2025-2026
PERSOONLIJKHEIDS
PSYCHOLOGIE
PROF. DR. GINA ROSSI
ALYSEE PEETERS
2E BACHELOR PSYCHOLOGIE
VUB
,Inhoud
Inleiding tot persoonlijkheidstheorieën ........................................................................ 4
Wat is persoonlijkheid? ........................................................................................... 4
Wat is een theorie? ................................................................................................. 4
Waarom bestaan er meerdere theorieën?............................................................... 4
Wat maakt een theorie zinvol? ................................................................................ 5
Dimensies voor een concept over de “mensheid”. .................................................. 5
Onderzoek naar persoonlijkheidstheorieën. ............................................................ 6
Niet-Westerse benaderingen van persoonlijkheid. .................................................. 6
Freud (1856-1939): Wetenschappelijk basis voor onderdrukking van herinneringen in
de kindertijd. ............................................................................................................... 7
Overzicht psychoanalytische theorie ................................................................... 8
Biografie Freud .................................................................................................... 8
Freuds model van de geest ................................................................................. 9
Niveaus van het mentale leven ........................................................................... 9
Freuds onbewuste niveau ................................................................................... 9
Structuren van de geest .................................................................................... 10
Fundamentele assumptie .................................................................................. 10
Drijfveren van persoonlijkheid ............................................................................ 11
Verdedigingsmechanismen ................................................................................ 11
Ontwikkelingsstadia ........................................................................................... 12
Toepassing van de psychoanalytische theorie .................................................. 13
Onderzoek ......................................................................................................... 13
Kritiek op Freud ................................................................................................. 14
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 14
Persoonlijkheidstheorieën: Horney (1885-1952)....................................................... 14
Biografie van Horney ......................................................................................... 14
De psychoanalytische sociale theorie................................................................ 15
Fundamentele vijandigheid en fundamentele angst .......................................... 16
Verdediging tegen angs ..................................................................................... 16
Intrapsychische conflicten ................................................................................. 17
Psychotherapie .................................................................................................. 18
Vrouwelijke psychologie .................................................................................... 19
Onderzoek: operationalisatie neurotische verdediging ...................................... 19
pag. 1
, Kritiek op/evaluatie van Horney ......................................................................... 20
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 20
Persoonlijkheidstheorieën: Rogers (1902-1987)....................................................... 21
Overzicht ‘Person-Centered Theory’ ................................................................. 21
Biografie van Rogers ......................................................................................... 21
Persoonsgeoriënteerde theorie ......................................................................... 22
Psychotherapie .................................................................................................. 23
“De persoon van morgen”.................................................................................. 24
De Chicago studies ........................................................................................... 24
Onderzoek ......................................................................................................... 25
Evaluatie Rogers ............................................................................................... 26
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 26
Persoonlijkheidstheorieën: Allport (1897-1967) ........................................................ 27
Overzicht ........................................................................................................... 27
Bibliografie Gordon Allport ................................................................................. 27
Allport zijn benadering van een theorie voor de persoonlijkheid ........................ 27
Structuur van persoonlijkheid ............................................................................ 28
Motivatie ............................................................................................................ 28
De studie van het individu ................................................................................. 28
Onderzoek ......................................................................................................... 28
Evaluatie Allport ................................................................................................. 29
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 29
Persoonlijkheidsheorieen: McCrae en Costa ............................................................ 30
Overzicht factor en trek theorieën...................................................................... 30
Pionierswerk van Raymond Cattell. ................................................................... 30
Essentie van factor analyse. .............................................................................. 31
De Big Five/5 factoren model: Taxonomie of theorie? ....................................... 31
Biografie van Robert R. Mccrae and Paul T. Costa, Jr. ...................................... 31
Opzoek naar de Big Five/5 factoren model. ...................................................... 31
Evolutie van de 5 factoren theorie. .................................................................... 32
Onderzoek: ........................................................................................................ 32
Evaluatie, trait en factor theorieën. .................................................................... 33
Opvattingen over de mensheid. ......................................................................... 33
pag. 2
, Persoonlijkheidstheorieën: Eysenck ......................................................................... 33
Overzicht biologisch gebaseerde trektheorie ..................................................... 33
Biografie Hans J. Eysenck................................................................................. 33
Eysenk zijn factor theorie .................................................................................. 33
Persoonlijkheidsdimensies ................................................................................ 34
Meten van persoonlijkheid ................................................................................. 34
Biologische basis van persoonlijkheid ............................................................... 34
Persoonlijkheid als voorspeller .......................................................................... 34
Onderzoek ......................................................................................................... 35
Evaluatie theorie ................................................................................................ 35
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 35
Persoonlijkheidstheorieën: Walter Mischel (1930-2018) ........................................... 36
Inleiding tot Michel, zijn persoonlijkheidstheorie. ............................................... 36
Biografie van Walter Michel. .............................................................................. 36
Achtergrond van het cognitief affectief persoonlijkheidssysteem....................... 36
Cognitief, affectief persoonlijkheidssysteem (CAPS). ........................................ 37
Onderzoek met betrekking tot Michel zijn theorie. ............................................. 37
Evaluatie van de cognitieve sociale leertheorie. ................................................ 37
Opvattingen over de mensheid. ......................................................................... 37
pag. 3
PERSOONLIJKHEIDS
PSYCHOLOGIE
PROF. DR. GINA ROSSI
ALYSEE PEETERS
2E BACHELOR PSYCHOLOGIE
VUB
,Inhoud
Inleiding tot persoonlijkheidstheorieën ........................................................................ 4
Wat is persoonlijkheid? ........................................................................................... 4
Wat is een theorie? ................................................................................................. 4
Waarom bestaan er meerdere theorieën?............................................................... 4
Wat maakt een theorie zinvol? ................................................................................ 5
Dimensies voor een concept over de “mensheid”. .................................................. 5
Onderzoek naar persoonlijkheidstheorieën. ............................................................ 6
Niet-Westerse benaderingen van persoonlijkheid. .................................................. 6
Freud (1856-1939): Wetenschappelijk basis voor onderdrukking van herinneringen in
de kindertijd. ............................................................................................................... 7
Overzicht psychoanalytische theorie ................................................................... 8
Biografie Freud .................................................................................................... 8
Freuds model van de geest ................................................................................. 9
Niveaus van het mentale leven ........................................................................... 9
Freuds onbewuste niveau ................................................................................... 9
Structuren van de geest .................................................................................... 10
Fundamentele assumptie .................................................................................. 10
Drijfveren van persoonlijkheid ............................................................................ 11
Verdedigingsmechanismen ................................................................................ 11
Ontwikkelingsstadia ........................................................................................... 12
Toepassing van de psychoanalytische theorie .................................................. 13
Onderzoek ......................................................................................................... 13
Kritiek op Freud ................................................................................................. 14
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 14
Persoonlijkheidstheorieën: Horney (1885-1952)....................................................... 14
Biografie van Horney ......................................................................................... 14
De psychoanalytische sociale theorie................................................................ 15
Fundamentele vijandigheid en fundamentele angst .......................................... 16
Verdediging tegen angs ..................................................................................... 16
Intrapsychische conflicten ................................................................................. 17
Psychotherapie .................................................................................................. 18
Vrouwelijke psychologie .................................................................................... 19
Onderzoek: operationalisatie neurotische verdediging ...................................... 19
pag. 1
, Kritiek op/evaluatie van Horney ......................................................................... 20
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 20
Persoonlijkheidstheorieën: Rogers (1902-1987)....................................................... 21
Overzicht ‘Person-Centered Theory’ ................................................................. 21
Biografie van Rogers ......................................................................................... 21
Persoonsgeoriënteerde theorie ......................................................................... 22
Psychotherapie .................................................................................................. 23
“De persoon van morgen”.................................................................................. 24
De Chicago studies ........................................................................................... 24
Onderzoek ......................................................................................................... 25
Evaluatie Rogers ............................................................................................... 26
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 26
Persoonlijkheidstheorieën: Allport (1897-1967) ........................................................ 27
Overzicht ........................................................................................................... 27
Bibliografie Gordon Allport ................................................................................. 27
Allport zijn benadering van een theorie voor de persoonlijkheid ........................ 27
Structuur van persoonlijkheid ............................................................................ 28
Motivatie ............................................................................................................ 28
De studie van het individu ................................................................................. 28
Onderzoek ......................................................................................................... 28
Evaluatie Allport ................................................................................................. 29
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 29
Persoonlijkheidsheorieen: McCrae en Costa ............................................................ 30
Overzicht factor en trek theorieën...................................................................... 30
Pionierswerk van Raymond Cattell. ................................................................... 30
Essentie van factor analyse. .............................................................................. 31
De Big Five/5 factoren model: Taxonomie of theorie? ....................................... 31
Biografie van Robert R. Mccrae and Paul T. Costa, Jr. ...................................... 31
Opzoek naar de Big Five/5 factoren model. ...................................................... 31
Evolutie van de 5 factoren theorie. .................................................................... 32
Onderzoek: ........................................................................................................ 32
Evaluatie, trait en factor theorieën. .................................................................... 33
Opvattingen over de mensheid. ......................................................................... 33
pag. 2
, Persoonlijkheidstheorieën: Eysenck ......................................................................... 33
Overzicht biologisch gebaseerde trektheorie ..................................................... 33
Biografie Hans J. Eysenck................................................................................. 33
Eysenk zijn factor theorie .................................................................................. 33
Persoonlijkheidsdimensies ................................................................................ 34
Meten van persoonlijkheid ................................................................................. 34
Biologische basis van persoonlijkheid ............................................................... 34
Persoonlijkheid als voorspeller .......................................................................... 34
Onderzoek ......................................................................................................... 35
Evaluatie theorie ................................................................................................ 35
Opvattingen over de mensheid .......................................................................... 35
Persoonlijkheidstheorieën: Walter Mischel (1930-2018) ........................................... 36
Inleiding tot Michel, zijn persoonlijkheidstheorie. ............................................... 36
Biografie van Walter Michel. .............................................................................. 36
Achtergrond van het cognitief affectief persoonlijkheidssysteem....................... 36
Cognitief, affectief persoonlijkheidssysteem (CAPS). ........................................ 37
Onderzoek met betrekking tot Michel zijn theorie. ............................................. 37
Evaluatie van de cognitieve sociale leertheorie. ................................................ 37
Opvattingen over de mensheid. ......................................................................... 37
pag. 3
