeds ingeschreven in de wet
o Boete
o Ervaringsvereiste : advocaat reeds 10 jaar ingeschreven in de balie
- Vergelijking met Nederland: wrakingskamer
o Weinig meerwaarde
o Hof van beroep weet ook dat wrakingszaken dringend zijn
- Schorsing aanpakken
o Afschaffen of moduleren
o Je kan ondertussen verder doen in de zaak
o Nadeel => indien wraking wordt toegekend, dan heb je voor niks die zittingen
gehouden
 Mogelijke oplossing => rechter laten beoordelen wanneer schorsing moet
worden toegekend
- Andere rechter of vervangende rechter?
o ~ jury in assisenzaken
o In praktijk moeilijk, want te weinig rechters

1) 13 september 2022

Het is niet omdat je niet akkoord bent met wat rechter beslist, dat deze daarom partijdig
is

2) 14 oktober 2025

Betrokken dame was zwanger en moest bevallen

- Advocaat wil uitstel, maar het uitstel is volgens de vrouw te kort

Vorm van partijdigheid?

- Nee, geen enkele vorm van gewettigde verdenking
- Boete opleggen
o Sanctioneren voor procedureel initiatief dat iemand genomen heeft
o België heeft dit gedaan
o Boete die niet te streng is:
 Boete wegens misbruik indien die niet wordt beschouwd als een strafsanctie
 EHRM over strafsanctie: straf heeft autonome, verdragsrechtelijke betekenis
 => gevolg: bepaalde vormen van sanctie zijn intrinsiek strafrechtelijk
 => niet bedoeling bij wraking
o Boetes liggen in België tussen 15 & 2500 euro

