European Societies
Inhoud
Lecture 1: The making of Europe............................................................................1
Lecture 2 - The European project as an economic project: fundamental flaws?.....4
Lecture 3: Migration and mobility in the European Union.......................................9
Lecture 4: labour market integration of immigrants in Europe.............................20
Lecture 5 posting of workers in the EU.................................................................32
(Guest)lecture 6 - United in diversity: poverty and the welfare state in the EU....39
(Guest)lecture 7 Justice in Food systems..............................................................50
(Guest)lecture 8 The European Union and the green transition – promises and
pitfalls................................................................................................................... 54
Lecture 1: The making of Europe
Beginnings after WOII
Door het einde van WOII was Europa verdeeld in een communistisch Oostblok en
grotendeels democratische Westerse landen.
Altiero Spinelli
“For a Free an United Europe. A Draft Manifesto” waarin hij schrijft dat
samenwerking tussen Europese leider nodig is. Er moet een ‘Europese overheid’
komen om vrede te bewaren.
6 buurlanden kwamen in het Verdrag van Parijs overeen om een overeenkomst
over vrijhandel te vormen voor hulpbronnen zoals kolen, staal en ijzererts ECSC
= Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (= vrijhandelsakkoord)
- De betrokken landen: Duitsland, België, Frankrijk, Nederland, Italië en
Luxemburg
Om de EGKS (ECSC) te beheren, werd een supranationale bestuursorgaan
opgericht om wetten uit te vaardigen, geschillen op te lossen, ideeën te
ontwikkelen:
o Raad van ministers (Council of ministers)
o Gemeenschappelijke Vergadering (Common Assembly)
o Rechtbank (Court of Justice)
- uit deze sleutelorganen komt de latere EU voort
Verdrag van Rome/ Treaty of Rome
De EGKS was een succes, dit succes leidde ertoe dat de lidstaten in 1957 2
nieuwe verdragen ondertekenden (= Verdrag van Rome) uitbreiding van
samenwerking naar andere domeinen
1
,Oprichting van:
1. De Europese Gemeenschap voor atoomenergie (Euratom)
2. De Europese Economische Gemeenschap (EEG) / European economic
community (EEC) (doortrekken van EGKS naar andere markten)
Met als doel een gemeenschappelijke markt te maken, samenwerking tussen
Europese landen
EEG = Europese Economische Gemeenschap / EEC
De EEG heft verschillende supranationale organen in het leven geroepen:
- Raad van Ministers
- Gemeenschappelijke Vergadering (vanaf 1962 het Europees Parlement
genoemd)
- Rechtbank (= Hof van Justitie)
Het Verdrag van Brussel in 1965
* Samenbrengen van EEG, EGKS en Euratom in een gemeenschappelijk
en permanent ambtenarenapparaat Europese Commisie
Het Verdrag van Maastricht/ Treaty of Maastricht
Verdrag betreffende de Europese Unie/ Verdrag van Maastricht trad op 1
november 1993 in werking en veranderde de EEG in de ‘Europese Unie’. Want
door samen te werken als een unie op verschillende domeinen kunnen we vrede
bewaren. = officiële oprichting Europese Unie
verbreding het werk van supranationale organen, gebaseerd op 3 pijlers:
o Inmenging binnenlandse aangelegenheden v/d lidstaten op gebied
van “justitie en binnenlandse zaken”
o Invoering gemeenschappelijke Europese munt (+ voorwaarden voor
lidmaatschap Europese Unie) Economische en Monetaire Unie
Eenheidsmunt, 1 januari 1999: introductie van de Euro
14 juni 1985: Dankzij het Schengen akkoord kunnen personen vanaf dan reizen
zonder grenscontrole doorheen EU.
Lissabon Treaty
2
,In 2002 werd “De Conventie over de toekomst van Europa” opgericht om een EU-
grondwet op te stellen, het ontwerp, dat in 2004, werd ondertekend had als doel
een permanente “Europese president” aan te stellen
↔ het werd verworpen in 2005
3
, Lecture 2 - The European project as an economic project: fundamental flaws?
