Ruimtelijk beleid en planning 2
LES 1
Wet van de stedenbouw is vrij laat gekomen en men houdt zich er niet altijd aan
LEREN KIJKEN
- hoe ziet de omgeving eruit
- wat is een stad, dorp, platteland
- waarin verschilt een stad met een dorp
- wat maakt hen aantrekkelijk / onaantrekkelijk
hoe kan dit anders?
hoger bouwen zodat er meer mensen kunnen wonen
hek vervangen door iets anders
LEREN BEGRIJPEN
- inzicht in de geschiedenis: het nu is het gevolg van vroeger
- welke factoren zijn bepalend voor verschijningsvorm, ruimtelijke situering,
organisatiestructuur, initiatieven, …
- morfologische groei
- planning en visievorming
- beleidskaders
- hoe gaan we mensen verplichten om het anders te doen?
LEREN TOEPASSEN
- project aftoetsen aan geldende regelgeving
‐ “wat moet?” – “wat mag niet?”
- project aftoetsen aan actuele beleidsvisie en goede ruimtelijke ordening
‐ “wat is wenselijk?”
- projecten vorm geven volgens geldende voorschriften, richtlijnen en visies
‐ “wat is mogelijk?”
1
, Ruimtelijk beleid en planning 2
2x een Aldi die je meteen herkent
-> rechts is er een betere ruimtelijke
kwaliteit
(bovenop de Aldi zijn er appartementen)
vroeger:
een persoon had een grond en bouwde daarop
nu:
een persoon heeft een grond en wil daarop (ver)bouwen / functie v constructie wijzigen /…
‐ dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
‐ overheid beoordeelt de aanvraag, obv:
• geldende regelgeving
• goede ruimtelijke ordening
29 maart 1962: Wet op de Stedenbouw
“De ruimtelijke ordening vh land, de streken, gewesten en gemeenten wordt vastgesteld in
plannen. Die ordening wordt ontworpen zowel uit economisch, sociaal en esthetisch oogpunt
als met het doel ’s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren.”
v toepassing in heel België
rationeel hiërarchische opbouw
nationaal -> lokaal -> particulier
2
, Ruimtelijk beleid en planning 2
en toch is Vlaanderen volgebouwd en verrommeld
redenen:
‐ gebrek aan algemene toekomstvisie (waar willen we naartoe?)
‐ bestaande regelgeving niet altijd strikt nageleefd
‐ nieuwe wetgevende kaders bleven uit
jaren 1990 -> steden waren verlaten
vroeger: auto’s op de Meir
nu: Meir is autovrij – maakt het veel aantrekkelijker
vroeger: veel parkings rond het Mas
nu: weinig auto’s, een gezellige omgeving
vroeger: Spoor Noord was een vervallen en vuile buurt
nu: bruisende omgeving met park, school, …
=> veranderingen omdat men in de jaren 90 op de handrem heeft gedrukt en heeft ingezien dat
ze niet goed bezig waren
naar een trendbreuk: nood aan meer structureel en toekomstgericht beleid
TRENDBREUK 1:
• Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV)
• goedgekeurd in 1997
• 1ste algemene ruimtelijke visie met actieplan voor Vlaanderen
• algemene visie = Vlaanderen open en stedelijk
• scheiding tussen stad en platteland is vervaagd, uitgangspunten:
-> herwaardering stedelijk weefsel
-> vrijwaren v open ruimte
3
, Ruimtelijk beleid en planning 2
• belangrijke stappen om:
stadsvlucht te stoppen
steden leefbaarder te maken
• kenmerken:
- sturend, pro-actief beleid
- duidelijke visie op de lange termijn
- concrete acties op de korte termijn
• stadsprojecten worden gebruikt als een ruimtelijk instrument (bv vernieuwing omgeving
Mas, Spoor Noord, …)
20 jaar later: RSV was mijlpaal in ruimtelijk beleid
maar bestaat meer dan 20 jaar:
‐ bevat dus 20 jaar oude maatschappelijke consensus
‐ zware structuur, tijdrovend, (nog) te weinig realisatiegericht
‐ de wereld staat niet stil:
nieuwe uitdagingen, nieuwe inzichten -> vraagt:
- nieuw strategisch kader voor ruimtelijke ontwikkeling
- inspelen op lokale eigenheid en gebiedsgerichte oplossingen
- alle belanghebbenden betrekken ( = overheden + burgers +
bedrijven + ontwikkelaars + buurtcomités + middenveld + …
=> tijd voor een actualisering en herbronning
TRENDBREUK 2:
RSV => BRV: nood aan een 2de trendbreuk – we moeten kwalitatief & compact gaan wonen
BRV = Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
⤷ actualisering & herbronning vh verouderd structuurplan, bouwt verder op het RSV, maar legt de
ambities een stuk hoger:
> ruimtebelasting drastisch verlagen en stoppen
> na stadsvlucht ook welvaartsvlucht stoppen
> nieuwe uitdagingen zoals klimaat en hernieuwbare energie (mobiliteit, biodiversiteit, klimaat, …)
4
LES 1
Wet van de stedenbouw is vrij laat gekomen en men houdt zich er niet altijd aan
LEREN KIJKEN
- hoe ziet de omgeving eruit
- wat is een stad, dorp, platteland
- waarin verschilt een stad met een dorp
- wat maakt hen aantrekkelijk / onaantrekkelijk
hoe kan dit anders?
hoger bouwen zodat er meer mensen kunnen wonen
hek vervangen door iets anders
LEREN BEGRIJPEN
- inzicht in de geschiedenis: het nu is het gevolg van vroeger
- welke factoren zijn bepalend voor verschijningsvorm, ruimtelijke situering,
organisatiestructuur, initiatieven, …
- morfologische groei
- planning en visievorming
- beleidskaders
- hoe gaan we mensen verplichten om het anders te doen?
