Anatomie - VRH inleidend 1 –
hoofdstuk 1
Anatomie = ‘open snijden’ (Grieks) = Is de studie van inwendige en uitwendige
structuren en de fysieke relaties tussen lichaamsdelen
Structuur en functie zijn altijd met elkaar verweven hoe je gebouwd bent / hoe
iets in elkaar zit maakt een aantal functies mogelijk & een aantal functies niet
mogelijk
Fysieke afwijkingen
- Verlamming
- Iemand met een amputatie
Anatomische afwijkingen
- Staar
- Icterus / geelzucht (slechte werking van de lever)
2 soorten anatomie
1. Macroscopische anatomie
- Regionale anatomie bv. bloedvaten
- Systemiatische anatomie bv. orgaanstelsel
2. Microscopische anatomie
Fysiologie = het functioneren van anatomische structuren bv. orgaanfysiologie
Wetenschappelijke begrippen :
- Cardiovasculair (bloedvaten)
- Pulmonair (longen)
Cel falen -> weesfel falen -> orgaan falen
Ons lichaam kan maar overleven als alles goed gaat op cellulair niveau
Intra cellulair = alles wat zich afspeelt binnen een cel
Extracellulair = alles wat zich buiten de cel afspeelt (vakje met water)
Intravasaal = in het bloedvat zelf (de buizen / bloedvaten)
Delen van de cel = celkern + kernmembraan + celmembraan
Interne milieu = alles binnen de huid
Externe milieu = alles buiten de huid
Huid grens interne – en externe milieu
(uitzondering = darm extern milieu, is niet steriel)
Interstitieel vocht in interstitiële ruimte
= binnen de cel – water zal zich evenredig verdelen (= homeostase : in
evenwicht)
,Water kan door semipermeabel membraan – hierdoor uitwisseling tussen intra
– en extracellulair
Van bloedvat naar binnenkant van de cel en omgekeerd
Natrium in de cel = laag / buiten de cel = hoog
Kalium in de cel = hoog / buiten de cel = laag
Water is evenredig verdeeld tussen de 3 compartimenten – water is een
transportmechanisme
De verschillende niveaus
Organisme niveau
Orgaanstelsel niveau
Orgaan niveau
Weefsel niveau
Cel niveau
Chemisch niveau
1. Chemisch niveau
Kleine stabiele bouwstenen van materie, verbinden zich tot moleculen met een
complexe vorm
Functie van de molecule wordt door zijn gespecialiseerde vorm gedefinieerd
2. Cel niveau
In een cel vinden we diverse organellen en structuren – hebben een specifieke
functie in de cel
Cel bevindt zich in een waterig milieu
Celwand is semi-permeabel (= half doorgankelijk)
Cellen = kleinste levende eenheden in het lichaam = cellulaire
organisatieniveau
3. Weefsel niveau
Verschillende cellen met zelfde bouw hebben zelfde functie en vormen samen
het weefsel
Doel: specifieke functie te kunnen uitvoeren, bouw van het weefsel bepaald de
functie
Bv:
Hartspiercellen - hartspierweefsel - contractie
Epitheelcel – epitheelweefsel – afsluiting
Zenuwcel – zenuwweefsel – geleiding
Bindweefsel = tussen de compartimenten, zorgt ervoor dat bloed doorgeduwd
wordt
Zenuwweefsel = gaat prikkel geven om te gaan samentrekken + versnellen en
vertragen
4. Orgaan niveau
, Verschillende soorten weefsel zitten vervat in één orgaan
Bv.
Hart = hol, functie: doorpompen van bloed
- Hartspierweefsel voor contractie
- Bindweefsel om holten te kunnen maken
- Zenuwweefsel voor de aansturing
Blaas = uitscheiding van urine
- Spierweefsel voor contractie
- Overgangsepitheel – rekbaar dekweefsel
- Zenuwweefsel voor de sturing van de sfincters
5. Orgaanstelsel niveau
Verschillende organen werken samen in één orgaanstelsel
Mens heeft 11 orgaanstelsel (zie boek p. 7)
Onder invloed van de wil
- Beenderen stelsel geeft ondersteuning, beschermt weefsel, vormt
bloedcellen
- Spierstelsel maakt beweging mogelijk, produceert warmte
- Voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen – en hormonen
Autonoom stelsel
- Urinair elimineert teveel aan vocht, met zout en
afval in
- Spijsverteringsstelsel verwerkt voeding en neemt voeding op
- Ademhalingsstelsel brengt lucht naar plaatsen waar
gaswisseling plaatsvindt
- Lymfestelsel verdedigt tegen infectie/ziekte
- Bloedvatenstelsel transport bloedcellen, oplosmiddel voor afval –
voeding
- Huid beschermt tegen schadelijke
omgevingsinvloeden
Sturen anderen aan
- Zenuwstelsel geleidt reacties op prikkels
- Hormoonstelsel stuurt langetermijnveranderingen in andere
orgaanstelsels
6. Organisme niveau
Organisme van de mens : alle orgaanstelsel die samenwerken om het leven en
de gezondheid van de mens in stand te houden
Homeostase = streven naar intern evenwicht, het bestaan & behouden van een
stabiel intern milieu
Eigenschappen : stabiele pH waarde, temperatuur, aanwezige inonen,
etc…
hoofdstuk 1
Anatomie = ‘open snijden’ (Grieks) = Is de studie van inwendige en uitwendige
structuren en de fysieke relaties tussen lichaamsdelen
Structuur en functie zijn altijd met elkaar verweven hoe je gebouwd bent / hoe
iets in elkaar zit maakt een aantal functies mogelijk & een aantal functies niet
mogelijk
Fysieke afwijkingen
- Verlamming
- Iemand met een amputatie
Anatomische afwijkingen
- Staar
- Icterus / geelzucht (slechte werking van de lever)
2 soorten anatomie
1. Macroscopische anatomie
- Regionale anatomie bv. bloedvaten
- Systemiatische anatomie bv. orgaanstelsel
2. Microscopische anatomie
Fysiologie = het functioneren van anatomische structuren bv. orgaanfysiologie
Wetenschappelijke begrippen :
- Cardiovasculair (bloedvaten)
- Pulmonair (longen)
Cel falen -> weesfel falen -> orgaan falen
Ons lichaam kan maar overleven als alles goed gaat op cellulair niveau
Intra cellulair = alles wat zich afspeelt binnen een cel
Extracellulair = alles wat zich buiten de cel afspeelt (vakje met water)
Intravasaal = in het bloedvat zelf (de buizen / bloedvaten)
Delen van de cel = celkern + kernmembraan + celmembraan
Interne milieu = alles binnen de huid
Externe milieu = alles buiten de huid
Huid grens interne – en externe milieu
(uitzondering = darm extern milieu, is niet steriel)
Interstitieel vocht in interstitiële ruimte
= binnen de cel – water zal zich evenredig verdelen (= homeostase : in
evenwicht)
,Water kan door semipermeabel membraan – hierdoor uitwisseling tussen intra
– en extracellulair
Van bloedvat naar binnenkant van de cel en omgekeerd
Natrium in de cel = laag / buiten de cel = hoog
Kalium in de cel = hoog / buiten de cel = laag
Water is evenredig verdeeld tussen de 3 compartimenten – water is een
transportmechanisme
De verschillende niveaus
Organisme niveau
Orgaanstelsel niveau
Orgaan niveau
Weefsel niveau
Cel niveau
Chemisch niveau
1. Chemisch niveau
Kleine stabiele bouwstenen van materie, verbinden zich tot moleculen met een
complexe vorm
Functie van de molecule wordt door zijn gespecialiseerde vorm gedefinieerd
2. Cel niveau
In een cel vinden we diverse organellen en structuren – hebben een specifieke
functie in de cel
Cel bevindt zich in een waterig milieu
Celwand is semi-permeabel (= half doorgankelijk)
Cellen = kleinste levende eenheden in het lichaam = cellulaire
organisatieniveau
3. Weefsel niveau
Verschillende cellen met zelfde bouw hebben zelfde functie en vormen samen
het weefsel
Doel: specifieke functie te kunnen uitvoeren, bouw van het weefsel bepaald de
functie
Bv:
Hartspiercellen - hartspierweefsel - contractie
Epitheelcel – epitheelweefsel – afsluiting
Zenuwcel – zenuwweefsel – geleiding
Bindweefsel = tussen de compartimenten, zorgt ervoor dat bloed doorgeduwd
wordt
Zenuwweefsel = gaat prikkel geven om te gaan samentrekken + versnellen en
vertragen
4. Orgaan niveau
, Verschillende soorten weefsel zitten vervat in één orgaan
Bv.
Hart = hol, functie: doorpompen van bloed
- Hartspierweefsel voor contractie
- Bindweefsel om holten te kunnen maken
- Zenuwweefsel voor de aansturing
Blaas = uitscheiding van urine
- Spierweefsel voor contractie
- Overgangsepitheel – rekbaar dekweefsel
- Zenuwweefsel voor de sturing van de sfincters
5. Orgaanstelsel niveau
Verschillende organen werken samen in één orgaanstelsel
Mens heeft 11 orgaanstelsel (zie boek p. 7)
Onder invloed van de wil
- Beenderen stelsel geeft ondersteuning, beschermt weefsel, vormt
bloedcellen
- Spierstelsel maakt beweging mogelijk, produceert warmte
- Voortplantingsstelsel produceert geslachtscellen – en hormonen
Autonoom stelsel
- Urinair elimineert teveel aan vocht, met zout en
afval in
- Spijsverteringsstelsel verwerkt voeding en neemt voeding op
- Ademhalingsstelsel brengt lucht naar plaatsen waar
gaswisseling plaatsvindt
- Lymfestelsel verdedigt tegen infectie/ziekte
- Bloedvatenstelsel transport bloedcellen, oplosmiddel voor afval –
voeding
- Huid beschermt tegen schadelijke
omgevingsinvloeden
Sturen anderen aan
- Zenuwstelsel geleidt reacties op prikkels
- Hormoonstelsel stuurt langetermijnveranderingen in andere
orgaanstelsels
6. Organisme niveau
Organisme van de mens : alle orgaanstelsel die samenwerken om het leven en
de gezondheid van de mens in stand te houden
Homeostase = streven naar intern evenwicht, het bestaan & behouden van een
stabiel intern milieu
Eigenschappen : stabiele pH waarde, temperatuur, aanwezige inonen,
etc…
