Theorie wondzorg
Principes wondzorg
1. Vochtige wondgenezing
Voor 1962
- Droog houden
- Korstvorming
- Weinig belang aan littekenvorming
1962: George Winter
- Vochtig milieu
- Heling 3x sneller
- Infectie 2.5x gereduceerd
- Betere kwaliteit litteken
- Wonde niet steriel
Resultaat
- Nieuwe inzichten
• Verhinderen korstvorming, gemakkelijkere epithelialisatie
• Groeifactoren in wondvocht stimuleren celdeling
- Nieuwe verbandmiddelen
2. Wondbedvoorbereiding volgens TIME-principe
Beoordelen van wonde a.d.h.v. het TIME-concept
- Doel
• Wound bed preparation: abnormaliteiten die normale wondheling verhinderen
corrigeren
- TIME is een acroniem
2.1. Tissue management
Grootte en lokalisatie van de wond
Beoordelen van weefsel in wond
- Granulatieweefsel
- Fibrineweefsel
- Biofilm
- Necrotisch of deficiënt weefsel
• Zwarte of bruine necrose
• Vervloeide nécrose
• Dik fibrinebeslag
• Resten van wondverbanden
Zware hypotheek op wondheling
, Nadelen van deficiënt weefsel
- Vertraagt of vernietigt wondheling
- Verstoring communicatie wondhelende cellen
- Ideale voedingsbodem voor pathogenen
- Vermindert activiteit antimicrobiële producten
- Hoe langer, hoe chronischer wond
2.2. Infection management
Beoordelen van eventuele infectie
- Infectietekenen ≠ tekenen inflammatie
Chronische wond hoge bacteriële load en/of klinische infectie
Infectie behandelen met antiseptica en I.N. met systemische antibiotica
2.3. Moisture imbalance
Vochtig milieu nodig werking
- Groeifactoren
- Cytokines
- Celmigratie
Hoeveelheid wondvocht
- Gebalanceerd -> niet te vochtig/ te droog
- Moeilijk te definiëren
- Gebruik maken van hulpmiddelen
Samenstelling vocht
2.4. Edge of the wound
Essentieel voor epithelialisatie
Probleem door
- Stoornissen op cellulair niveau
- Verweekte wondranden
- Verstoorde circulatie
Wondreiniging en – ontsmetting
1. Inleiding
1. Residente flora
• Commensalen
2. Transiënte flora
• Commensalen
• M.O. uit omgeving
3. M.O. maken biofilm
• Bacteriën, fungi, algen
• Polymere matrix
▪ Houdt mineralen en voedingsstoffen vast
Principes wondzorg
1. Vochtige wondgenezing
Voor 1962
- Droog houden
- Korstvorming
- Weinig belang aan littekenvorming
1962: George Winter
- Vochtig milieu
- Heling 3x sneller
- Infectie 2.5x gereduceerd
- Betere kwaliteit litteken
- Wonde niet steriel
Resultaat
- Nieuwe inzichten
• Verhinderen korstvorming, gemakkelijkere epithelialisatie
• Groeifactoren in wondvocht stimuleren celdeling
- Nieuwe verbandmiddelen
2. Wondbedvoorbereiding volgens TIME-principe
Beoordelen van wonde a.d.h.v. het TIME-concept
- Doel
• Wound bed preparation: abnormaliteiten die normale wondheling verhinderen
corrigeren
- TIME is een acroniem
2.1. Tissue management
Grootte en lokalisatie van de wond
Beoordelen van weefsel in wond
- Granulatieweefsel
- Fibrineweefsel
- Biofilm
- Necrotisch of deficiënt weefsel
• Zwarte of bruine necrose
• Vervloeide nécrose
• Dik fibrinebeslag
• Resten van wondverbanden
Zware hypotheek op wondheling
, Nadelen van deficiënt weefsel
- Vertraagt of vernietigt wondheling
- Verstoring communicatie wondhelende cellen
- Ideale voedingsbodem voor pathogenen
- Vermindert activiteit antimicrobiële producten
- Hoe langer, hoe chronischer wond
2.2. Infection management
Beoordelen van eventuele infectie
- Infectietekenen ≠ tekenen inflammatie
Chronische wond hoge bacteriële load en/of klinische infectie
Infectie behandelen met antiseptica en I.N. met systemische antibiotica
2.3. Moisture imbalance
Vochtig milieu nodig werking
- Groeifactoren
- Cytokines
- Celmigratie
Hoeveelheid wondvocht
- Gebalanceerd -> niet te vochtig/ te droog
- Moeilijk te definiëren
- Gebruik maken van hulpmiddelen
Samenstelling vocht
2.4. Edge of the wound
Essentieel voor epithelialisatie
Probleem door
- Stoornissen op cellulair niveau
- Verweekte wondranden
- Verstoorde circulatie
Wondreiniging en – ontsmetting
1. Inleiding
1. Residente flora
• Commensalen
2. Transiënte flora
• Commensalen
• M.O. uit omgeving
3. M.O. maken biofilm
• Bacteriën, fungi, algen
• Polymere matrix
▪ Houdt mineralen en voedingsstoffen vast
