Samenvatting
Socialezekerheidsrecht
Hoofdstuk 1, inleiding
Sociale zekerheid:
Het publieke stelsel dat het geheel van voorzieningen omvat die tot doel hebben het
waarborgen van de financiële zekerheid van burgers en hen te activeren.
- Waarborgfunctie: sociale zekerheid biedt door de overheid inkomenszekerheid als
mensen bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen
werken.
- Activeringsfunctie: verwacht wordt dat een ieder meedoet binnen de sociale
zekerheid. In de meeste gevallen een plicht voor de uitkeringsgerechtigde om zich
in te spannen om bijvoorbeeld werk te zoeken bij werkloosheid of bij ziekte te re-
integreren.
Socialezekerheidsrecht:
Het stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de sociale zekerheid.
Recht: het krijgen van een werkloosheidsuitkering.
Plicht: premiebetaling.
Het stelsel van sociale zekerheid:
- Sociale verzekeringen
Voor de financiering wordt premie afgedragen.(behalve kinderbijslag) De hoogte van de
premies wordt jaarlijks vastgesteld en is afhankelijk van het inkomen en de leeftijd.
1. Werknemersverzekeringen
(ZW, WAO, Wet WIA en WW)
De verzekerde is een werknemer die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet
heeft bereikt en in een privaat- of publiekrechtelijke dienstbetrekking staat.
Worden uitgevoerd door het UWV.
2. Volksverzekeringen
(AKW, AOW, Anw, Wlz en Zvw)
Het gaat meestal om de ingezetene, iemand die in Nederland woont. (ook
mensen die in België wonen, maar in Nederland werkzaam zijn)
Worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB)
- Sociale voorzieningen
(Pw, Wet IOW, Wet IOAZ, Wmo 2015, Jw, Wajong en TW)
Worden betaald uit de belastingopbrengsten, maar ook een deel uit de algemene
middelen.
,→ De meeste procedures binnen het socialezekerheidsrecht zijn bestuursrechtelijke
procedures, de regels van de Algemene wet bestuursrecht worden gevolgd.
Belangrijke elementen binnen het bestuursrecht voor het socialezekerheidsrecht:
- Geen verplichte procesvertegenwoordiging
Iemand is niet gehouden om een advocaat te nemen, maar kan zelf naar de
bestuursrechter stappen. De wetgever probeert op deze wijze de rechtsbescherming
laagdrempelig te houden.
- Het begrip besluit, bestuursorgaan en belanghebbende
Besluiten moeten rechtsgevolgen in het leven roepen en worden door een
bestuursorgaan met openbaar gezag genomen. Er is sprake van openbaar gezag als
het bestuursorgaan eenzijdig de rechten en/of plichten van burgers kan wijzigen en
deze bevoegdheid ontleend is aan de wet.
- Het maken van bezwaar en bestuursrechter
Met een voor iemand negatief genomen besluit kan in beginsel niet direct naar de
bestuursrechter worden gestapt. Eerst moet er, als hoofdregel binnen zes weken,
bezwaar worden gemaakt. De heroverweging kan niet worden gebruikt om
verslechtering van de rechtspositie van de bezwaarmaker te bewerkstelligen, verbod op
reformatio in peius. De toetsing is ex nunc.
Pas nadat bezwaar is gemaakt, kan iemand naar de bestuursrechter. Hoofdregel is dat
een geschil door één rechter wordt afgedaan. De bestuursrechter toetst in het
socialezekerheidsrecht in de hoofdregel ex tunc en alleen de rechtmatigheid. In de
procedure in bezwaar en in eerste aanleg bij de rechtbank is verweerder altijd een
bestuursorgaan.
Tot slot is het van belang dat de eisende partij ontvankelijk is.
, Hoofdstuk 2, kinderen
Kinderbijslag
De AKW is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank
(SVB). Het hoeft maar eenmaal worden aangevraagd.
Voorwaarden voor het recht op kinderbijslag
Art. 6 AKW
1. behoren tot de kring van verzekerden
2. een kind dat jonger is dan achttien jaar en dat:
- tot het huishouden van de verzekerde behoort
- of door de verzekerde wordt onderhouden
Kind, begripsbepaling
Art. 4 lid 1 AKW
1. een eigen kind
2. aangehuwd kind
3. pleegkind
Ingang kinderbijslag
Art. 11 AKW
Hoofdregel is dat bij voldoen aan de voorwaarden het recht op kinderbijslag ontstaat op
de peildatum. De peildatum is de eerste dag van een kalenderkwartaal.
Hoogte en duur kinderbijslag
Art. 12 AKW
- lid 1, over een kalenderkwartaal bedraagt het 316,41 per kind. (verschil per
leeftijdscategorieen)
- Dubbele kinderbijslag bij: intensieve zorg bij een thuiswonend ziek of gehandicapt
kind of om onderwijsredenen of om ziekte of handicap niet thuiswonend en niet
tot het huishouden van een ander behorend kind. (art. 7 lid 6 jo. 7a AKW)
Beëindiging kinderbijslag
- Bv. het kind gaat te veel verdienen of overlijdt.
- Bv. te veel spijbelen zonder startkwalificatie
- Uitzondering kan zijn als er op grond van Europees recht een recht op
kinderbijslag ontstaat.
Kindgebonden budget
Voorwaarden:
Socialezekerheidsrecht
Hoofdstuk 1, inleiding
Sociale zekerheid:
Het publieke stelsel dat het geheel van voorzieningen omvat die tot doel hebben het
waarborgen van de financiële zekerheid van burgers en hen te activeren.
- Waarborgfunctie: sociale zekerheid biedt door de overheid inkomenszekerheid als
mensen bijvoorbeeld door ziekte, werkloosheid of ouderdom niet meer kunnen
werken.
- Activeringsfunctie: verwacht wordt dat een ieder meedoet binnen de sociale
zekerheid. In de meeste gevallen een plicht voor de uitkeringsgerechtigde om zich
in te spannen om bijvoorbeeld werk te zoeken bij werkloosheid of bij ziekte te re-
integreren.
Socialezekerheidsrecht:
Het stelsel van rechten en plichten die gelden binnen de sociale zekerheid.
Recht: het krijgen van een werkloosheidsuitkering.
Plicht: premiebetaling.
Het stelsel van sociale zekerheid:
- Sociale verzekeringen
Voor de financiering wordt premie afgedragen.(behalve kinderbijslag) De hoogte van de
premies wordt jaarlijks vastgesteld en is afhankelijk van het inkomen en de leeftijd.
1. Werknemersverzekeringen
(ZW, WAO, Wet WIA en WW)
De verzekerde is een werknemer die de pensioengerechtigde leeftijd nog niet
heeft bereikt en in een privaat- of publiekrechtelijke dienstbetrekking staat.
Worden uitgevoerd door het UWV.
2. Volksverzekeringen
(AKW, AOW, Anw, Wlz en Zvw)
Het gaat meestal om de ingezetene, iemand die in Nederland woont. (ook
mensen die in België wonen, maar in Nederland werkzaam zijn)
Worden uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank (SVB)
- Sociale voorzieningen
(Pw, Wet IOW, Wet IOAZ, Wmo 2015, Jw, Wajong en TW)
Worden betaald uit de belastingopbrengsten, maar ook een deel uit de algemene
middelen.
,→ De meeste procedures binnen het socialezekerheidsrecht zijn bestuursrechtelijke
procedures, de regels van de Algemene wet bestuursrecht worden gevolgd.
Belangrijke elementen binnen het bestuursrecht voor het socialezekerheidsrecht:
- Geen verplichte procesvertegenwoordiging
Iemand is niet gehouden om een advocaat te nemen, maar kan zelf naar de
bestuursrechter stappen. De wetgever probeert op deze wijze de rechtsbescherming
laagdrempelig te houden.
- Het begrip besluit, bestuursorgaan en belanghebbende
Besluiten moeten rechtsgevolgen in het leven roepen en worden door een
bestuursorgaan met openbaar gezag genomen. Er is sprake van openbaar gezag als
het bestuursorgaan eenzijdig de rechten en/of plichten van burgers kan wijzigen en
deze bevoegdheid ontleend is aan de wet.
- Het maken van bezwaar en bestuursrechter
Met een voor iemand negatief genomen besluit kan in beginsel niet direct naar de
bestuursrechter worden gestapt. Eerst moet er, als hoofdregel binnen zes weken,
bezwaar worden gemaakt. De heroverweging kan niet worden gebruikt om
verslechtering van de rechtspositie van de bezwaarmaker te bewerkstelligen, verbod op
reformatio in peius. De toetsing is ex nunc.
Pas nadat bezwaar is gemaakt, kan iemand naar de bestuursrechter. Hoofdregel is dat
een geschil door één rechter wordt afgedaan. De bestuursrechter toetst in het
socialezekerheidsrecht in de hoofdregel ex tunc en alleen de rechtmatigheid. In de
procedure in bezwaar en in eerste aanleg bij de rechtbank is verweerder altijd een
bestuursorgaan.
Tot slot is het van belang dat de eisende partij ontvankelijk is.
, Hoofdstuk 2, kinderen
Kinderbijslag
De AKW is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de Sociale Verzekeringsbank
(SVB). Het hoeft maar eenmaal worden aangevraagd.
Voorwaarden voor het recht op kinderbijslag
Art. 6 AKW
1. behoren tot de kring van verzekerden
2. een kind dat jonger is dan achttien jaar en dat:
- tot het huishouden van de verzekerde behoort
- of door de verzekerde wordt onderhouden
Kind, begripsbepaling
Art. 4 lid 1 AKW
1. een eigen kind
2. aangehuwd kind
3. pleegkind
Ingang kinderbijslag
Art. 11 AKW
Hoofdregel is dat bij voldoen aan de voorwaarden het recht op kinderbijslag ontstaat op
de peildatum. De peildatum is de eerste dag van een kalenderkwartaal.
Hoogte en duur kinderbijslag
Art. 12 AKW
- lid 1, over een kalenderkwartaal bedraagt het 316,41 per kind. (verschil per
leeftijdscategorieen)
- Dubbele kinderbijslag bij: intensieve zorg bij een thuiswonend ziek of gehandicapt
kind of om onderwijsredenen of om ziekte of handicap niet thuiswonend en niet
tot het huishouden van een ander behorend kind. (art. 7 lid 6 jo. 7a AKW)
Beëindiging kinderbijslag
- Bv. het kind gaat te veel verdienen of overlijdt.
- Bv. te veel spijbelen zonder startkwalificatie
- Uitzondering kan zijn als er op grond van Europees recht een recht op
kinderbijslag ontstaat.
Kindgebonden budget
Voorwaarden:
