Les 1: Hoofdstuk 1: Inleiding tot sociale agogiek...............................................................4
1. Hoofdstuk 1.................................................................................................................... 4
1.1. Afbakening agogiek.....................................................................................................4
1.2. Kenmerken van agogie............................................................................................... 4
1.3. Definitie van agogiek................................................................................................... 5
1.4. De betrokkenen bij de verandering............................................................................. 5
1.5. Met of zonder K?......................................................................................................... 5
1.6. Beroep en werkveld.....................................................................................................6
1.7. Veranderen … nader bekeken.................................................................................... 6
1.8. Agogisch werken......................................................................................................... 6
1.9. Wat biedt de (sociale) agogiek?.................................................................................. 6
1.10. Actualiteit en media................................................................................................... 7
Les 2: Hoofdstuk 2 en 3......................................................................................................... 7
1. Opfrissing....................................................................................................................... 7
2. Hoofdstuk 2: sociaal agogisch handelen en de verschillende levensdomeinen.............7
2.1. Levensdomeinen en drempels.................................................................................... 7
2.2. Structurele drempels en rechten................................................................................. 8
2.2.2. Mensenrechten.........................................................................................................8
2.2.3. VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap (VRPH)...................9
3. Hoofdstuk 3: Sociaal agogisch handelen bekeken vanuit een inclusieve en................. 9
empowerende visie............................................................................................................ 9
3.1. Inclusieve en empowerende visie............................................................................... 9
3.2. Belangrijke invalshoeken in verband met empowerend en inclusief werken............ 10
3.2.1. Leefwereldperspectief............................................................................................ 10
3.2.2. Krachtenperspectief............................................................................................... 10
3.2.3. Beeldvorming......................................................................................................... 10
3.2.4. Participatie..............................................................................................................11
Les 3: Beeldvorming in de media en hoofdstuk 4.............................................................11
1. Beeldvorming in de media............................................................................................ 11
1.1. Criteria beeldvorming en media.................................................................................11
2. Hoofdstuk 4: migratie................................................................................................... 12
2.1. Wat is migratie?.........................................................................................................12
2.2. Woordgebruik............................................................................................................ 13
2.3. Migratiemythes.......................................................................................................... 14
2.4. Van alle tijden............................................................................................................ 17
2.5. Migratiegeschiedenis.................................................................................................17
2.5.1. Historiek................................................................................................................. 17
Les 4: Hoofdstuk 4: migratie (vervolg)...............................................................................18
1. EU-migratiepakt 2025...................................................................................................18
2. Migratie.........................................................................................................................18
2.1. Hedendaagse migratiemotieven................................................................................18
2.2. Invalshoeken toegepast voor migratie.......................................................................20
2.3. Relevante regelgeving in verband met migratie op Vlaams en Federaal..................23
niveau...............................................................................................................................23
1
, 2.3.1. Actueel Vlaams beleid inzake migratie...................................................................23
2.3.2. Actueel federaal beleid over migratie: asiel en regularisatie.................................. 24
2.3.2.1. Asiel.....................................................................................................................24
Les 5: vervolg asiel.............................................................................................................. 28
1. Vervolg asiel................................................................................................................. 28
1.1. Niet begeleide minderjarigen (NBM)......................................................................... 28
1.2. Inburgering................................................................................................................ 30
Les 6: Proefexamen, niet samengevat............................................................................... 33
Les 7: Hoofdstuk 5: armoede.............................................................................................. 33
1. Armoede.......................................................................................................................33
1.1. Wat betekent leven in armoede?...............................................................................33
1.2. Definitie armoede...................................................................................................... 33
1.3. (Kans) armoede.........................................................................................................34
Les 8: Vervolg armoede.......................................................................................................35
1. Armoede.......................................................................................................................35
1.1. Armoede in cijfers (kunnen interpreteren niet vanbuiten kennen).............................35
1.2. Theoretische kaders..................................................................................................35
1.2.1. Verklaringsmodellen armoede................................................................................35
1.2.2. Maatschappelijke kwetsbaarheid........................................................................... 36
1.2.3. Sociale uitsluiting: kringloop van armoede............................................................. 37
2. Visie op armoede: de link VZW.................................................................................... 38
2.1. Structurele uitsluitingsmechanismen.........................................................................38
2.2. Effecten op de gevoelswereld................................................................................... 39
2.3. Effecten op kennisopbouw........................................................................................ 39
2.4. Effecten op het verwerven van vaardigheden........................................................... 40
2.5. Ongeziene krachten.................................................................................................. 40
2.6. Effecten op participatie van mensen in armoede...................................................... 40
3. Invalshoeken toegepast voor armoede........................................................................ 41
3.1. Leefwereldperspectief............................................................................................... 41
3.2. Krachtenperspectief.................................................................................................. 41
3.3. Beeldvorming............................................................................................................ 41
3.4. Participatie.................................................................................................................44
Les 9: gast hoorcollege betonne jeugd............................................................................. 44
Les 10: Vervolg armoede.....................................................................................................44
1. Armoede.......................................................................................................................44
1.1. Basishouding.............................................................................................................44
1.2. Basisschakel methodiek bind-kracht......................................................................... 45
2. Armoedebeleid en dienstverlening............................................................................... 45
2.1. Armoedebeleid.......................................................................................................... 48
2.1.2. Armoedebestrijding op Vlaams niveau...................................................................48
2.1.2. Armoedebestrijding op federaal niveau..................................................................50
2.1.2. Armoedebestrijding op lokaal niveau..................................................................... 50
2.2. Dienstverlening aan mensen in armoede en sociale uitsluiting.................................51
Les 11: Hoofdstuk 6: sociaal agogisch handelen op samenlevings (macro).................52
2
,niveau....................................................................................................................................52
1. Sociaal agogisch handelen op samenlevings (macro) niveau..................................... 52
1.1. Psychosociale verandering op macroniveau.............................................................52
1.2. Methoden voor veranderingen op samenlevingsniveau............................................53
3
, SOCIALE AGOGIEK
Les 1: Hoofdstuk 1: Inleiding tot sociale agogiek.
1. Hoofdstuk 1.
1.1. Afbakening agogiek.
- Verandering = last of lust / uitdaging.
- Allerlei soorten beïnvloeding om tot verandering te komen.
- Professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze mensen het op
de ene of andere wijze beter krijgen.
- “Sociale agogiek is gericht op het verhogen van de kwaliteit van bestaan van
volwassenen.
- De focus ligt hierbij op volwassenen die vooral omwille van hun maatschappelijk
kwetsbare positie en door structureel maatschappelijke factoren drempels ervaren.
- Die drempels situeren zich op de verschillende levensdomeinen: wonen, werken,
onderwijs/vorming, gezondheid, vrije tijd en relaties.”
1.2. Kenmerken van agogie.
- Beïnvloeding en verandering.
- Een agoog probeert altijd mensen te beïnvloeden opdat zij veranderen.
- Psychosociale verandering:
→Van individuele mensen of van mensen in groepsverband.
- Psychosociaal functioneren:
→Betrekking op individuele mensen en op mensen in groepsverband.
- Doelgericht:
→Gerichte pogingen tot veranderen, verandering is bedoeld.
- Beroepsmatig:
→Ook opgeleide vrijwilligers.
- Doelgerichte beïnvloeding:
→Agogisch werk betreft altijd verandering naar een situatie die van tevoren bedacht
en gepland is.
→De verandering moet bedoeld zijn.
- Systematisch:
→Planmatig, gebaseerd op vakkennis en ervaring.
- Bewust:
→Beïnvloeding vindt open en eerlijk plaats.
→Geen manipulatie of indoctrinatie.
- De verandering is gewenst door de betrokkenen.
- Niet wederzijds:
→Er is een ongelijke rolverdeling.
→De bedoelde beïnvloeding loopt van de agoog naar de cliënt.
- (Jong) volwassenen.
4
1. Hoofdstuk 1.................................................................................................................... 4
1.1. Afbakening agogiek.....................................................................................................4
1.2. Kenmerken van agogie............................................................................................... 4
1.3. Definitie van agogiek................................................................................................... 5
1.4. De betrokkenen bij de verandering............................................................................. 5
1.5. Met of zonder K?......................................................................................................... 5
1.6. Beroep en werkveld.....................................................................................................6
1.7. Veranderen … nader bekeken.................................................................................... 6
1.8. Agogisch werken......................................................................................................... 6
1.9. Wat biedt de (sociale) agogiek?.................................................................................. 6
1.10. Actualiteit en media................................................................................................... 7
Les 2: Hoofdstuk 2 en 3......................................................................................................... 7
1. Opfrissing....................................................................................................................... 7
2. Hoofdstuk 2: sociaal agogisch handelen en de verschillende levensdomeinen.............7
2.1. Levensdomeinen en drempels.................................................................................... 7
2.2. Structurele drempels en rechten................................................................................. 8
2.2.2. Mensenrechten.........................................................................................................8
2.2.3. VN-Verdrag over de rechten van personen met een handicap (VRPH)...................9
3. Hoofdstuk 3: Sociaal agogisch handelen bekeken vanuit een inclusieve en................. 9
empowerende visie............................................................................................................ 9
3.1. Inclusieve en empowerende visie............................................................................... 9
3.2. Belangrijke invalshoeken in verband met empowerend en inclusief werken............ 10
3.2.1. Leefwereldperspectief............................................................................................ 10
3.2.2. Krachtenperspectief............................................................................................... 10
3.2.3. Beeldvorming......................................................................................................... 10
3.2.4. Participatie..............................................................................................................11
Les 3: Beeldvorming in de media en hoofdstuk 4.............................................................11
1. Beeldvorming in de media............................................................................................ 11
1.1. Criteria beeldvorming en media.................................................................................11
2. Hoofdstuk 4: migratie................................................................................................... 12
2.1. Wat is migratie?.........................................................................................................12
2.2. Woordgebruik............................................................................................................ 13
2.3. Migratiemythes.......................................................................................................... 14
2.4. Van alle tijden............................................................................................................ 17
2.5. Migratiegeschiedenis.................................................................................................17
2.5.1. Historiek................................................................................................................. 17
Les 4: Hoofdstuk 4: migratie (vervolg)...............................................................................18
1. EU-migratiepakt 2025...................................................................................................18
2. Migratie.........................................................................................................................18
2.1. Hedendaagse migratiemotieven................................................................................18
2.2. Invalshoeken toegepast voor migratie.......................................................................20
2.3. Relevante regelgeving in verband met migratie op Vlaams en Federaal..................23
niveau...............................................................................................................................23
1
, 2.3.1. Actueel Vlaams beleid inzake migratie...................................................................23
2.3.2. Actueel federaal beleid over migratie: asiel en regularisatie.................................. 24
2.3.2.1. Asiel.....................................................................................................................24
Les 5: vervolg asiel.............................................................................................................. 28
1. Vervolg asiel................................................................................................................. 28
1.1. Niet begeleide minderjarigen (NBM)......................................................................... 28
1.2. Inburgering................................................................................................................ 30
Les 6: Proefexamen, niet samengevat............................................................................... 33
Les 7: Hoofdstuk 5: armoede.............................................................................................. 33
