OMGEVINGSRECHT – administratief recht
LES 1
relatie tussen overheid & burger staat centraal
algemeen belang: bv verkeer, veiligheid, onderwijs, …
tegen de uitspraken vd Raad v State kan je geen hoger beroep doen
⊙ het administratief recht in ons rechtssysteem geplaatst
federaal -> veiligheid (leger)
provincies -> cultuur, onderwijs
gemeente -> vastgoed
voorbeelden v specifieke rechtscolleges :
• Raad voor Vergunningsbetwistingen
• Raad voor Verkiezingsbetwistingen
• Milieuhandhavingscollege
(openbaar) bestuur
> verantwoordelijk voor het algemeen belang
> kan 3 soorten beslissingen nemen
- bestuursbeslissingen (bv. omgevingsvergunning, woning onbewoonbaar
verklaren)
individuele draagwijdte, op alle niveaus vd overheid, = beschikkingen
- beslissingen v wetgevende aard (bv. gemeente die regelement voor heel de
gemeente invoert)
algemene draagwijdte, op alle niveaus vd overheid, = verordeningen /
reglementen
- jurisdictionele beslissingen (je bent niet akkoord en gaat tegen de overheid
in bij Raad v State)
uitvoerende macht
het publiek recht geeft regels ten aanzien vd verhouding tussen burger &
overheid
bronnen :
a. rechtsregels
b. pseudowetgeving
1
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
c. rechtspraak
d. rechtsleer
a. rechtsregels
˃ geschreven (bv. codex)
˃ niet-geschreven
* rechtsgewoonte
* algemene rechtsbeginselen
- behoorlijke wetgeving (rechtszekerheid)
- behoorlijke rechtspraak (recht op toegang tot de rechter)
- behoorlijk bestuur (motiveringplicht, gelijkheidsbeginsel)
= algemene beginselen v behoorlijk bestuur (ABBB)
b. pseudowetgeving
bindende zaken waar ambtenaren rekening mee moeten houden
c. rechtspraak
= geheel v arresten / vonnissen v hoven & rechtbanken
onduidelijke wetten worden door de rechter geïnterpreteerd
rechtspraak vd administratieve rechtbanken -> basis vd ontwikkeling v ABBB
d. rechtsleer
= geheel v juridische studies & commentaren over bepaalde topics
onrechtstreekse rechtsbron: ze verwerkt wetgeving en rechtspraak en voorziet
deze v kritische commentaren
kan ik kwaliteitskrant staan (bv. De Standaard, De Tijd, De Morgen)
2
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
LES 2
⊙ de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB)
= ongeschreven rechtsregels
= leidraad voor goed bestuur bij discretionaire beslissingen
> beslissingen waar overheid vrijheid heeft (moet keuze verantwoorden maar
geen duidelijke regels)
= rechtsbescherming vd burger tov de overheid
= v toepassing op alle discretionaire beslissingen v alle niveaus vd overheid
* de algemene beginselen v behoorlijk burgerschap -> vd burger wordt ook
verwacht dat hij zich behoorlijk gedraagt (bv. als je een vergunning aanvraagt
moet je ook correcte informatie geven)
procedurele / vormelijke ABBB materiële / inhoudelijke ABBB
• hoorplicht en recht van verdediging • gelijkheidsbeginsel
• formele motiveringsplicht • rechtszekerheidsbeginsel en
• onpartijdigheidsbeginsel vertrouwensbeginsel
• fair-playbeginsel • materiële motiveringsplicht
• zorgvuldigheidsbeginsel • redelijkheidsbeginsel
-> preventief, hebben invloed ->
repressief, hebben invloed
op het besluitvormingsproces op
de inhoud vd beslissing
EXAMEN
zeggen of er een ABBB geschonden is
1. hoorplicht & recht van verdediging
2. formele motiveringsplicht
3. onpartijdigheid
4. fair-playbeginsel
5. zorgvuldigheidsplicht
6. gelijkheidsbeginsel
7. rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel
8. materiële motiveringsplicht
3
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
9. redelijkheidsbeginsel
1. HOORPLICHT & RECHT VAN VERDEDIGING
hoorplicht recht van verdediging
= de gelegenheid krijgen om vooraf je standpunt mee te = de gelegenheid krijgen om vooraf je
delen standpunt mee te delen
v toepassing op individuele bestuursbeslissingen
(geen reglementaire bestuursbeslissingen) enkel v toepassing in tuchtzaken
vereisten: ernstige maatregel
op persoonlijk gedrag
v aard om zijn belangen zwaar aan te tasten
modaliteiten: alle modaliteiten moeten voldaan zijn
- worden uitgenodigd om te worden gehoord
- gehoord voor de beslissing
- wat wordt verweten, vooraf laten weten
- welke maatregelen men overweegt
- redelijke voorbereidingstermijn
- inzage in het dossier
- vertegenwoordiging via raadsman is mogelijk
- horen kan schriftelijk of mondeling
uitzonderingen: geen uitzonderingen
* hoogdringendheid
* vaste feiten / beslissing
* onbereikbaarheid vd betrokkene binnen een redelijke
termijn
* bestuursbeslissing die wegens een procedurefout wordt
ingetrokken / geschorst / vernietigd – het bestuur neemt
opnieuw een beslissing – de betrokkene moet niet opnieuw
worden gehoord, tenzij er zich nieuwe feiten hebben
voorgedaan
2. FORMELE MOTIVERINGSPLICHT
= de motieven uitdrukkelijk verwoorden in de beslissing
(niet enkel ergens in dossier, echt in de uiteindelijke beslissing)
EXAMEN
studenten vergeten dit vaak
3. ONPARTIJDIGHEID
bestuursorganen / ambtenaren mogen geen persoonlijk belang hebben bij de
door hen te nemen beslissingen
schijn v partijdigheid (bv. burgemeester die met projectontwikkelaar uiteten gaat)
4
LES 1
relatie tussen overheid & burger staat centraal
algemeen belang: bv verkeer, veiligheid, onderwijs, …
tegen de uitspraken vd Raad v State kan je geen hoger beroep doen
⊙ het administratief recht in ons rechtssysteem geplaatst
federaal -> veiligheid (leger)
provincies -> cultuur, onderwijs
gemeente -> vastgoed
voorbeelden v specifieke rechtscolleges :
• Raad voor Vergunningsbetwistingen
• Raad voor Verkiezingsbetwistingen
• Milieuhandhavingscollege
(openbaar) bestuur
> verantwoordelijk voor het algemeen belang
> kan 3 soorten beslissingen nemen
- bestuursbeslissingen (bv. omgevingsvergunning, woning onbewoonbaar
verklaren)
individuele draagwijdte, op alle niveaus vd overheid, = beschikkingen
- beslissingen v wetgevende aard (bv. gemeente die regelement voor heel de
gemeente invoert)
algemene draagwijdte, op alle niveaus vd overheid, = verordeningen /
reglementen
- jurisdictionele beslissingen (je bent niet akkoord en gaat tegen de overheid
in bij Raad v State)
uitvoerende macht
het publiek recht geeft regels ten aanzien vd verhouding tussen burger &
overheid
bronnen :
a. rechtsregels
b. pseudowetgeving
1
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
c. rechtspraak
d. rechtsleer
a. rechtsregels
˃ geschreven (bv. codex)
˃ niet-geschreven
* rechtsgewoonte
* algemene rechtsbeginselen
- behoorlijke wetgeving (rechtszekerheid)
- behoorlijke rechtspraak (recht op toegang tot de rechter)
- behoorlijk bestuur (motiveringplicht, gelijkheidsbeginsel)
= algemene beginselen v behoorlijk bestuur (ABBB)
b. pseudowetgeving
bindende zaken waar ambtenaren rekening mee moeten houden
c. rechtspraak