LEREN TOEPASSEN
- project aftoetsen aan geldende regelgeving
‐ “wat moet?” – “wat mag niet?”
- project aftoetsen aan actuele beleidsvisie en goede ruimtelijke ordening
‐ “wat is wenselijk?”
- projecten vorm geven volgens geldende voorschriften, richtlijnen en visies
‐ “wat is mogelijk?”
1
, Ruimtelijk beleid en planning 2
2x een Aldi die je meteen herkent
-> rechts is er een betere ruimtelijke
kwaliteit
(bovenop de Aldi zijn er appartementen)
vroeger:
een persoon had een grond en bouwde daarop
nu:
een persoon heeft een grond en wil daarop (ver)bouwen / functie v constructie wijzigen /…
‐ dient een omgevingsvergunning in bij de overheid
‐ overheid beoordeelt de aanvraag, obv:
• geldende regelgeving
• goede ruimtelijke ordening
29 maart 1962: Wet op de Stedenbouw
“De ruimtelijke ordening vh land, de streken, gewesten en gemeenten wordt vastgesteld in
plannen. Die ordening wordt ontworpen zowel uit economisch, sociaal en esthetisch oogpunt
als met het doel ’s lands natuurschoon ongeschonden te bewaren.”
v toepassing in heel België
rationeel hiërarchische opbouw
nationaal -> lokaal -> particulier
2
, Ruimtelijk beleid en planning 2
en toch is Vlaanderen volgebouwd en verrommeld
redenen:
‐ gebrek aan algemene toekomstvisie (waar willen we naartoe?)
‐ bestaande regelgeving niet altijd strikt nageleefd
‐ nieuwe wetgevende kaders bleven uit
jaren 1990 -> steden waren verlaten
vroeger: auto’s op de Meir
nu: Meir is autovrij – maakt het veel aantrekkelijker
vroeger: veel parkings rond het Mas
nu: weinig auto’s, een gezellige omgeving
vroeger: Spoor Noord was een vervallen en vuile buurt
nu: bruisende omgeving met park, school, …
=> veranderingen omdat men in de jaren 90 op de handrem heeft gedrukt en heeft ingezien dat
ze niet goed bezig waren
naar een trendbreuk: nood aan meer structureel en toekomstgericht beleid
TRENDBREUK 1:
• Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV)
• goedgekeurd in 1997
• 1ste algemene ruimtelijke visie met actieplan voor Vlaanderen
• algemene visie = Vlaanderen open en stedelijk
• scheiding tussen stad en platteland is vervaagd, uitgangspunten:
-> herwaardering stedelijk weefsel
-> vrijwaren v open ruimte
3
, Ruimtelijk beleid en planning 2
• belangrijke stappen om:
stadsvlucht te stoppen
steden leefbaarder te maken
• kenmerken:
- sturend, pro-actief beleid
- duidelijke visie op de lange termijn
- concrete acties op de korte termijn
• stadsprojecten worden gebruikt als een ruimtelijk instrument (bv vernieuwing omgeving
Mas, Spoor Noord, …)
20 jaar later: RSV was mijlpaal in ruimtelijk beleid
maar bestaat meer dan 20 jaar:
‐ bevat dus 20 jaar oude maatschappelijke consensus
‐ zware structuur, tijdrovend, (nog) te weinig realisatiegericht
‐ de wereld staat niet stil:
nieuwe uitdagingen, nieuwe inzichten -> vraagt:
- nieuw strategisch kader voor ruimtelijke ontwikkeling
- inspelen op lokale eigenheid en gebiedsgerichte oplossingen
- alle belanghebbenden betrekken ( = overheden + burgers +
bedrijven + ontwikkelaars + buurtcomités + middenveld + …
=> tijd voor een actualisering en herbronning
TRENDBREUK 2:
RSV => BRV: nood aan een 2de trendbreuk – we moeten kwalitatief & compact gaan wonen
BRV = Beleidsplan Ruimte Vlaanderen
⤷ actualisering & herbronning vh verouderd structuurplan, bouwt verder op het RSV, maar legt de
ambities een stuk hoger:
> ruimtebelasting drastisch verlagen en stoppen
> na stadsvlucht ook welvaartsvlucht stoppen
> nieuwe uitdagingen zoals klimaat en hernieuwbare energie (mobiliteit, biodiversiteit, klimaat, …)
4
