Samenvatting Fiscale wetgeving (eerste bachelor Rechtspraktijk) 17/20

Les1  DEEL 1:
Beginselen van het fiscaal recht
Op examen heel belangrijk om de opgaven goed te lezen en te kunnen begrijpen.
Zeker op de begrippen oefenen die in de opgave zouden kunnen staan om ze
ervoor te zorgen dat je altijd weet wat je moet oplossen, berekenen, antwoorden,
…


Waar bevinden we ons binnen het recht?




Vraag: waarom valt fiscaal recht onder publiek recht?
 Relatie: overheid <-> burger

Het is heel belangrijk om te kunnen situeren binnen welke rechtstak je aan het
werken bent. Fiscaal recht is publiek recht! (Herkenbare structuur in codex)


Het begrip “belasting”
Er bestaat geen officiële wettelijke definitie!

Def. Van HvC: “Een belasting is een heffing, die eenzijdig is opgelegd door de
Staat, de Gewesten, de Gemeenschappen, de provincies of de gemeenten op de
inkomsten van personen die er wonen of er belangen aanhouden en die bestemd
zijn voor diensten van algemeen belang” (o.m. Cass. 20.03.2003)
 kunnen begrijpen

Kenmerken




1

, bijdrage
In principe zeggen ze iedereen gelijk voor de
wet. Maar in het Belgisch rechtssysteem is het
hoe meer je verdient hoe meer je moet
betalen. Dit werkt in schijven.

In sommige gevallen (zeer zeldzaam) kunnen
belastingen ook betaald worden in natura. Bv.
Als je een collectie dure schilderienj erft en hier
succesierechten op moet betalen. Het kan dus
zijn dat je dat geld om de succesierechten te
betalen niet hebt. Hier kan per uitzondering de
belasting in natura worden betaald door een
van de schilderijen bv. Als betaling te geven.

Opgelegd
Belastingen betalen is uiteraard verplicht…
Laattijdig of niet betalen wordt bestraft! Je kan niet 2 keer voor dezelfde feiten
worden belast (maar de lijn tussen vershillende feiten is vaak heel dun).
 mogelijke sancties: boete en/of gevangenisstraf

Door openbare instellingen
Een belasting kan alleen maar opgelegd worden door een van de openbare
instellingen (een overheid).

- De federale overheid!
- De regionale besturen (gewesten en gemeenschappen)
- De lokale besturen (gemeenten, provincies en agglomeratie Brussel)
- Supranationale overheden (EU)

Binnen de overheid is er ook maar een niveau die dit kan doen. Namelijk de
wetgevende macht!
 dus kan een gemeenteraad een belasting opleggen?

Ja, maar bv. Het college van burgemeester en schepenen of een regering niet!!

Algemeen nut
Belastingen zijn bestemd om de algemene uitgaven van de overheid te dekken.

Aan personen/ groepen
- Alle (rechts)personen en verenigingen indien zij op het grondgebied
gevestigd zijn of er belangen hebben  Zij worden de
“belastingplichtige (bp)” genoemd.
= degene die belastingen moeten betalen


Indeling van de belastingen

2

, 1. INDELING OP BASIS VAN DE BELASTINGHEFFENDE OVERHEID
1. Staatsbelastingen (federale overheid)  BTW,
vennootschapsbelasting, personenbelasting

2. Regionale belastingen (gemeenschappen en gewesten) 
onroerende voorheffing, verkeersbelasting, erfbelasting, registratiebelasting,
schenkbelasting, …

3. Lokale belastingen (provincies, gemeenten)  gemeentebelasting, …

4. (Supranationale belastingen (supranationale overheid)  douane)

2. INDELING OP BASIS VAN DE GRONDSLAG VAN DE BELASTINGEN
- Zakelijke belastingen worden geheven naar objectieve maatstaven en
zonder rekening te houden met de persoonlijke situatie van de
belastingplichtige
 Vb. btw, douanerechten

- Persoonlijke belastingen houden rekening met de persoonlijke toestand
 Vb. personenbelasting, erfbelasting

3. KAPITAAL – OF VERMOGENSBELASTINGEN EN
INKOMSTENBELASTINGEN
- Kapitaal- of vermogensbelastingen hebben betrekking op het
vermogen(het geen wet je hebt) zelf
 Vb. erfbelasting, kadastraal inkomen

- Inkomstenbelastingen belastingen op alles wat je verdient
 Vb. de personenbelasting

4. INDELING OP BASIS VAN DE WIJZE VAN VEREFFENING VAN DE
BELASTING
- Vaste belastingen = vast tarief
 Vb. vast registratierecht van 50 EUR

- Evenredige belastingen = vast %
 Vb. registratierecht bij verkoop OG, vennootschapsbelasting, BTW

- Progressieve belastingen = progressief klimmend tarief
 Vb. personenbelasting, erfbelasting

5. INDELING OP BASIS VAN DE DRAGER VAN DE BELASTING
- Directe belastingen: de schuldenaar is de uiteindelijke drager van de
belastingen
 Vb. erfbelasting, vennootschapsbelasting, personenbelasting



3

, - Indirecte belastingen: de schuldenaar is niet de uiteindelijke drager van
de belastingen
 Vb. btw, accijnzen

DUS enkel de eindgebruiker betaald btw (zie boekhouden)

6. INDELING DIRECTE EN INDIRECTE BELASTINGEN OP BASIS VAN HET
FISCAAL-ADMINISTRATIEF CRITERIUM



Directe belastingen Indirecte belasting

= betreffen een voortdurende of = belastingen op handelingen of
permanente toestand en worden feiten van toevallige of
periodiek geïnd door een rechtstreekse voorbijgaande aard, zonder dat de
aanslag op naam naar aanleiding van persoon van de belastingplichtige
de verwerving van een inkomen (BP) in acht wordt genomen


1. De inkomstenbelastingen 1. Indirecte belastingen op
het verbruik van goederen
- Personenbelasting (PB) (verbruiksbelastingen)
- Vennootschapsbelasting (VenB) - Douanerechten en accijnzen
- Rechtspersonenbelasting - Verpakkings- en milieuheffing
- Belasting niet-inwoners

2. Met de inkomsten gelijkgestelde 2. Indirecte belastingen op het
belastingen rechtsverkeer

- Verkeersbelasting - Btw

- BIV (belasting op - Registratiebelasting
inverkeerstelling)
- Erfbelasting

Niet in codex, niet persee vanbuiten leren maar wel kunnen begrijpen.

!!Enkel bij een handeling is er sprake van een indirecte belasting!!


Functies van belastingen (belangrijk!)

1. FINANCIËLE FUNCTIE
BELANGRIJKSTE FUNCTIE:
94%  andere 6% komen uit dingen zoals dividenten van aandelen, verkoop
van onroerende goederen , …

DOEL:

4