= geheel v arresten / vonnissen v hoven & rechtbanken
onduidelijke wetten worden door de rechter geïnterpreteerd
rechtspraak vd administratieve rechtbanken -> basis vd ontwikkeling v ABBB
d. rechtsleer
= geheel v juridische studies & commentaren over bepaalde topics
onrechtstreekse rechtsbron: ze verwerkt wetgeving en rechtspraak en voorziet
deze v kritische commentaren
kan ik kwaliteitskrant staan (bv. De Standaard, De Tijd, De Morgen)
2
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
LES 2
⊙ de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB)
= ongeschreven rechtsregels
= leidraad voor goed bestuur bij discretionaire beslissingen
> beslissingen waar overheid vrijheid heeft (moet keuze verantwoorden maar
geen duidelijke regels)
= rechtsbescherming vd burger tov de overheid
= v toepassing op alle discretionaire beslissingen v alle niveaus vd overheid
* de algemene beginselen v behoorlijk burgerschap -> vd burger wordt ook
verwacht dat hij zich behoorlijk gedraagt (bv. als je een vergunning aanvraagt
moet je ook correcte informatie geven)
procedurele / vormelijke ABBB materiële / inhoudelijke ABBB
• hoorplicht en recht van verdediging • gelijkheidsbeginsel
• formele motiveringsplicht • rechtszekerheidsbeginsel en
• onpartijdigheidsbeginsel vertrouwensbeginsel
• fair-playbeginsel • materiële motiveringsplicht
• zorgvuldigheidsbeginsel • redelijkheidsbeginsel
-> preventief, hebben invloed ->
repressief, hebben invloed
op het besluitvormingsproces op
de inhoud vd beslissing
EXAMEN
zeggen of er een ABBB geschonden is
1. hoorplicht & recht van verdediging
2. formele motiveringsplicht
3. onpartijdigheid
4. fair-playbeginsel
5. zorgvuldigheidsplicht
6. gelijkheidsbeginsel
7. rechtszekerheids- en vertrouwensbeginsel
8. materiële motiveringsplicht
3
, OMGEVINGSRECHT – administratief recht
9. redelijkheidsbeginsel
1. HOORPLICHT & RECHT VAN VERDEDIGING
hoorplicht recht van verdediging
= de gelegenheid krijgen om vooraf je standpunt mee te = de gelegenheid krijgen om vooraf je
delen standpunt mee te delen
v toepassing op individuele bestuursbeslissingen
(geen reglementaire bestuursbeslissingen) enkel v toepassing in tuchtzaken
vereisten: ernstige maatregel
op persoonlijk gedrag
v aard om zijn belangen zwaar aan te tasten
modaliteiten: alle modaliteiten moeten voldaan zijn
- worden uitgenodigd om te worden gehoord
- gehoord voor de beslissing
- wat wordt verweten, vooraf laten weten
- welke maatregelen men overweegt
- redelijke voorbereidingstermijn
- inzage in het dossier
- vertegenwoordiging via raadsman is mogelijk
- horen kan schriftelijk of mondeling
uitzonderingen: geen uitzonderingen
* hoogdringendheid
* vaste feiten / beslissing
* onbereikbaarheid vd betrokkene binnen een redelijke
termijn
* bestuursbeslissing die wegens een procedurefout wordt
ingetrokken / geschorst / vernietigd – het bestuur neemt
opnieuw een beslissing – de betrokkene moet niet opnieuw
worden gehoord, tenzij er zich nieuwe feiten hebben
voorgedaan
2. FORMELE MOTIVERINGSPLICHT
= de motieven uitdrukkelijk verwoorden in de beslissing
(niet enkel ergens in dossier, echt in de uiteindelijke beslissing)
EXAMEN
studenten vergeten dit vaak
3. ONPARTIJDIGHEID
bestuursorganen / ambtenaren mogen geen persoonlijk belang hebben bij de
door hen te nemen beslissingen
schijn v partijdigheid (bv. burgemeester die met projectontwikkelaar uiteten gaat)
4
