Besigheidstudies – Robin Naude 1
, INHOUDSOPGAWE
INHOUDSOPGAWE ...........................................................................................................................................................................................2
HOOFSTUK 3 ....................................................................................................................................................................................................3
ETIEK EN PROFESSIONALSIME ....................................................................................................................................................................................... 3
3.1) Etiese en Professionele Gedrag ................................................................................................................................................................... 3
3.2) King Kode Beginsel ..................................................................................................................................................................................... 4
3.3) Uitdagings van Onetiese Besigheids Praktyke............................................................................................................................................... 4
3.4) UITDAGINGS VAN ONPROFESSIONELE Besigheid PRAKTYKE ....................................................................................................................... 5
HOOFSTUK 4 ....................................................................................................................................................................................................7
KREATIEWE DENKE EN PROBLEEMOPLOSSING ....................................................................................................................................................... 7
4.1) PROBLEEMOPLOSSING .............................................................................................................................................................................. 7
4.2) PROBLEEMOPLOSSING .............................................................................................................................................................................. 9
HOOFSTUK 8 .................................................................................................................................................................................................. 10
BESTUUR EN LEIERSKAP....................................................................................................................................................................................... 10
8.1)VERSKIL TSSEN LEIERSKAP EN BESTUUR ................................................................................................................................................... 10
8.2) TOEPASSING VAN LEIERSKAPSTYLE .......................................................................................................................................................... 10
8.3) LEIERSKAPSTEORIEE ................................................................................................................................................................................ 12
HOOFSTUK 9 .................................................................................................................................................................................................. 13
BELEGGINGS ....................................................................................................................................................................................................... 13
9.1)FUNKSIES VAN DIE JSE .............................................................................................................................................................................. 13
9.2)FAKTORE OM TE OORWEEG AS BELE ......................................................................................................................................................... 13
9.3)TIPE BELEGGINGS-GELEENTHEDE ............................................................................................................................................................ 14
9.4)BELEGGINGSVORME – IMPAK .................................................................................................................................................................... 15
HOOFSTUK 10 ................................................................................................................................................................................................ 19
BELEGGING – VERSEKERING .................................................................................................................................................................................... 19
10.1)VERSEKERINGSKONSEPTE ...................................................................................................................................................................... 19
10.2)BEGINSELS VAN VERSEKERING ............................................................................................................................................................... 20
10.3)VOORDELE V VERSEKERING VIR Besigheid .............................................................................................................................................. 21
HOOFSTUK 11 ................................................................................................................................................................................................ 24
SPANPRESTASIE ....................................................................................................................................................................................................... 24
11.1) KRITERIA VIR SUKSESVOLLE SPANPRESTASIE .......................................................................................................................................... 24
11.2)STADIUMS VAN SPAN ONTWIKKELING ..................................................................................................................................................... 25
11.3)STAPPE VAN KONFLIKBESTUUR EN OPLOSSINGS ..................................................................................................................................... 25
HOOFSTUK 12 ................................................................................................................................................................................................ 27
MENSEREGTE, INKLUSIWITEIT EN OMGEWINGS KWESSIES .................................................................................................................................................. 27
12.1) MENSEREGTE......................................................................................................................................................................................... 27
12.2) DIVERSITEIT IN WERKSPLEK.................................................................................................................................................................... 29
12.3) OMGEWINGSKWESSIES ......................................................................................................................................................................... 30
HOOFSTUK 13 ................................................................................................................................................................................................ 31
MAATSKAPLIKE VERANTWOORDELIKHEID EN KORPORATIEWE BURGERSKAP ............................................................................................................................ 31
13.1) Maatskaplike Verantwoordelikheid .......................................................................................................................................................... 31
13.2) SOSIO-EKONOMIESE KWESSIES ............................................................................................................................................................. 32
13.3) KORPORATIEWE MV (KMV) & KORPORATIEWE Maatskaplike INVESTERING (KMI) ....................................................................................... 32
HOOFSTUK 14 ................................................................................................................................................................................................ 35
AANBIEDING & DATA-RESPONS ................................................................................................................................................................................... 35
14.1) FAKTORE OM TE OORWEEG WNR AANBIEDING VOORBEREI .................................................................................................................... 35
14.2) AREAS VIR VERBETERING VIR VOLGENDE AANBIEDING: .......................................................................................................................... 35
HOOFSTUK 15 ................................................................................................................................................................................................ 38
ONDERNEMINGSVORME ............................................................................................................................................................................................ 38
15.2) BEPERKTE & ONBEPERKTE AANSPREEKLIKHEID ...................................................................................................................................... 38
15.3) KRITERIA OM SUKSES OF MISLUKKING TE EVALUEER ............................................................................................................................... 38
15.4) ONDERNEMINGSVORME & BYDRAE VAN KRITERIA .................................................................................................................................. 39
Besigheidstudies – Robin Naude 2
, HOOFSTUK 3
ETIEK EN PROFESSIONALISME
3.1) Etiese en Professionele Gedrag
ETIESE GEDRAG
• Om die regte ding te doen en op die regte manier
• Verwagte gedrag in die samelewing
Etiese gedrag Onetiese gedrag
• Betaal regverdige lone aan werkers • Vervalsing van inligting op belastingopgawes
• Regverdige advertensies • Gebruik vals advertensies – taktieke om kleinte
• Besigheid gebruik nie kinderarbeid nie te lok
• Besigheid verseker omgewing word nie • Besoedeling i.p.v. om omgewingsvriendelike
benadeel tydens produksieproses oplossings te gebruik
• Besigheid voldoen aan wette en bly binne
beperkings
PROFESSIONELE GEDRAG
• Sluit kwessies soos voorkoms, kommunikasie, verantwoordelikheid, kennis en vaardighede in
• Verwagte gedrag in die besigheid
Professionele gedrag Onprofessionele gedrag
• Jouself en ander respekteer • Gebruik van onbeskofde taal met kollegas en
• Om beleefde taal met kollegas en kliente te kliente
gebruik • Misbruik van werkstyd – soos om laat te wees
• Behandel alle kollegas en kliente dieselfde • Spesiale gunste vir sekere mense te doen
• Neem verantwoordelikheid vir jou dade/foute • Onvoorbereid te wees vir take/opdragte
• Hou kleinte se besonderhede vertroulik • Ongemagtigde gebruik van besigheid hulpbronne
ETIESE VS. PROFESSIONELE GEDRAG
Etiese gedrag Professionele
• Verwys na beginsel van reg en verkeerd in die • Verwys na beginsel van reg en verkeerd in die
samelewing besigheid
• Voldoen aan `n stel waardes wat moreel • Stel staandaard van verwagte gedrag
aanvaarbaar is • Toepassing van gedragskode in besigheid
• Vorm deel van `n gedragskode • Fokus op die besigheid se reputasie
• Fokus op ontwikkeling van `n morele kompas
Besigheidstudies – Robin Naude 3
, 3.2) KING KODE BEGINSEL
DEURSIGTIGHEID
• Aksies moet duidelik wees aan aandeelhouers
• Personeel en ander prosesse moet oop en deursigtig wees
• Werknemer moet bewus wees van indiensnemingsbeleid van besigheid
AANSPREEKLIKHEID/VERANTWOORDBAARHEID
• Besigheid moet verantwoordelik wees vir hul aksies
• Gereelde kommunikasie tussen bestuur en aandeelhouers
• Stel interne en eksterne ouditeurs aan om finansiele state te oudit
VERANTWOORDELIKHEID
• Ontwikkel en implementeer programme wat omgewing beskerm
MANIERE OM PROFESSIONELE, VERANTWOORDELIKE, ETIESE EN EFFEKTIEWE BESIGHEIDSPRAKTYKE UIT TE VOER
• Betaal betyds belasting
• Lei werker op
• Betaal regverdige salarisse en lone
• Behandel alle werkers gelyk, ongeag ras of geslag
• Besigheid moet omgewing beskerm deur bv. Papier herwinning
3.3) UITDAGINGS VAN ONETIESE BESIGHEIDS
PRAKTYKE
1) ONBILLIKE/ONEERLIKE ADVERTENSIES
• Vals stellings in advertensies, wat verbruikers negatief kan raak
• Prys word verkeerd voorgestel- bv. op sales
UITDAGINGS
• Kan verbruikers negatief beïnvloed
• Kan verbruikers vertroue verloor en besigheids verhoudings vernietig
• Advertensies kan diskrimineerend wees want dit teiken `n sekere bevolking
HANTERING
• Meld onregverdige advertensies van mededingers aan
• Laat geen inligting by advertensies uit nie
• Advertensies moet nie-diskrimineerend wees, en nie onveilige dade aanmoedig nie
