Voortplanting bij de mens
Primaire geslachtskenmerken: waren al voor de geboorte aanwezig.
Secundaire geslachtskenmerken: ontstaan tijdens de pubertijd door een toename
van de oestrogeen (vrouw) of testosteron (man) productie.
Geslachtsdifferentiatie:
De mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen zijn embryonaal uit eenzelfde basispatroon
ontstaan.
t.e.m. de zevende zwangerschapsweek → indifferente periode
Y-chromosoom: er bevindt zich hier een TDF-gen die geactiveerd zal worden in de
geslachtsklieren. Er ontwikkelen zich teelballen i.p.v. eierstokken.
de volgende stap voor man: de aanmaak van testosteron en anti-mullerhormoon.
Als dit niet gebeurt → vrouwelijke geslachtsorganen.
Vrouwelijke voortplantingsorganen:
Eierstokken produceren eicellen en maken vrouwelijke
geslachtshormonen aan; daarom geslachtsklieren of gonaden.
In doorsnede: merg (veel bloedvaten tot follikels) en schors
Follikel: blaasje met onrijpe eicel, omgeven door follikelcellen. Die
beschermen en voeden de eicel en produceren de vrouwelijke
geslachtshormonen.
Eileiders: kanalen die de eicel van de eierstok tot in de baarmoeder
transporteren.
Baarmoeder (uterus).: bestaat uit baarmoederwand, baarmoederslijmvlies en
baarmoederhals. Baarmoederwand: kring en lengtespieren zuller er voor zorgen dat de
baby uit de vagina wordt geduwd. Baarmoederslijmvlies: ondergaat veranderingen tijdens
menstruele cyclus. Baarmoederhals: produceert slijm dat een slijmprop vormt die het
binnendringen van lichaamsvreemde cellen bemoeilijkt.
Vagina of schede: kanaal dat verbinding vormt tussen baarmoeder en buitenwereld. Het is
het vrouwelijk paringsorgaan en het laatste deel van het geboortekanaal. Het is rekbaar
voor bevalling. Slijmvlies in binnenkant zodat het milieu in vagina zuur is →
melkzuurbacteriën die beschermen tegen infecties.
Uitwendige geslachtsorganen: de kleine en grote schaamlippen. De grote schaamlippen:
berschermen de buitenkant van vagina. De kleine schaamlippen: hierin slijm tijdens
seksuele prikkeling om penetratie de vergemakkelijken. De clitoris: zit in kleine
schaamlippen en is een opzwelbaar genotsorgaan voor organisme.
,Oögenese of eicelvorming:
Na de indifferente periode worden in schors door mitose kiemcellen
(oögoniën) gevormd.
Voor geboorte: oögoniën doen aan meiose. Na profase 1 blokkeert
het proces. De eicel in vorming = primaire oöcyt (2n) omgeven door
follikelcellen.
Bij geboorte: meisje heeft enorm veel follikels waarvan veel na puberteit zullen afsterven bij
ovulatie.
Rijping van primaire folliokels vanaf de puberteit:
Groei:
1. Toename follikelcellen rond de primaire oöcyt.
2. Follikelcellen gaan follikelvocht afscheiden dat zorgt voor een grotere follikelholte.
3. Rond de primaire oöcyt: pelucidevlies
4. Helemaal rijp → Graafse follikel
Eicelrijping in rijpe follikel:
In Graafse follikel gaat de primaire oöcyt de meiose 1
voortzetten en voltooien. Er ontstaan 2 haploïde
dochtercellen: secundaire oöcyt en poollichaampje.
Ovulatie:
Na meiose 1: secundaire oöcyt start meiose 2 en blijft
steken in metafase van meiose 2. Dan →ovulatie
treedt op. De wand van de follikel barst open en de
secundaire oöcyt blijft terecht in eileider, omgeven door de corona radiata die haar van
voedingsstoffen voorzien.
Wat verder gebeurt met secundaire oöcyt hangt af van bevruchting.
Geen bevruchting:
Ze zal afsterven. De resterende follikelcellen vormen het geel lichaam . het blijft 2 weken
verder bestaan en daarna blijft het als een litterken achter in eierstok.
Wel bevruchting:
Als de oöcyt bevrucht wordt door zaadcel, zal ze de meiose 2 afwerken. Er ontstaat een
poollichaampje en de oötide.
De verdeling van het cytoplasma gebeurt ongelijk tijdens meiose.
2
, Hormonale regeling van de menstruatiecyclus:
Mestruatiecyclus: eicelrijping in eierstok en klaarmaken van baarmoeder voor
zwangerschap. Vanaf de eerste dag van de menstruatie tot aan de volgende mestruatie
Dit gebeurt door een aantal hormonen:
de hypothalamus voor neurosecretie van het hormoon GRF met als doelwit de
hypofysevoorkwab
De hypofysevoorkwab voor de productie van gonadotrope
hormonen met als doelwit de follikels in eierstokken
De eierstokken voor de secretie van geslachtshormonen
(oesttogeen en progesteron) met als doelwit het
baarmoederslijmvlies
De 3 fases van de mesntruatiecylcus:
1. De folliculaire fase
Start na menstriuatie. De lage concentratie aan oestrogeen en
progesteron in bloed zorgt voor afscheiding v/h hormoon GRF. Deze
zorgt voor de secretie van FSH (follikelstimulerend) en LH
(luteïniserend).
In lage concentratie van LH en FSH → follikels groeien en rijpen → 1 follikel per
menstruatiecyclus rijpt, de anderen sterven af.
De follikelcellen scheiden oestrogeen af (stimuleert groei baarmoederslijmvlies + activeert
bloedvatgroei in slijmvlies) → groeifase (binnen baarmoedercyclus)
Lege Graafse follikel → geel lichaam
2. De luteale fase
Geel lichaam: zorgt voor oestrogeenproductie en
porgesteron. Progesteron zorgt voor afscheiding
slijmerig vocht met glycogeen (voeding embryo) →
secretiefase (binnen baarmoedercyclus)
De verhoging van progesteronconcentratie zorgt
voor een stijging van 5 °C van lichaamsT
3. De menstruatiefase
Deel van menstruatiecyclus waarin het lichaam zich
voorbereidt voor de opbouw van de nieuwe cyclus.
Afbrokking van baarmoederslijmvlies → haarvaten
barsten → bloedverlies
Menstruatie: wanneer na de ovulatie geen
bevruchting is
3
Primaire geslachtskenmerken: waren al voor de geboorte aanwezig.
Secundaire geslachtskenmerken: ontstaan tijdens de pubertijd door een toename
van de oestrogeen (vrouw) of testosteron (man) productie.
Geslachtsdifferentiatie:
De mannelijke en vrouwelijke geslachtsorganen zijn embryonaal uit eenzelfde basispatroon
ontstaan.
t.e.m. de zevende zwangerschapsweek → indifferente periode
Y-chromosoom: er bevindt zich hier een TDF-gen die geactiveerd zal worden in de
geslachtsklieren. Er ontwikkelen zich teelballen i.p.v. eierstokken.
de volgende stap voor man: de aanmaak van testosteron en anti-mullerhormoon.
Als dit niet gebeurt → vrouwelijke geslachtsorganen.
Vrouwelijke voortplantingsorganen:
Eierstokken produceren eicellen en maken vrouwelijke
geslachtshormonen aan; daarom geslachtsklieren of gonaden.
In doorsnede: merg (veel bloedvaten tot follikels) en schors
Follikel: blaasje met onrijpe eicel, omgeven door follikelcellen. Die
beschermen en voeden de eicel en produceren de vrouwelijke
geslachtshormonen.
Eileiders: kanalen die de eicel van de eierstok tot in de baarmoeder
transporteren.
Baarmoeder (uterus).: bestaat uit baarmoederwand, baarmoederslijmvlies en
baarmoederhals. Baarmoederwand: kring en lengtespieren zuller er voor zorgen dat de
baby uit de vagina wordt geduwd. Baarmoederslijmvlies: ondergaat veranderingen tijdens
menstruele cyclus. Baarmoederhals: produceert slijm dat een slijmprop vormt die het
binnendringen van lichaamsvreemde cellen bemoeilijkt.
Vagina of schede: kanaal dat verbinding vormt tussen baarmoeder en buitenwereld. Het is
het vrouwelijk paringsorgaan en het laatste deel van het geboortekanaal. Het is rekbaar
voor bevalling. Slijmvlies in binnenkant zodat het milieu in vagina zuur is →
melkzuurbacteriën die beschermen tegen infecties.
Uitwendige geslachtsorganen: de kleine en grote schaamlippen. De grote schaamlippen:
berschermen de buitenkant van vagina. De kleine schaamlippen: hierin slijm tijdens
seksuele prikkeling om penetratie de vergemakkelijken. De clitoris: zit in kleine
schaamlippen en is een opzwelbaar genotsorgaan voor organisme.
,Oögenese of eicelvorming:
Na de indifferente periode worden in schors door mitose kiemcellen
(oögoniën) gevormd.
Voor geboorte: oögoniën doen aan meiose. Na profase 1 blokkeert
het proces. De eicel in vorming = primaire oöcyt (2n) omgeven door
follikelcellen.
Bij geboorte: meisje heeft enorm veel follikels waarvan veel na puberteit zullen afsterven bij
ovulatie.
Rijping van primaire folliokels vanaf de puberteit:
Groei:
1. Toename follikelcellen rond de primaire oöcyt.
2. Follikelcellen gaan follikelvocht afscheiden dat zorgt voor een grotere follikelholte.
3. Rond de primaire oöcyt: pelucidevlies
4. Helemaal rijp → Graafse follikel
Eicelrijping in rijpe follikel:
In Graafse follikel gaat de primaire oöcyt de meiose 1
voortzetten en voltooien. Er ontstaan 2 haploïde
dochtercellen: secundaire oöcyt en poollichaampje.
Ovulatie:
Na meiose 1: secundaire oöcyt start meiose 2 en blijft
steken in metafase van meiose 2. Dan →ovulatie
treedt op. De wand van de follikel barst open en de
secundaire oöcyt blijft terecht in eileider, omgeven door de corona radiata die haar van
voedingsstoffen voorzien.
Wat verder gebeurt met secundaire oöcyt hangt af van bevruchting.
Geen bevruchting:
Ze zal afsterven. De resterende follikelcellen vormen het geel lichaam . het blijft 2 weken
verder bestaan en daarna blijft het als een litterken achter in eierstok.
Wel bevruchting:
Als de oöcyt bevrucht wordt door zaadcel, zal ze de meiose 2 afwerken. Er ontstaat een
poollichaampje en de oötide.
De verdeling van het cytoplasma gebeurt ongelijk tijdens meiose.
2
, Hormonale regeling van de menstruatiecyclus:
Mestruatiecyclus: eicelrijping in eierstok en klaarmaken van baarmoeder voor
zwangerschap. Vanaf de eerste dag van de menstruatie tot aan de volgende mestruatie
Dit gebeurt door een aantal hormonen:
de hypothalamus voor neurosecretie van het hormoon GRF met als doelwit de
hypofysevoorkwab
De hypofysevoorkwab voor de productie van gonadotrope
hormonen met als doelwit de follikels in eierstokken
De eierstokken voor de secretie van geslachtshormonen
(oesttogeen en progesteron) met als doelwit het
baarmoederslijmvlies
De 3 fases van de mesntruatiecylcus:
1. De folliculaire fase
Start na menstriuatie. De lage concentratie aan oestrogeen en
progesteron in bloed zorgt voor afscheiding v/h hormoon GRF. Deze
zorgt voor de secretie van FSH (follikelstimulerend) en LH
(luteïniserend).
In lage concentratie van LH en FSH → follikels groeien en rijpen → 1 follikel per
menstruatiecyclus rijpt, de anderen sterven af.
De follikelcellen scheiden oestrogeen af (stimuleert groei baarmoederslijmvlies + activeert
bloedvatgroei in slijmvlies) → groeifase (binnen baarmoedercyclus)
Lege Graafse follikel → geel lichaam
2. De luteale fase
Geel lichaam: zorgt voor oestrogeenproductie en
porgesteron. Progesteron zorgt voor afscheiding
slijmerig vocht met glycogeen (voeding embryo) →
secretiefase (binnen baarmoedercyclus)
De verhoging van progesteronconcentratie zorgt
voor een stijging van 5 °C van lichaamsT
3. De menstruatiefase
Deel van menstruatiecyclus waarin het lichaam zich
voorbereidt voor de opbouw van de nieuwe cyclus.
Afbrokking van baarmoederslijmvlies → haarvaten
barsten → bloedverlies
Menstruatie: wanneer na de ovulatie geen
bevruchting is
3
