Samenvatting Grondwettelijk Recht | Inleidend deel - Behrendt | KU Leuven | 2025/26

INLEIDEND DEEL
AFDELING 1 – DE BEKENDMAKING EN INWERKINGTREDING VAN DE
IN BELGIË VAN TOEPASSING ZIJNDE RECHTSNORMEN

ONDERAFDELING 1 – DE BEKENDMAKING VAN DE IN BELGIË VAN
TOEPASSING ZIJNDE RECHTSNORMEN

Continentale rechtscultuur (!): Elke regel van staatsrecht moet bekendgemaakt
worden om tegenstelbaar te zijn aan burgers (art. 190 GW). Het is aan de wetgevende
macht om zijn voorkeur uit te spreken over de wijze van bekendmaking.

(!) Continentale rechtscultuur want

 VK: Geen publicatieblad en inwerkingtreding is voorwaarde voor de bekendmaking
 VS: Beschikken over orgaan voor officiële bekendmaking, maar publiceert enkel
federale verordeningen (dus geen federale wettelijke normen)

Via:

 Aanplakking
o Voor gemeentebepalingen van Brussel Hoofdstedelijk Gewest
o Voor normen uitgevaardigd door de provinciegouverneurs
o Voor normen uitgevaardigd door de arrondissementscommissarissen

 Opname van de tekst in het publicatieblad
o Voor alle andere normen
o Enkel wnr van openbaar belang
o Kennisname een voordeel voor de gemeenschap

 Sanctie bij niet-naleving: Nietigheid van de norm

Vormvereisten (art 190 GW) enkel van toepassing op normen van openbaar belang
Vb. Benoeming (en ontslag) van Ministers & Staatssecretarissen, van magistraten van de
rechterlijke orde, van professoren van de officiële universiteiten…
Voor de anderen normen volstaat de gewone kennisgeving aan de betrokkene
(handelingen met een zuiver individuele draagwijdte)
Vb. Besluiten waarmee de koning gratie verleent aan een veroordeelde, benoeming van
een ondergeschikte politieambtenaar, toekenning financiële steun…



MAAR art. 190 GW geeft aanleiding tot drie opmerkingen:

1) Het is onveranderd gebleven sinds 1831, het is nooit herzien
2) De bepaling is het resultaat van één enkele zitting van het Nationaal Congres,
er is dus geen parlementaire voorbereiding geweest
3) Enkel van toepassing op normen waarvan de bekendmaking van openbaar
belang is




1

, ONDERAFDELING 2 – DE BEKENDMAKING VAN NORMEN IN EEN
PUBLICATIEBLAD

Er bestaan meerdere publicatiebladeren:

 Belgisch Staatsblad  Gewesten, gemeenschappen, federale OH en verdragen
 Bestuursmemoriaal  Provinciale normen (provinvieraden en bestendige
deputaties)
 Webtoepassing van die Gemeente  Gemeentelijke en provinciale normen
 Publicatieblad van de Europese Unie  EU en Euaotom
o Zodat landen niets vergeten te publiceren
o Zodat in alle landen de normen op hetzelfde moment van toepassing zijn

 Niemand kan de onwetendheid inroepen, je wordt geacht ze te kennen


ArbH, arrest van 17 mei 2001: Over de vraag of dochteronderneming van Belgacom
al dan niet met gegronde reden inriep dat zij niet op de hoogte was van een
gemeentelijke verordening die door aanplakking op de muren van het stadhuis van
Luik was bekendgemaakt. GwH oordeelde d at ze op de hoogte hadden moeten
zijn.


De omvang van de bekendmaking kan:

 Integraal: Norm met al zijn bepalingen wordt gepubliceerd (basisregel)
o Bij wet, decreet, ordonnantie en herziening van de GW
o KB/MB die alle burgers aanbelangen
 Gedeeltelijk: Enkel een uittreksel wordt gepubliceerd of er wordt enkel een
vermelding opgenomen in het BS
o KB/MB die niet alle burgers aanbelangen


Dus 3 regimes voor de bekendmaking van KB en MB (normen van UM (besluiten van
federale OH))
 Geen openbaar belang  Geen publicatie verplicht, afzonderlijke
kennisgeving aan betrokkene volstaat
 Van openbaar belang, maar belangt niet aan alle burgers  Gedeeltelijke
publicatie in BS
 Van openbaar belang en belangt alle burgers aan  Verplichte integrale
bekendmaking in BS

Dezelfde regels zijn van toepassing op de besluiten van de Gemeenschappen, van de
Gewesten, van de drie Gemeenschapscommissies in Brussel en van de Brusselse
agglomeratie




2