Example exam questions;
- What are the advantages and disadvantages of the Single Market?
- Why is Europe lagging behind economically? What are possible solutions?
- What are the conditions for a single currency (the Euro) to be viable? What
is an optimal currency zone?
- Does the Euro meet the conditions for an optimal currency zone?
- Has the Euro been a succes in your opinion? Please argue your case.
Kernvraag: Is er een fundamentele ontwerpfout in de EU?
de EU heeft vrije beweging van mensen, goederen, diensten, kapitaal én een
gemeenschappelijke munt (euro),
maar géén maatschappelijke fiscale of sociale systemen. Er bestaan grote
economische verschillen en geen structurele solidariteitsmechanismen.
Landen moeten hun eigen problemen oplossen.
De Europese interne markt of gemeenschappelijke markt
De “vier vrijheden” die worden gegarandeerd binnen de Europese Unie (EU):
- Vrije verkeer van goederen, diensten, kapitaal en arbeid
Doel: economische efficiëntie en groei via comparatief voordeel en specialisatie.
Voor – en nadelen van een interne Europese markt
Voordelen van comparatief voordeel en specialisatie
◦ Als groeiende internationale arbeidsverdeling de logica van comparatief
voordeel volgt, dan wint elk land (Hechser-Ohlin stelling)
Als elk land doet waar dat land in gespecialiseerd in is, zal
uiteindelijk elk land ‘winnen’ efficiëntie
◦ Een land zal zich specialiseren in goederen en diensten waarin zij beter
presteren dan andere landen vaak tegen lagere kosten
◦ Lagere productiekosten → lagere eenheidskosten
◦ Meer concurrentie → innovatie → verlaging kosten → lagere
consumentenprijzen → hogere kwaliteit
◦ Grotere markten verhogen opbrengst van investeringen, vooral voor
nichespelers
◦ Technologieoverdracht als gevolg van investeringsstromen tussen landen
◦ Overdracht van vaardigheden over de interne Europese markt
◦ Europese labels
4
Inhoud
Lecture 1: The making of Europe............................................................................1
Lecture 2 - The European project as an economic project: fundamental flaws?.....4
Lecture 3: Migration and mobility in the European Union.......................................9
Lecture 4: labour market integration of immigrants in Europe.............................20
Lecture 5 posting of workers in the EU.................................................................32
(Guest)lecture 6 - United in diversity: poverty and the welfare state in the EU....39
(Guest)lecture 7 Justice in Food systems..............................................................50
(Guest)lecture 8 The European Union and the green transition – promises and
pitfalls................................................................................................................... 54
Lecture 1: The making of Europe
Beginnings after WOII
Door het einde van WOII was Europa verdeeld in een communistisch Oostblok en
grotendeels democratische Westerse landen.
Altiero Spinelli
“For a Free an United Europe. A Draft Manifesto” waarin hij schrijft dat
samenwerking tussen Europese leider nodig is. Er moet een ‘Europese overheid’
komen om vrede te bewaren.