Besigheidstudies – Robin Naude 4
, INHOUDSOPGAWE
INHOUDSOPGAWE ...........................................................................................................................................................................................2
HOOFSTUK 3 ....................................................................................................................................................................................................3
ETIEK EN PROFESSIONALSIME ....................................................................................................................................................................................... 3
3.1) Etiese en Professionele Gedrag ................................................................................................................................................................... 3
3.2) King Kode Beginsel ..................................................................................................................................................................................... 4
3.3) Uitdagings van Onetiese Besigheids Praktyke............................................................................................................................................... 4
3.4) UITDAGINGS VAN ONPROFESSIONELE Besigheid PRAKTYKE ....................................................................................................................... 5
HOOFSTUK 4 ....................................................................................................................................................................................................7
KREATIEWE DENKE EN PROBLEEMOPLOSSING ....................................................................................................................................................... 7
4.1) PROBLEEMOPLOSSING .............................................................................................................................................................................. 7
4.2) PROBLEEMOPLOSSING .............................................................................................................................................................................. 9
HOOFSTUK 8 .................................................................................................................................................................................................. 10
BESTUUR EN LEIERSKAP....................................................................................................................................................................................... 10
8.1)VERSKIL TSSEN LEIERSKAP EN BESTUUR ................................................................................................................................................... 10
8.2) TOEPASSING VAN LEIERSKAPSTYLE .......................................................................................................................................................... 10
8.3) LEIERSKAPSTEORIEE ................................................................................................................................................................................ 12
HOOFSTUK 9 .................................................................................................................................................................................................. 13
BELEGGINGS ....................................................................................................................................................................................................... 13
9.1)FUNKSIES VAN DIE JSE .............................................................................................................................................................................. 13
9.2)FAKTORE OM TE OORWEEG AS BELE ......................................................................................................................................................... 13
9.3)TIPE BELEGGINGS-GELEENTHEDE ............................................................................................................................................................ 14
9.4)BELEGGINGSVORME – IMPAK .................................................................................................................................................................... 15
HOOFSTUK 10 ................................................................................................................................................................................................ 19
BELEGGING – VERSEKERING .................................................................................................................................................................................... 19
10.1)VERSEKERINGSKONSEPTE ...................................................................................................................................................................... 19
10.2)BEGINSELS VAN VERSEKERING ............................................................................................................................................................... 20
10.3)VOORDELE V VERSEKERING VIR Besigheid .............................................................................................................................................. 21
HOOFSTUK 11 ................................................................................................................................................................................................ 24
SPANPRESTASIE ....................................................................................................................................................................................................... 24
11.1) KRITERIA VIR SUKSESVOLLE SPANPRESTASIE .......................................................................................................................................... 24
11.2)STADIUMS VAN SPAN ONTWIKKELING ..................................................................................................................................................... 25
11.3)STAPPE VAN KONFLIKBESTUUR EN OPLOSSINGS ..................................................................................................................................... 25
HOOFSTUK 12 ................................................................................................................................................................................................ 27
MENSEREGTE, INKLUSIWITEIT EN OMGEWINGS KWESSIES .................................................................................................................................................. 27
12.1) MENSEREGTE......................................................................................................................................................................................... 27
12.2) DIVERSITEIT IN WERKSPLEK.................................................................................................................................................................... 29
12.3) OMGEWINGSKWESSIES ......................................................................................................................................................................... 30
HOOFSTUK 13 ................................................................................................................................................................................................ 31
MAATSKAPLIKE VERANTWOORDELIKHEID EN KORPORATIEWE BURGERSKAP ............................................................................................................................ 31
13.1) Maatskaplike Verantwoordelikheid .......................................................................................................................................................... 31
13.2) SOSIO-EKONOMIESE KWESSIES ............................................................................................................................................................. 32
13.3) KORPORATIEWE MV (KMV) & KORPORATIEWE Maatskaplike INVESTERING (KMI) ....................................................................................... 32
HOOFSTUK 14 ................................................................................................................................................................................................ 35
AANBIEDING & DATA-RESPONS ................................................................................................................................................................................... 35
14.1) FAKTORE OM TE OORWEEG WNR AANBIEDING VOORBEREI .................................................................................................................... 35
14.2) AREAS VIR VERBETERING VIR VOLGENDE AANBIEDING: .......................................................................................................................... 35
HOOFSTUK 15 ................................................................................................................................................................................................ 38
ONDERNEMINGSVORME ............................................................................................................................................................................................ 38
15.2) BEPERKTE & ONBEPERKTE AANSPREEKLIKHEID ...................................................................................................................................... 38
15.3) KRITERIA OM SUKSES OF MISLUKKING TE EVALUEER ............................................................................................................................... 38
15.4) ONDERNEMINGSVORME & BYDRAE VAN KRITERIA .................................................................................................................................. 39
Besigheidstudies – Robin Naude 2
, HOOFSTUK 3
ETIEK EN PROFESSIONALISME
3.1) Etiese en Professionele Gedrag
ETIESE GEDRAG
• Om die regte ding te doen en op die regte manier
• Verwagte gedrag in die samelewing
Etiese gedrag Onetiese gedrag
• Betaal regverdige lone aan werkers • Vervalsing van inligting op belastingopgawes
• Regverdige advertensies • Gebruik vals advertensies – taktieke om kleinte
• Besigheid gebruik nie kinderarbeid nie te lok
• Besigheid verseker omgewing word nie • Besoedeling i.p.v. om omgewingsvriendelike
benadeel tydens produksieproses oplossings te gebruik
• Besigheid voldoen aan wette en bly binne
beperkings
PROFESSIONELE GEDRAG
• Sluit kwessies soos voorkoms, kommunikasie, verantwoordelikheid, kennis en vaardighede in
• Verwagte gedrag in die besigheid
Professionele gedrag Onprofessionele gedrag
• Jouself en ander respekteer • Gebruik van onbeskofde taal met kollegas en
• Om beleefde taal met kollegas en kliente te kliente
gebruik • Misbruik van werkstyd – soos om laat te wees
• Behandel alle kollegas en kliente dieselfde • Spesiale gunste vir sekere mense te doen
• Neem verantwoordelikheid vir jou dade/foute • Onvoorbereid te wees vir take/opdragte
• Hou kleinte se besonderhede vertroulik • Ongemagtigde gebruik van besigheid hulpbronne
ETIESE VS. PROFESSIONELE GEDRAG
Etiese gedrag Professionele
• Verwys na beginsel van reg en verkeerd in die • Verwys na beginsel van reg en verkeerd in die
samelewing besigheid
• Voldoen aan `n stel waardes wat moreel • Stel staandaard van verwagte gedrag
aanvaarbaar is • Toepassing van gedragskode in besigheid
• Vorm deel van `n gedragskode • Fokus op die besigheid se reputasie
• Fokus op ontwikkeling van `n morele kompas
Besigheidstudies – Robin Naude 3
, 3.2) KING KODE BEGINSEL
DEURSIGTIGHEID
• Aksies moet duidelik wees aan aandeelhouers
• Personeel en ander prosesse moet oop en deursigtig wees
• Werknemer moet bewus wees van indiensnemingsbeleid van besigheid
AANSPREEKLIKHEID/VERANTWOORDBAARHEID
• Besigheid moet verantwoordelik wees vir hul aksies
• Gereelde kommunikasie tussen bestuur en aandeelhouers
• Stel interne en eksterne ouditeurs aan om finansiele state te oudit
VERANTWOORDELIKHEID
• Ontwikkel en implementeer programme wat omgewing beskerm
MANIERE OM PROFESSIONELE, VERANTWOORDELIKE, ETIESE EN EFFEKTIEWE BESIGHEIDSPRAKTYKE UIT TE VOER
• Betaal betyds belasting
• Lei werker op
• Betaal regverdige salarisse en lone
• Behandel alle werkers gelyk, ongeag ras of geslag
• Besigheid moet omgewing beskerm deur bv. Papier herwinning
3.3) UITDAGINGS VAN ONETIESE BESIGHEIDS
PRAKTYKE
1) ONBILLIKE/ONEERLIKE ADVERTENSIES
• Vals stellings in advertensies, wat verbruikers negatief kan raak
• Prys word verkeerd voorgestel- bv. op sales
UITDAGINGS
• Kan verbruikers negatief beïnvloed
• Kan verbruikers vertroue verloor en besigheids verhoudings vernietig
• Advertensies kan diskrimineerend wees want dit teiken `n sekere bevolking
HANTERING
• Meld onregverdige advertensies van mededingers aan
• Laat geen inligting by advertensies uit nie
• Advertensies moet nie-diskrimineerend wees, en nie onveilige dade aanmoedig nie
Besigheidstudies – Robin Naude 4