 Verzoekster had rechtsgang verstoord => geldboete van €215




4

Table of contents

  1. 01 1. Wraking 2
    1. I.1. Inleiding 2
    2. I.2. Procedure wraking 3
    3. I.3. Voorbeelden wraking 4
    4. I.4. remedies? 7
  2. 02 2. tweedeling opsporingsonderzoek – gerechtelijk onderzoek 8
  3. 03 3. Mini-instructie (art. 28septies Sv.) 11
  4. 04 4. Kenmerken 13
  5. 05 5. toezicht en actie van kamer van inbeschuldigingstelling 13
  6. 06 6. rol van het Grondwettelijk Hof 14
    1. 6.1. arrest nr. 6/2017 van 25 januari 2017 14
    2. 6.2. Arrest nr. 97/2020 van 25 juni 2020 15
    3. 6.3. Arrest nr. 15/2022 van 3 februari 2022 19
    4. 6.4. Arrest nr. 6/2024 van 18 januari 2024 20
  7. 07 7. De wet van 6 december 2022 (BS 21 december 2022) 21
  8. 08 8. Wetsvoorstel houdende het wetboek van strafprocesrecht (Parl. St. Kamer nr. 55-1239/1) 26
    1. 8.1. Uitgangspunt: eengemaakt vooronderzoek gevoerd door OM met controle door de rechter van het onderzoek (RO) 26
    2. 8.2. Eenduidige rechtspositie voor verdachten en slachtoffers 26
    3. 8.3. Geheim van het onderzoek 26
    4. 8.4. Aanvullend onderzoek 27
    5. 8.5. Controlerechten 27
  9. 09 9. Het profiel van de onderzoeksrechter / rechter van het onderzoek 28
    1. 9.1. Huidige regeling 28
    2. 9.2. Argumentatie voor eenmaking vooronderzoek 29
    3. 9.3. Argumentatie tegen eenmaking onderzoek 31
  10. 10 1. Basis 32
  11. 11 2. Rechtsvergelijking 33
    1. 2.1. Nederland 33
    2. 2.2. Frankrijk 34
  12. 12 3. Voorstel ontwerp nieuw wetboek strafprocesrecht 36
    1. 3.1. Voorstel 36
    2. 3.2. Uitwerking 39
  13. 13 1. Basiskennis procedures politierechtbank en correctionele rechtbank 47
  14. 14 2. Assisenprocedure 52
  15. 15 3. Voorstel commissie tot hervorming strafprocesrecht 54
  16. 16 1. De behandeling in de loop van het gerechtelijk onderzoek: “zuivering van nietigheden” door de Ki 57
    1. 1.1. Voorwerp zuivering nietigheden 57
    2. 1.2. Ratio zuivering nietigheden 57
    3. 1.3. Bevoegdheid zuivering nietigheden 58
    4. 1.4. facultatief of verplicht? 59
    5. 1.5. Tegenspraak 60
    6. 1.6. Antigoon voor de KI 61
  17. 17 2. De behandeling bij de afsluiting van het gerechtelijk onderzoek: raadkamer en kamer van inbeschuldigingstelling 65
    1. 2.1. Bevoegdheid zuivering nietigheden 65
    2. 2.2. Hoger beroep tegen beslissing Raadkamer 66
  18. 18 3. Cassatieberoep 69
  19. 19 4. Gevolgen van beslissing in de loop of bij afsluiting van het gerechtelijk onderzoek waarbij ingeroepen onregelmatigheid, verzuim of nietigheid of grond van onontvankelijkheid of verval werd verworpen 71
  20. 20 5. Gevolgen van beslissing in de loop of bij afsluiting van het gerechtelijk onderzoek waarbij ingeroepen onregelmatigheid, verzuim of nietigheid werd aanvaard 74
  21. 21 1. Preliminaire zitting 78
    1. 1.1. Artikel 291 Sv. 79
    2. 1.2. Wet 5 mei 2019: invoering van preliminaire zitting: artikelen 278 en 278bis Sv. 80
    3. 1.3. Parlementaire verantwoording 81
    4. 1.4. Inroepbare middelen 81
    5. 1.5. Niet-inroepbare middelen 81
    6. 1.6. Verplicht karakter 81
    7. 1.7. Alle partijen 82
    8. 1.8. Onmiddellijke uitspraak 82
    9. 1.9. “Uitgesteld’ cassatieberoep 82
  22. 22 2. zitting voor samenstelling jury 82
    1. 2.1. Loting van juryleden na 82
    2. 2.2. Discretionaire wraking (art. 289 Sv.) 83
  23. 23 3. Beginselen inzake de terechtzitting 84
    1. 3.1. Rol van jury en beroepsrechters 84
    2. 3.2. verloop van de zitting ter gronde 87
    3. 3.3. Systeem van vragen aan de jury 89
    4. 3.4. Procedure na beantwoording van de vragen 94
  24. 24 1. hoger beroep 95
  25. 25 2. Verzet 98
  26. 26 3. Cassatieberoep (art. 416-422 Sv.) 98
    1. 3.1. Cassatieberoep is enkel mogelijk tegen beslissingen gewezen in laatste aanleg, met andere woorden tegen beslissingen waartegen geen hoger beroep meer mogelijk is 99
    2. 3.2. Het instellen van cassatieberoep vereist hoedanigheid enbelang 99
    3. 3.3. Cassatieberoep heeft schorsende werking. De beslissing van de appelrechter krijgt geen kracht van gewijsde gedurende de cassatietermijn en in geval er een cassatieberoep wordt ingesteld gedurende de cassatieprocedure. Dit geldt zowel op strafgebied als op burgerlijk gebied. Op burgerlijk gebied kan wel door de appelrechter een uitvoerbaarverklaring bij voorraad worden uitgesproken. 99
    4. 3.4. Het cassatieberoep heeft devolutieve werking 100
    5. 3.5. Noodzakelijke tussenkomst van een advocaat houdende een getuigschrift opleiding cassatieprocedures voor het aantekenen van het cassatieberoep 101
    6. 3.6. Het cassatieberoep wordt aangetekend door een verklaring ter griffie van het gerecht dat uitspraak heeft gedaan 102
    7. 3.7. Het cassatieberoep moet worden betekend aan de partij tegen wie het is gericht 102
    8. 3.8. Termijn om cassatieberoep aan te tekenen 103
    9. 3.9. Voorstellen van cassatiemiddelen 109
    10. 3.10. De verweerder in cassatie kan een memorie van antwoord indienen, waarin hij de cassatiemiddelen betwist 110
    11. 3.11. Terechtzitting van het Hof van Cassatie 110
    12. 3.12. Afstand van cassatieberoep is mogelijk tot op de zitting. Die wordt dan door het cassatie vastgesteld 111
    13. 3.13. Kennelijk onontvankelijke cassatieberoepen kunnen met een verkorte procedure houdende een beschikking van niettoelaatbaarheid worden beëindigd (art. 433 Sv.) 111
    14. 3.14. In geval van vernietiging oordeelt het Hof van Cassatie niet zelf over de zaak, maar stuurt het deze in de regel naar een verwijzingsrechtbank die in beginsel dezelfde hoedanigheid heeft als deze die de bestreden beslissing velde (zie wel nuances in artikel 435-437 Sv.) 111
    15. 3.15. Draagwijdte van de cassatie 111
    16. 3.16. De verwijzingsrechter is gebonden door wat het Hof van Cassatie heeft beslist over een beslecht rechtspunt. In zoverre de beslissing van de verwijzingsrechter aldus overeenstemt met het vernietigingsarrest, kan er tegen deze beslissing niet meer in cassatie worden gegaan (art. 435 Sv.). 111
    17. 3.17. Verzwaring van de toestand van de eiser 112

Document information

Study
Uploaded on
May 31, 2026
Number of pages
112
Written in
2025/2026
Type
Class notes
Professor(s)
Raf verstraeten
Contains
All classes
$11.68

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
6
Followers
6
Items
2
Last sold
2 year ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions