Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 49 pages
Summary

Samenvatting Examen Thema's uit het recht DEEL 1 | VIVES | 2025/26

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 49 pages

Examenmateriaal voor het vak Thema's uit het recht aan Katholieke Hogeschool VIVES, gericht op Sociaal Werk. Het document behandelt drie hoofdthema's: vreemdelingenrecht (inclusief de vreemdelingenwet en verblijfsstatuten), patientenrecht en mensenrechten, met bijzondere aandacht voor de rol van de sociaal werker als mensenrechtenbewaker. De stof omvat belangrijke concepten als verblijfsstatuten, unieburgers versus derdelanders, sociale grondrechten, en de responsabilisering en conditionalisering van sociale rechten in de huidige maatschappij. Dit examenmateriaal is ideaal voor het voorbereiden op toetsen en helpt bij het begrijpen van de juridische kaders waar sociaal werkers mee werken in hun dagelijkse praktijk.

Content preview

Thema’s uit het recht: examen belangrijkste
DEEL 1: vreemdelingenrecht – patientenrecht - mensenrecht
Thema 1: vreemdelingenrecht
Het begrip “vreemdeling”
Zie
= wie niet de Belgische nationaliteit heeft examenvragen: ppt
≠ migrant, allochtoon, persoon met migratie-achtergrond : KAN de Belgische
nationaliteit bezitten
 Migrant 3e generatie = kind geboren in België uit vreemde ouder die ook in
België is geboren & gedurende 5 jaar in loop van 10 jaar voorafgaand geboorte
van kind een hoofdverblijfplaats heeft gehad in België
o 3e generatie automatisch Belgische nationaliteit
 Door bv. naturalisatie, nationaliteitsverklaring of migranten van de derde
generatie
Het vreemdelingenrecht- de vreemdelingenwet
- Vreemdelingenrecht is complex: wetgeving verspreid over veel nationale, Europese
en internationale regels en voortdurend wijzigt
- Kern vreemdelingenrecht = vreemdelingenwet
o Door vele aanpassingen onoverzichtelijk is geworden
 Daarom in toekomst nieuw Migratiewetboek
o Doel: meer duidelijkheid te creëren, de Belgische regels af te stemmen op het
Europees migratierecht en procedures te versnellen
- Regelt toegang, verblijf, vestiging en verwijdering van vreemdelingen
Persoon niet het recht vrij het land te kiezen waar hij wenst te verblijven.
o Elke staat bepaalt zelf of en onder welke vw’en vreemdelingen toegang
hebben tot grondgebied en er verblijven
o Versch verblijfsstatuten
o Versch instanties
 Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ)
 Commissariaat-Generaal voor Vluchtelingen en Staatslozen (CGVS)
 Fedasil
 Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RVV)
 Later onder 1 overkoepelende term: FOD Migratie
Minister Asiel en Migratie = Anneleen Van Bossuyt
De verschillende verblijfsstatuten voor vreemdelingen
Verblijfsstatuut belangrijk om te bepalen:
- Hoe lang je in land mag verblijven
- Of je er mag werken en/of vrijwilligerswerk doen
- Of je van sociale hulpverlening kan genieten en zo ja, welke
- Of je mag reizen
- Of er verplichte migratie-inspanningen zijn
- Wat je rechten op gezondheidszorg zijn
1

,  Zijn afh van je verblijfsstatuut
 Ingedeeld obv toegestane duur van verblijf
- Kort verblijf (max. 3 maanden)
- Verblijfsstatuten tijdelijk verblijf (meer dan 3 maanden)
- Vast verblijf
 Binnen elke groep verschil tuss. unieburgers en 3delanders omdat voor hen
verschillende procedures, documenten en voorwaarden gelden

Unieburger = onderdanen van land behorend tot Europese Unie

- Ijsland
- Noorwegen geen unieburger maar EER (Europese Economische
Ruimte)
- Liechtenstein -> zelfde regels als unieburgers



- Zwitserland -> geen unieburger, geen EER

->EVA (Europese Vrijhandels Associatie

-> zelfde regels als unieburgers

 Voor deze landen geldt vrije verkeer van personen, waardoor verblijfsregels voor
deze burgers veel soepeler zijn

Derdelanders = onderdanen van andere landen

Verblijfsstatuut ≠ statisch -> grote mobiliteit

- Vreemdelingen kunnen aanvankelijk vr. kort verblijf binnengekomen zijn, vervolgens
in een statuut terechtkomen dat hen een langer verblijf toestaat (bv asielprocedure
of gezinshereniging) om uiteindelijk een vast verblijfsrecht te bekomen (bv erkend
vluchteling, gevestigde vreemdeling)
- Vreemdelingen die bep procedure hebben opgestart, kunnen tijdens nadien
procedure een andere opstarten

Derdelander Unieburger
- Visumplicht (uitzonderingen) - Geen visumplicht
- Ook andere binnenkomst vw: - Geen andere binnenkomst vw
Doel staven, bewijs voldoende - Na binnenkomst: melding van
bestaansmiddelen aanwezigheid bij gemeente
- Na binnenkomst: aanvragen (wnr verblijf bij fam/ kennis)
aankomstverklaring bij gemeente
(wnr verblijf bij fam/ kennis)

Kort verblijf (max 3 maand)
Visumplicht
2

, - Voorafgaande toestemming nodig van thuisland om ander land binnen te komen
• Kan aanvragen bij Belgische diplomatieke of consulaire post
- Vermeld geldigheidsduur en toegestane lengte van verblijf
- Visum wordt verstrekt door land waar toegang toe wil
- Kortverblijf: visum type C
 Heel wat uitzonderingen op principiële visumplicht
o Voor onderdanen van bep landen van groot aantal staten is het afgeschaft
 Paspoort of identiteitskaart volstaat (verstrekt door land van
herkomst)
o Unieburgers hebben geen visumplicht binnen EU
o Geen visum nodig voor vreemdeling die door luchtruim reist en gedurende
landing in België luchthaven niet verlaat
 Tenzij hij nationaliteit bezit van landen waarvoor transitvisum vereist is
o Groepsreizen: vreemdelingen die in België samen blijven reizen mogen land
binnen met collectief paspoort of officiële naamlijst
o Visumplichtigen zonder visum kunnen toch toegelaten worden uitsluitend om
naar derde land door te reizen
Andere binnenkomstvoorwaarden
- Visum niet enige binnenkomstvoorwaarde (of paspoort of identiteitskaart)
- Ook andere binnenkomstvoorwaarden waarop vreemdeling kan op gecontroleerd
worden aan grens:
• Doel kunnen staven van verblijf en verblijfomstandigheden uitleggen
• Ev vervoersbewijs kunnen voorleggen (heen en terug)
• Bewijs van voldoende bestaansmiddelen voor kosten
• Kan door voorleggen ‘verbintenis tot tenlasteneming’
= document waarin garant (Belg of vreemdeling met vast
verblijfsrecht) met voldoende bestaansmiddelen er zich toe verbindt
om (ged 2j) kosten van gezondheidszorg, verblijf en repatriëring van
vreemdeling ten laste te nemen
 Deze vw’en gelden niet voor Unieburgers
 Zowel voor Unieburgers als Derdelanders geldt vw dat geen gevaar mogen vormen
voor:
o Openbare orde,nationale veiligheid,internationale
betrekkingen,volksgezondheid
Administratieve verplichtingen NA binnenkomst
- Na toegang een meldingsplicht bij gemeentebestuur van verblijfsplaats
• Wnr bij familie of kennissen verblijft
• Krijgt dan een bijlage 3
- Na toegang tot grondgebied geen administratieve verplichtingen meer
• Wnr hotel, camping, jeugdherberg verblijft
• Wnr opgenomen wordt in ziekenhuis
• Wnr aangehouden of geïnterneerd is
- Is hij derdelander: ontvangen aankomstverklaring (bijlage 3)
- Is hij Unieburger: ontvangen verklaring van aanwezigheid (bijlage 3ter)
Arbeidsmigranten

3

, = vreemdelingen die naar hier komen met specifieke motivatie om te werken
Voorwaarden VOOR binnenkomst ---- van toepassing op 3e
Allemaal
landers, want unieburgers vrij verkeer
 Als werknemer van personen
Wie (voor meer dan 3 maanden, zoniet andere regels) WN in België wil komen, kan pas:
- Na arbeidsonderzoek: overheid bekijkt of in ons land niet gng arbeidskrachten zijn
voor job) + bij knelpuntberoep verloopt het onderzoek vlotter (positief)
• Uitzonderingen:
• Hooggeschoold
• Beroepssporters
• Onderzoeker
- Voordat hij naar weggaat: werkgever hebben gevonden en dus arbeidsovereenkomst
hebben afgesloten
• Moet gem maandelijks minimumloon in afgesloten zijn
• WG moet dan nodige vergunningen aanvragen
Vergunningsaanvraag passeert langs 2 instanties:
- Gewestelijke overheid van Gewest waar kandidaat-arbeider wil werken:
• Oordeelt of toegelaten is om in betreffende gewest te WERKEN
- DVZ: oordeelt of toegelaten is om in België te VERBLIJVEN
 Beide instanties bevestigd -> gecombineerde vergunning = single permit (bijlage 46)
o Hiermee kan hij dan visum D (lang verblijf) aanvragen
 Als zelfstandige
- Vanuit buitenland (woont in buitenland) beroepskaart aanvragen via Belgische
Ambassade of consulaire post
- Aanvraag zal worden doorgestuurd naar bevoegde gewestelijke overheid
• Die zullen nagaan of kandidaat aan alle reglementaire verplichtingen voldoet
voor dat beroep dat hij wil uitoefenen
• Onderzoeken ook eco, cult, sport meerwaarde voor België
• Bewijzen toevoegen om te staven is slim: bedrijfsplan, financieel plan

- Oordeelt bevoegde gewestelijke dienst dat aan vw voldoen is
• Beroepskaart zal worden afgeleverd via ambassade
• Hiermee kan dan visum D (lang verblijf) aangevraagd worden
- Verblijft kandidaat-zelfstandige al wettig in België
• Beroepskaart aanvragen bij ondernemingsloket naar keuze
• Onderzoeken of aan reglementaire verplichtingen is voldaan
• Meerwaarde zal niet worden onderzocht
Administratieve formaliteiten NA binnenkomst
- WN moeten na aankomst in België met visum en bijlage 46 naar gemeente om
elektronische vreemdelingenkaart te bekomen
• Verblijf is nog van tijdelijke aard dus gaat om jaarlijks verlengbare
elektronische A-kaart
• Ook bewijs van inschrijving in vreemdelingenregister (BIVR) is tijdelijk verblijf
genoemd
• Na 5 jaar kan elektronische B-kaart worden aangevraagd (onbepaalde duur)

4

Document information

Study
Uploaded on
May 25, 2026
Number of pages
49
Written in
2025/2026
Type
Summary
$11.39

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
4
Followers
0
Items
6
Last sold
1 month ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions