VERBINDEN MET MEZELF: ZELFKENNIS EN ZELFBEWUSTZIJN
ONTWIKKELEN
WIE BEN IK: REFLECTEREN
Ontwikkelen van zelfbewustzijn en zelfkennis door reflecteren
WAT IS REFLECTEREN
Reflecteren: terugblikken op 1/+ ervaring(en), evenals op de context waarin deze
plaatsvindt, en deze ervaring(en) in het bewustzijn brengen, er betekenis aan verlenen en
van daaruit keuzes maken voor nieuwe perspectieven
Terugblikken op 1/+ ervaringen: kijken naar meerdere vroegere ervaring(en), +/-
Wanneer probleem / + ervaring terugkeren nodig om diepgaander te
reflecteren
Staan stil bij handelen (handelingsaspect), denken (cognitief aspect),
voelen (emotioneel aspect) en willen (motivationeel aspect)
Wordt beïnvloed door omstandigheden = context waarin ervaring
plaatsvindt
Korthagen lokaliseert denken in hoofd, voelen in hart, willen in
buik
Visualiseert lift die op en neer gaat tss de 3
Soepel laten verlopen door steeds contact houden met
alle 3 flow, geeft energie
Context: situatie waarop ervaring teruggaat
Wie, wat, waar, wanneer
Kan invloed hebben op hoe je reageert, voelt, doet
In bewustzijn brengen: grondig over nadenken
Er zijn veel zaken waar we ons niet altijd bewust van zijn
Door te reflecteren maken we dergelijke processen, gedachten, gevoelens
bewust
Betekenis aan verlenen: wat deed deze ervaring met mij? Wat betekent dit nu
voor mij?
Keuzes maken voor nieuwe perspectieven: nadenken over wat anders/hetzelfde
zal doen en wrm
Denkt na over voor- en nadelen en maakt besluit
Reflecteren is een vaardigheid: met aandacht naar jezelf kijken
Is de sleutel tot ontwikkelen van zelfkennis en persoonlijke en professionele groei
Kan je leren
REFLECTEREN ALS VAARDIGHEID
Kan je leren bereid zijn naar eigen gedrag, gevoelens, behoeften, persoonlijkheid,… te
kijken en ter discussie stellen, over nadenken en in gesprek willen gaan met anderen
Systematisch proces: regelmatig, stap voor stap
Reflecteren is ook op zoek gaan naar zelfbeeld, kwetsbaar opstellen, fouten maken
Ook naar identiteit: stelt jezelf open voor anderen en jezelf
1|Pagina
, Reflectievaardigheden en sociale vaardigheden hangen sterk samen
Reflecteren over sociale vaardigheden
Sociale vaardigheden inzetten om beter te reflecteren
WAAROM REFLECTEREN
Reflecteren kan helpen om op langere termijn keuzes te maken, blijvende oplossingen
vinden, energie te blijven halen uit job, zelfkennis vergroten,…
Professioneel en persoonlijk te groeien blijvend proces, hangt samen
Systematisch bevragen bied houvast
REFLECTIEMODELLEN
HET IJSBERGMODEL
Metafoor, helpt om ons gedrag en alles daaraan ten grondslag ligt
beter te begrijpen
Kunnen zo diepgaand reflecteren over onszelf als mens, leraar
4 verschillende lagen
1. Laag gedrag: wat laat ik zien? boven de waterlijn
Gedrag: alles wat we doen, zichtbaar/hoorbaar (waarneembaar)
5% bewust gepland gedrag, 95% onbewust automatisch gedrag (gevormd
door ervaring)
Vaak laten ze gedrag anders zien dan hoe ze zich voelen zetten masker
op
2. Laag gevoelens en behoeften: wat voel ik en wat wil ik?
Nadenken over eigen gevoelens, behoeften en die van anderen
Gevoelens zeggen ons iets over onze behoeften
Gevoelens
4 basisgevoelens (4B’s)