1. Armoede.......................................................................................................................33
1.1. Wat betekent leven in armoede?...............................................................................33
1.2. Definitie armoede...................................................................................................... 33
1.3. (Kans) armoede.........................................................................................................34
Les 8: Vervolg armoede.......................................................................................................35
1. Armoede.......................................................................................................................35
1.1. Armoede in cijfers (kunnen interpreteren niet vanbuiten kennen).............................35
1.2. Theoretische kaders..................................................................................................35
1.2.1. Verklaringsmodellen armoede................................................................................35
1.2.2. Maatschappelijke kwetsbaarheid........................................................................... 36
1.2.3. Sociale uitsluiting: kringloop van armoede............................................................. 37
2. Visie op armoede: de link VZW.................................................................................... 38
2.1. Structurele uitsluitingsmechanismen.........................................................................38
2.2. Effecten op de gevoelswereld................................................................................... 39
2.3. Effecten op kennisopbouw........................................................................................ 39
2.4. Effecten op het verwerven van vaardigheden........................................................... 40
2.5. Ongeziene krachten.................................................................................................. 40
2.6. Effecten op participatie van mensen in armoede...................................................... 40
3. Invalshoeken toegepast voor armoede........................................................................ 41
3.1. Leefwereldperspectief............................................................................................... 41
3.2. Krachtenperspectief.................................................................................................. 41
3.3. Beeldvorming............................................................................................................ 41
3.4. Participatie.................................................................................................................44
Les 9: gast hoorcollege betonne jeugd............................................................................. 44
Les 10: Vervolg armoede.....................................................................................................44
1. Armoede.......................................................................................................................44
1.1. Basishouding.............................................................................................................44
1.2. Basisschakel methodiek bind-kracht......................................................................... 45
2. Armoedebeleid en dienstverlening............................................................................... 45
2.1. Armoedebeleid.......................................................................................................... 48
2.1.2. Armoedebestrijding op Vlaams niveau...................................................................48
2.1.2. Armoedebestrijding op federaal niveau..................................................................50
2.1.2. Armoedebestrijding op lokaal niveau..................................................................... 50
2.2. Dienstverlening aan mensen in armoede en sociale uitsluiting.................................51
Les 11: Hoofdstuk 6: sociaal agogisch handelen op samenlevings (macro).................52
2
,niveau....................................................................................................................................52
1. Sociaal agogisch handelen op samenlevings (macro) niveau..................................... 52
1.1. Psychosociale verandering op macroniveau.............................................................52
1.2. Methoden voor veranderingen op samenlevingsniveau............................................53
3
, SOCIALE AGOGIEK
Les 1: Hoofdstuk 1: Inleiding tot sociale agogiek.
1. Hoofdstuk 1.
1.1. Afbakening agogiek.
- Verandering = last of lust / uitdaging.
- Allerlei soorten beïnvloeding om tot verandering te komen.
- Professionele beïnvloeding van mensen met de bedoeling dat deze mensen het op
de ene of andere wijze beter krijgen.
- “Sociale agogiek is gericht op het verhogen van de kwaliteit van bestaan van
volwassenen.
- De focus ligt hierbij op volwassenen die vooral omwille van hun maatschappelijk
kwetsbare positie en door structureel maatschappelijke factoren drempels ervaren.
- Die drempels situeren zich op de verschillende levensdomeinen: wonen, werken,
onderwijs/vorming, gezondheid, vrije tijd en relaties.”
1.2. Kenmerken van agogie.
- Beïnvloeding en verandering.
- Een agoog probeert altijd mensen te beïnvloeden opdat zij veranderen.
- Psychosociale verandering:
→Van individuele mensen of van mensen in groepsverband.
- Psychosociaal functioneren:
→Betrekking op individuele mensen en op mensen in groepsverband.
- Doelgericht:
→Gerichte pogingen tot veranderen, verandering is bedoeld.
- Beroepsmatig:
→Ook opgeleide vrijwilligers.
- Doelgerichte beïnvloeding:
→Agogisch werk betreft altijd verandering naar een situatie die van tevoren bedacht
en gepland is.
→De verandering moet bedoeld zijn.
- Systematisch:
→Planmatig, gebaseerd op vakkennis en ervaring.
- Bewust:
→Beïnvloeding vindt open en eerlijk plaats.
→Geen manipulatie of indoctrinatie.
- De verandering is gewenst door de betrokkenen.
- Niet wederzijds:
→Er is een ongelijke rolverdeling.
→De bedoelde beïnvloeding loopt van de agoog naar de cliënt.
- (Jong) volwassenen.
4
