Financiële rapportering
De oprichting van de vennootschap
Kiezen voor een vennootschap
Wat is een vennootschap
Waarom een vennootschap oprichten?
Een vennootschap wordt opgericht om een economische activiteit te organiseren binnen een
juridisch kader.
De belangrijkste redenen zijn: het uitoefenen van een duurzame economische activiteit, het
nastreven van winst en het verdelen ervan onder de vennoten, het beperken van financiële
risico’s via aansprakelijkheidsregels, het vergemakkelijken van financiering en investeringen en
het creëren van continuïteit (de onderneming blijft bestaan los van de oprichters)
De keuze van vennootschapsvorm (bijvoorbeeld BV of NV) heeft invloed op: de
aansprakelijkheid van de oprichters , de fiscale behandelingen, interne organisatie en
besluitvorming en de mogelijkheid om kapitaal aan te trekken
Wat is een vennootschap?
volgens Belgisch recht: kan worden opgericht door 1 of meer personen (vennoten), die
overeenkomen iets in gemeenschap te brengen (inbreng) door middel van een overeenkomst en de
uitoefening van één of meer bepaalde activiteiten met het oogmerk de winst die daaruit kan
ontstaan onder elkaar te verdelen
Belangrijke kenmerken
o Contractueel karakter: ontstaat door een overeenkomst
o Inbrengverplichting: elke vennoot moet iets bijdragen
o Activiteit: er moet een concrete economische activiteit zijn
o Winstoogmerk: het doel is vermogensvoordeel (rechtstreeks of onrechtstreeks)
Evolutie
o Vroeger: minimum twee vennoten vereist
o Vandaag: oprichting mogelijk door één persoon (eenpersoonsvennootschap)
o Vennoten kunnen natuurlijke personen of rechtspersonen zijn
Eenpersoonszaak versus vennootschap
Eenpersoonszaak
o Kenmerken: geen afzonderlijke rechtspersoonlijkheid en de ondernemer en onderneming zijn
juridisch één geheel
o Voordelen: geen minimumkapitaal vereist, geen oprichtingsformaliteiten zoals notariële akte ,
beperkte administratieve verplichtingen, volledige beslissingsmacht bij de ondernemer, grote
flexibiliteit in werking en alle winst komt toe aan de ondernemer
P a g e 1 | 174
, o Nadelen: onbeperkte aansprakelijkheid, moeilijkere toegang tot externe financiering, beperkte
continuïteit (bij ziekte, overlijden of stopzetting), minder geschikt voor grote of risicovolle
activiteiten en belast in de personenbelasting (=vaak aan hogere tarieven)
Vennootschap
o Kenmerken: heeft meestal rechtspersoonlijkheid en een onderneming is juridisch gescheiden
van de oprichters
o Voordelen: scheiding tussen privévermogen en ondernemingsvermogen, vaak beperkte
aansprakelijkheid, mogelijkheid om meerdere investeerders aan te trekken, grotere continuïteit
(onafhankelijk van personen), mogelijk fiscaal voordeliger (vennootschapsbelasting), betere
toegang tot krediet en financiering en bundeling van kennis en expertise
o Nadelen: meer administratieve en boekhoudkundige verplichtingen, hogere oprichtingskosten
(notaris, financieel plan), complexere besluitvorming, winst moet gedeeld worden en mogelijke
scheiding tussen eigendom (aandeelhouders) en bestuur (management), wat
controlemechanismen vereist
Aansprakelijkheid
Onbeperkte aansprakelijkheid
De ondernemer is met zijn volledige privévermogen aansprakelijk dus schuldeisers kunnen zich
richten tot privébezittingen.
Komt voor bij een eenmanszaak en bepaalde vennootschapsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid
Beperkte aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid beperkt tot de inbreng in de vennootschap en privévermogen is in principe
beschermd.
Komt voor bij: BV (Besloten Vennootschap) en NV (Naamloze Vennootschap)
Vennootschap versus vereniging
Kenmerk Vennootschap Vereniging
Rechtsgrond Overeenkomst Overeenkomst
Aantal personen 1 of meer vennoten Minstens 2 leden
Inbreng Verplicht Niet verplicht
Activiteit Welbepaald Welbepaald
Doel Winst (vermogensvoordeel) Belangeloos (geen winstverdeling)
Belangrijk onderscheid
Vennootschappen streven een economisch voordeel na en verenigingen hebben een ideëel of
maatschappelijk doel zonder winstverdeling
Indeling van vennootschappen volgens grootte
Vennootschappen worden ingedeeld op basis van criteria zoals: omzet, balanstotaal en aantal
werknemers
P a g e 2 | 174
, o Categorieën: micro-onderneming, kleine onderneming, grote onderneming, beursgenoteerde
onderneming
o Gevolgen van deze indeling: verschillende boekhoudkundige verplichtingen, verschillende
rapporteringsvereisten en mogelijke controle door een bedrijfsrevisor
Keuze van de juiste ondernemingsvorm
De keuze hangt af van verschillende factoren:
o Economische factoren: omvang van de activiteit, groeiverwachtingen en kapitaalbehoefte
o Juridische factoren: gewenste aansprakelijkheid en aantal oprichters
o Fiscale factoren: personenbelasting versus vennootschapsbelasting
o Praktische factoren: mate van controle en autonomie, administratieve last en de continuïteit
van de onderneming
Vennootschapsvormen
Indeling volgens oprichtingsvorm
Handelsvennootschappen met rechtspersoonlijkheid
Dit zijn vennootschappen die juridisch een aparte entiteit vormen, los van de vennoten. Kenmerk: er
is een (gedeeltelijke) scheiding tussen het vermogen van de vennootschap en het privévermogen van
de vennoten.
o Naamloze vennootschap (NV)
o Besloten vennootschap (BV)
o Coöperatieve vennootschap (CV)
o Vennootschap onder firma (VOF)
o Commanditaire vennootschap (CommV)
Handelsvennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid
Kenmerk: geen scheiding tussen vennootschap en vennoten → vennoten zijn persoonlijk
aansprakelijk: een maatschap
Vergelijkingscriteria
Bij het analyseren van vennootschapsvormen wordt gekeken naar:
o minimum aantal vennoten
o aansprakelijkheid
o minimumkapitaal
o volstortingsvereisten
o financieel plan bij oprichting
o oprichtersaansprakelijkheid
Belangrijkste vennootschapsvormen
Besloten Vennootschap (BV)
Kenmerken
o Geen wettelijk minimumkapitaal, maar wel voldoende aanvangsvermogen vereist
o Grote flexibiliteit in organisatie
P a g e 3 | 174
, o Aandelen zijn niet vrij overdraagbaar zonder voorwaarden
o Beperkte aansprakelijkheid
Geschikt voor
o Kleine en middelgrote ondernemingen
o Startende ondernemers
o Familiebedrijven
Naamloze Vennootschap (NV)
Kenmerken
o Traditioneel gebruikt voor grotere ondernemingen
o Aandelen zijn in principe vrij overdraagbaar
o Complexere structuur (raad van bestuur, algemene vergadering)
o Beperkte aansprakelijkheid
Geschikt voor
o Grote ondernemingen
o Bedrijven met veel aandeelhouders
o Ondernemingen die kapitaal willen ophalen via de markt
Vergelijking tussen BV en NV
Basiskenmerken
Kenmerk BV NV
Minimum vennoten 1 1
Aansprakelijkheid Beperkt Beperkt
Minimumkapitaal Geen 61.500 euro
Minimumvolstorting Geen 61.500 euro
Minstens
Volstorting per aandeel Geen
25%
Financieel plan Verplicht Verplicht
Oprichtersaansprakelijkheid Ja Ja
Aandelen en bestuur
Kenmerk BV NV
Overdraagbaarheid Beperkt (tenzij statuten anders
Vrij
aandelen bepalen)
Vorm aandelen Op naam Vrij verhandelbaar
Minstens 3 bestuurders (met
Bestuur 1 of meer bestuurders
uitzonderingen)
Minimumkapitaal
Belangrijk: Hoewel een BV in theorie met een zeer klein bedrag kan worden opgericht, moet het
startvermogen voldoende zijn voor de geplande activiteit.
P a g e 4 | 174
De oprichting van de vennootschap
Kiezen voor een vennootschap
Wat is een vennootschap
Waarom een vennootschap oprichten?
Een vennootschap wordt opgericht om een economische activiteit te organiseren binnen een
juridisch kader.
De belangrijkste redenen zijn: het uitoefenen van een duurzame economische activiteit, het
nastreven van winst en het verdelen ervan onder de vennoten, het beperken van financiële
risico’s via aansprakelijkheidsregels, het vergemakkelijken van financiering en investeringen en
het creëren van continuïteit (de onderneming blijft bestaan los van de oprichters)
De keuze van vennootschapsvorm (bijvoorbeeld BV of NV) heeft invloed op: de
aansprakelijkheid van de oprichters , de fiscale behandelingen, interne organisatie en
besluitvorming en de mogelijkheid om kapitaal aan te trekken
Wat is een vennootschap?
volgens Belgisch recht: kan worden opgericht door 1 of meer personen (vennoten), die
overeenkomen iets in gemeenschap te brengen (inbreng) door middel van een overeenkomst en de
uitoefening van één of meer bepaalde activiteiten met het oogmerk de winst die daaruit kan
ontstaan onder elkaar te verdelen
Belangrijke kenmerken
o Contractueel karakter: ontstaat door een overeenkomst
o Inbrengverplichting: elke vennoot moet iets bijdragen
o Activiteit: er moet een concrete economische activiteit zijn
o Winstoogmerk: het doel is vermogensvoordeel (rechtstreeks of onrechtstreeks)
Evolutie
o Vroeger: minimum twee vennoten vereist
o Vandaag: oprichting mogelijk door één persoon (eenpersoonsvennootschap)
o Vennoten kunnen natuurlijke personen of rechtspersonen zijn
Eenpersoonszaak versus vennootschap
Eenpersoonszaak
o Kenmerken: geen afzonderlijke rechtspersoonlijkheid en de ondernemer en onderneming zijn
juridisch één geheel
o Voordelen: geen minimumkapitaal vereist, geen oprichtingsformaliteiten zoals notariële akte ,
beperkte administratieve verplichtingen, volledige beslissingsmacht bij de ondernemer, grote
flexibiliteit in werking en alle winst komt toe aan de ondernemer
P a g e 1 | 174
, o Nadelen: onbeperkte aansprakelijkheid, moeilijkere toegang tot externe financiering, beperkte
continuïteit (bij ziekte, overlijden of stopzetting), minder geschikt voor grote of risicovolle
activiteiten en belast in de personenbelasting (=vaak aan hogere tarieven)
Vennootschap
o Kenmerken: heeft meestal rechtspersoonlijkheid en een onderneming is juridisch gescheiden
van de oprichters
o Voordelen: scheiding tussen privévermogen en ondernemingsvermogen, vaak beperkte
aansprakelijkheid, mogelijkheid om meerdere investeerders aan te trekken, grotere continuïteit
(onafhankelijk van personen), mogelijk fiscaal voordeliger (vennootschapsbelasting), betere
toegang tot krediet en financiering en bundeling van kennis en expertise
o Nadelen: meer administratieve en boekhoudkundige verplichtingen, hogere oprichtingskosten
(notaris, financieel plan), complexere besluitvorming, winst moet gedeeld worden en mogelijke
scheiding tussen eigendom (aandeelhouders) en bestuur (management), wat
controlemechanismen vereist
Aansprakelijkheid
Onbeperkte aansprakelijkheid
De ondernemer is met zijn volledige privévermogen aansprakelijk dus schuldeisers kunnen zich
richten tot privébezittingen.
Komt voor bij een eenmanszaak en bepaalde vennootschapsvormen zonder
rechtspersoonlijkheid
Beperkte aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid beperkt tot de inbreng in de vennootschap en privévermogen is in principe
beschermd.
Komt voor bij: BV (Besloten Vennootschap) en NV (Naamloze Vennootschap)
Vennootschap versus vereniging
Kenmerk Vennootschap Vereniging
Rechtsgrond Overeenkomst Overeenkomst
Aantal personen 1 of meer vennoten Minstens 2 leden
Inbreng Verplicht Niet verplicht
Activiteit Welbepaald Welbepaald
Doel Winst (vermogensvoordeel) Belangeloos (geen winstverdeling)
Belangrijk onderscheid
Vennootschappen streven een economisch voordeel na en verenigingen hebben een ideëel of
maatschappelijk doel zonder winstverdeling
Indeling van vennootschappen volgens grootte
Vennootschappen worden ingedeeld op basis van criteria zoals: omzet, balanstotaal en aantal
werknemers
P a g e 2 | 174
, o Categorieën: micro-onderneming, kleine onderneming, grote onderneming, beursgenoteerde
onderneming
o Gevolgen van deze indeling: verschillende boekhoudkundige verplichtingen, verschillende
rapporteringsvereisten en mogelijke controle door een bedrijfsrevisor
Keuze van de juiste ondernemingsvorm
De keuze hangt af van verschillende factoren:
o Economische factoren: omvang van de activiteit, groeiverwachtingen en kapitaalbehoefte
o Juridische factoren: gewenste aansprakelijkheid en aantal oprichters
o Fiscale factoren: personenbelasting versus vennootschapsbelasting
o Praktische factoren: mate van controle en autonomie, administratieve last en de continuïteit
van de onderneming
Vennootschapsvormen
Indeling volgens oprichtingsvorm
Handelsvennootschappen met rechtspersoonlijkheid
Dit zijn vennootschappen die juridisch een aparte entiteit vormen, los van de vennoten. Kenmerk: er
is een (gedeeltelijke) scheiding tussen het vermogen van de vennootschap en het privévermogen van
de vennoten.
o Naamloze vennootschap (NV)
o Besloten vennootschap (BV)
o Coöperatieve vennootschap (CV)
o Vennootschap onder firma (VOF)
o Commanditaire vennootschap (CommV)
Handelsvennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid
Kenmerk: geen scheiding tussen vennootschap en vennoten → vennoten zijn persoonlijk
aansprakelijk: een maatschap
Vergelijkingscriteria
Bij het analyseren van vennootschapsvormen wordt gekeken naar:
o minimum aantal vennoten
o aansprakelijkheid
o minimumkapitaal
o volstortingsvereisten
o financieel plan bij oprichting
o oprichtersaansprakelijkheid
Belangrijkste vennootschapsvormen
Besloten Vennootschap (BV)
Kenmerken
o Geen wettelijk minimumkapitaal, maar wel voldoende aanvangsvermogen vereist
o Grote flexibiliteit in organisatie
P a g e 3 | 174
, o Aandelen zijn niet vrij overdraagbaar zonder voorwaarden
o Beperkte aansprakelijkheid
Geschikt voor
o Kleine en middelgrote ondernemingen
o Startende ondernemers
o Familiebedrijven
Naamloze Vennootschap (NV)
Kenmerken
o Traditioneel gebruikt voor grotere ondernemingen
o Aandelen zijn in principe vrij overdraagbaar
o Complexere structuur (raad van bestuur, algemene vergadering)
o Beperkte aansprakelijkheid
Geschikt voor
o Grote ondernemingen
o Bedrijven met veel aandeelhouders
o Ondernemingen die kapitaal willen ophalen via de markt
Vergelijking tussen BV en NV
Basiskenmerken
Kenmerk BV NV
Minimum vennoten 1 1
Aansprakelijkheid Beperkt Beperkt
Minimumkapitaal Geen 61.500 euro
Minimumvolstorting Geen 61.500 euro
Minstens
Volstorting per aandeel Geen
25%
Financieel plan Verplicht Verplicht
Oprichtersaansprakelijkheid Ja Ja
Aandelen en bestuur
Kenmerk BV NV
Overdraagbaarheid Beperkt (tenzij statuten anders
Vrij
aandelen bepalen)
Vorm aandelen Op naam Vrij verhandelbaar
Minstens 3 bestuurders (met
Bestuur 1 of meer bestuurders
uitzonderingen)
Minimumkapitaal
Belangrijk: Hoewel een BV in theorie met een zeer klein bedrag kan worden opgericht, moet het
startvermogen voldoende zijn voor de geplande activiteit.
P a g e 4 | 174