1. Bang: behoefte aan veiligheid fight, flight, freeze
2. Boos: behoefte aan grenzen
3. Bedroefd: behoefte aan troost/steun
4. Blij: behoefte bij anderen te zijn blijheid delen
Behoeften: wat we doen is om behoeften te vervullen
3. Laag kwaliteiten, talenten, vaardigheden: wat kan ik?
(kern)kwaliteiten waar we mee geboren zijn
Koppeling met reflectiemodel van Ofman, kernkwadrant
Bewust zijn van kwaliteiten geeft veerkracht, energie, positieve flow
Benoem kwaliteiten van een ander verbindend effect
Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
4. Laag identiteit: wie ben ik?
Over eigenheid, persoonlijkheid
Welke waarden ! voor mij, zingeving, drijfveren
Jezelf/anderen aanvaarden
KERNKWADRANT VAN OFMAN
2|Pagina
ONTWIKKELEN
WIE BEN IK: REFLECTEREN
Ontwikkelen van zelfbewustzijn en zelfkennis door reflecteren
WAT IS REFLECTEREN
Reflecteren: terugblikken op 1/+ ervaring(en), evenals op de context waarin deze
plaatsvindt, en deze ervaring(en) in het bewustzijn brengen, er betekenis aan verlenen en
van daaruit keuzes maken voor nieuwe perspectieven
Terugblikken op 1/+ ervaringen: kijken naar meerdere vroegere ervaring(en), +/-
Wanneer probleem / + ervaring terugkeren nodig om diepgaander te
reflecteren
Staan stil bij handelen (handelingsaspect), denken (cognitief aspect),
voelen (emotioneel aspect) en willen (motivationeel aspect)
Wordt beïnvloed door omstandigheden = context waarin ervaring
plaatsvindt
Korthagen lokaliseert denken in hoofd, voelen in hart, willen in
buik
Visualiseert lift die op en neer gaat tss de 3
Soepel laten verlopen door steeds contact houden met
alle 3 flow, geeft energie
Context: situatie waarop ervaring teruggaat
Wie, wat, waar, wanneer
Kan invloed hebben op hoe je reageert, voelt, doet
In bewustzijn brengen: grondig over nadenken
Er zijn veel zaken waar we ons niet altijd bewust van zijn
Door te reflecteren maken we dergelijke processen, gedachten, gevoelens
bewust
Betekenis aan verlenen: wat deed deze ervaring met mij? Wat betekent dit nu
voor mij?
Keuzes maken voor nieuwe perspectieven: nadenken over wat anders/hetzelfde
zal doen en wrm
Denkt na over voor- en nadelen en maakt besluit
Reflecteren is een vaardigheid: met aandacht naar jezelf kijken
Is de sleutel tot ontwikkelen van zelfkennis en persoonlijke en professionele groei
Kan je leren
REFLECTEREN ALS VAARDIGHEID
Kan je leren bereid zijn naar eigen gedrag, gevoelens, behoeften, persoonlijkheid,… te
kijken en ter discussie stellen, over nadenken en in gesprek willen gaan met anderen
Systematisch proces: regelmatig, stap voor stap
Reflecteren is ook op zoek gaan naar zelfbeeld, kwetsbaar opstellen, fouten maken
Ook naar identiteit: stelt jezelf open voor anderen en jezelf
1|Pagina
, Reflectievaardigheden en sociale vaardigheden hangen sterk samen
Reflecteren over sociale vaardigheden
Sociale vaardigheden inzetten om beter te reflecteren
WAAROM REFLECTEREN
Reflecteren kan helpen om op langere termijn keuzes te maken, blijvende oplossingen
vinden, energie te blijven halen uit job, zelfkennis vergroten,…
Professioneel en persoonlijk te groeien blijvend proces, hangt samen
Systematisch bevragen bied houvast
REFLECTIEMODELLEN
HET IJSBERGMODEL
Metafoor, helpt om ons gedrag en alles daaraan ten grondslag ligt
beter te begrijpen
Kunnen zo diepgaand reflecteren over onszelf als mens, leraar
4 verschillende lagen
1. Laag gedrag: wat laat ik zien? boven de waterlijn
Gedrag: alles wat we doen, zichtbaar/hoorbaar (waarneembaar)
5% bewust gepland gedrag, 95% onbewust automatisch gedrag (gevormd
door ervaring)
Vaak laten ze gedrag anders zien dan hoe ze zich voelen zetten masker
op
2. Laag gevoelens en behoeften: wat voel ik en wat wil ik?
Nadenken over eigen gevoelens, behoeften en die van anderen
Gevoelens zeggen ons iets over onze behoeften
Gevoelens
4 basisgevoelens (4B’s)
1. Bang: behoefte aan veiligheid fight, flight, freeze
2. Boos: behoefte aan grenzen
3. Bedroefd: behoefte aan troost/steun
4. Blij: behoefte bij anderen te zijn blijheid delen
Behoeften: wat we doen is om behoeften te vervullen
3. Laag kwaliteiten, talenten, vaardigheden: wat kan ik?
(kern)kwaliteiten waar we mee geboren zijn
Koppeling met reflectiemodel van Ofman, kernkwadrant
Bewust zijn van kwaliteiten geeft veerkracht, energie, positieve flow
Benoem kwaliteiten van een ander verbindend effect
Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
4. Laag identiteit: wie ben ik?
Over eigenheid, persoonlijkheid
Welke waarden ! voor mij, zingeving, drijfveren
Jezelf/anderen aanvaarden
KERNKWADRANT VAN OFMAN
2|Pagina