6 buurlanden kwamen in het Verdrag van Parijs overeen om een overeenkomst
over vrijhandel te vormen voor hulpbronnen zoals kolen, staal en ijzererts ECSC
= Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (= vrijhandelsakkoord)
- De betrokken landen: Duitsland, België, Frankrijk, Nederland, Italië en
Luxemburg
Om de EGKS (ECSC) te beheren, werd een supranationale bestuursorgaan
opgericht om wetten uit te vaardigen, geschillen op te lossen, ideeën te
ontwikkelen:
o Raad van ministers (Council of ministers)
o Gemeenschappelijke Vergadering (Common Assembly)
o Rechtbank (Court of Justice)
- uit deze sleutelorganen komt de latere EU voort
Verdrag van Rome/ Treaty of Rome
De EGKS was een succes, dit succes leidde ertoe dat de lidstaten in 1957 2
nieuwe verdragen ondertekenden (= Verdrag van Rome) uitbreiding van
samenwerking naar andere domeinen
1
,Oprichting van:
1. De Europese Gemeenschap voor atoomenergie (Euratom)
2. De Europese Economische Gemeenschap (EEG) / European economic
community (EEC) (doortrekken van EGKS naar andere markten)
Met als doel een gemeenschappelijke markt te maken, samenwerking tussen
Europese landen
EEG = Europese Economische Gemeenschap / EEC
De EEG heft verschillende supranationale organen in het leven geroepen:
- Raad van Ministers
- Gemeenschappelijke Vergadering (vanaf 1962 het Europees Parlement
genoemd)
- Rechtbank (= Hof van Justitie)
Het Verdrag van Brussel in 1965
* Samenbrengen van EEG, EGKS en Euratom in een gemeenschappelijk
en permanent ambtenarenapparaat Europese Commisie
Het Verdrag van Maastricht/ Treaty of Maastricht
Verdrag betreffende de Europese Unie/ Verdrag van Maastricht trad op 1
november 1993 in werking en veranderde de EEG in de ‘Europese Unie’. Want
door samen te werken als een unie op verschillende domeinen kunnen we vrede
bewaren. = officiële oprichting Europese Unie
verbreding het werk van supranationale organen, gebaseerd op 3 pijlers:
o Inmenging binnenlandse aangelegenheden v/d lidstaten op gebied
van “justitie en binnenlandse zaken”
o Invoering gemeenschappelijke Europese munt (+ voorwaarden voor
lidmaatschap Europese Unie) Economische en Monetaire Unie
Eenheidsmunt, 1 januari 1999: introductie van de Euro
14 juni 1985: Dankzij het Schengen akkoord kunnen personen vanaf dan reizen
zonder grenscontrole doorheen EU.
Lissabon Treaty
2
,In 2002 werd “De Conventie over de toekomst van Europa” opgericht om een EU-
grondwet op te stellen, het ontwerp, dat in 2004, werd ondertekend had als doel
een permanente “Europese president” aan te stellen
↔ het werd verworpen in 2005
3
, Lecture 2 - The European project as an economic project: fundamental flaws?
Example exam questions;
- What are the advantages and disadvantages of the Single Market?
- Why is Europe lagging behind economically? What are possible solutions?
- What are the conditions for a single currency (the Euro) to be viable? What
is an optimal currency zone?
- Does the Euro meet the conditions for an optimal currency zone?
- Has the Euro been a succes in your opinion? Please argue your case.
Kernvraag: Is er een fundamentele ontwerpfout in de EU?
de EU heeft vrije beweging van mensen, goederen, diensten, kapitaal én een
gemeenschappelijke munt (euro),
maar géén maatschappelijke fiscale of sociale systemen. Er bestaan grote
economische verschillen en geen structurele solidariteitsmechanismen.
Landen moeten hun eigen problemen oplossen.
De Europese interne markt of gemeenschappelijke markt
De “vier vrijheden” die worden gegarandeerd binnen de Europese Unie (EU):
- Vrije verkeer van goederen, diensten, kapitaal en arbeid
Doel: economische efficiëntie en groei via comparatief voordeel en specialisatie.
Voor – en nadelen van een interne Europese markt
Voordelen van comparatief voordeel en specialisatie
◦ Als groeiende internationale arbeidsverdeling de logica van comparatief
voordeel volgt, dan wint elk land (Hechser-Ohlin stelling)
Als elk land doet waar dat land in gespecialiseerd in is, zal
uiteindelijk elk land ‘winnen’ efficiëntie
◦ Een land zal zich specialiseren in goederen en diensten waarin zij beter
presteren dan andere landen vaak tegen lagere kosten
◦ Lagere productiekosten → lagere eenheidskosten
◦ Meer concurrentie → innovatie → verlaging kosten → lagere
consumentenprijzen → hogere kwaliteit
◦ Grotere markten verhogen opbrengst van investeringen, vooral voor
nichespelers
◦ Technologieoverdracht als gevolg van investeringsstromen tussen landen
◦ Overdracht van vaardigheden over de interne Europese markt
◦ Europese labels
4
