Structuur en conflict i/h globale
zuiden
Inleiding
Criteria genocide volgens conventie v Genève (art 2
genocideverdrag)
Opgesteld na jodenvervolging
Strafbare feiten: genocide plegen, plannen, poging tot,
medeplichtigheid of aanzetten tot
je komt vr internationaal gerechtshof
Genocide in Gaza duidelijker dan vorige genocides
uitspraken meerdere regeringsleden Israel
toch blijft het duren -> wordt dit een sleutelmoment i/d ges?
Wat is het globale zuiden/global south?
Synoniemen: derde wereld,
ontwikkelingslanden, de nt-westerse wereld
-> deze termen staan onder kritiek
Wordt gzn als de ANDER
Zuiden
o Gedeelde ges: (eur) kolonialisme
Globaal (mondiaal)
o Interconnectie tussen verschillende plaatsen
o De manier waarop een bepaalde geografische regio
vorm krijgt binnen en vorm geeft aan een
wereldsysteem; de globalisering
o Nuttig omwille van gelijkaardige structurele kenmerken,
dynamieken en machtsrelaties
o Aandacht voor ec ongelijkheid met het Globale Noorden
Globale zuiden als (subalterne) machtsrelatie
o Niet enkel geografisch: “there are Souths in the
geographic North and Norths in the geographic Souths”
Globale zuiden als pol verbeelding
o Idem derde wereld
Gevaar vr eurocentrisme
Wat zegt een vak over het Globale Zuiden over ons? Waarom
bestuderen wij hen en zij ons veel minder?
Studie v/d ander vereist andere concepten
o Etnisch, religieus, stammen <-> communautair
o Traditioneel <-> modern, verlicht
o Etnisch-cultureel <-> westers
, o Religiues <-> seculier
Zonder globale zuiden, 2de wereld, 3e wereld enz bestaat er gn
westen -> concept globale zuiden is een soc constructie
o i/d constructie v zo’n wereldbeeld schuift een
machtsrelatie -> concept gemaakt om te tonen wie WIJ
zijn
Eurocentrisme = Europa wordt gzn als de norm, staat
centraal
o Onweerlegbare culturele verschillen die het verloop
v/d ges v verschillende volkeren bepalen (Wij vs. Zij)
o Het Westen (liberale democratie) als universeel
model
o Minder aandacht vr de structurele dynamieken binnen
een wereldsysteem
Eur dominantie omwille v haar culturele/morele superioriteit?
Universele normen en waarden zijn (oorspronkelijk) ‘onze’
(Westerse) normen en waarden?
o Universele mensenrechten? -> ze hebben nt alleen
westerse ges, mr mondiale ges
Eurocentrisme doorprikken
o Gebruik v bepaalde concepten onvermijdelijk: Nieuwe
Wereld, het Z,…
o Eur perspectief in ons geval zelfs wenselijk
Uiteraard is niet iedereen ‘gelijk’
Mr ongelijkheid moet men verklaren (het is nt
natuurlijk)
o Aandacht vr de structuren en de pol die een
wereldsysteem vorm geven
breuklijnen tussen Globale Noorden (Westen) en
Globale Zuiden, binnen het Noorden en binnen het
Zuiden
En de manier waarop die breuklijnen met elkaar
verbonden zijn
Nt kijken naar het Globale Zuiden als de ANDER,
maar als integraal onderdeel van ONZE
globalisering.
Welke structuren, welke conflicten?
Kort gezegd: de globalisering en de manier waarop die tot
stand is gekomen
o mr wat is globalisering? Communicatie, ec,… mr ook vb
sloppenwijken (als resultaat v globalisering)
o soc ongelijkheid, armoede,…
, o belangrijke sociologische veranderingen (vb
verstedelijking): dr globalisering zijn we veel meer afh
geworden v geld om te overleven doordat we minder
zelfvoorzienend zijn
o manier waarop we verhalen vertellen doet er toe (vb
ontdekking Amerika VS invasie v bahamas)
-> geschiedenis heeft 2 betekenissen:
datgene wat er gebeurt is (de feiten)
datgene wat men vertelt dat er gebeurde
welk soort verhaal willen we vertellen?
samenhang tussen structuren en conflicten
ges v/h raciaal kapitalisme
historisch en pol project (‘worldmaking')
o Het reëel bestaande kapitalistische systeem ( het
ideaaltype)
o Zeer belangrijk was het gebruik van staatsmacht
(ontstaan van de moderne natiestaat)
2 alg historische tendensen:
o Geografische expansie (bv kolonisering &
dekolonisering)
o Intensieve expansie: steeds meer domeine worden
geïntegreerd in kapitalisme
2 (/3) machtssystemen
o Kapitaal: investering, meerwaarde creatie
o Ras (& gender): ook vormen van waarde creatie (ze
maken ‘goedkoper’)
Massacre de thiaroye (1944)
Fr koloniale leger schoot Afrikaanse soldaten dood die net
hadden meegevochten in WOII vr Fr -> ze kwamen in opstand
omdat ze nt/minder betaald werden dan blanke Fr soldaten
= symbool v koloniale onrechtvaardigheid en racisme
Welke actoren zitten er achter het project/de projecten van
globalisering?
Nt zozeer nadruk leggen op bepaalde individuen, maar op de
rol die bepaalde individuen en groepen spelen (klasse, gender,
race, …)
Wat bedoelen we met geweld?
Nt alleen fysiek en psychisch geweld geassocieerd met
personen, groepen of staten,... , mr ook structureel geweld
dat vervat zit i/e systeem (vb boeren die zm plegen)
Rode draad v/h vak: relatie tussen structuur en conflict in de
historische ontwikkeling van de huidige globalisering
, Praktische info
Examen op 17 punten
5 termen (lijst met termen op ufora)
2 inzichtvragen waarvan 1 essay schrijven (8 punten) ->
inzichten literatuur geven
Reader met teksten -> gn details kennen (centrale argumenten en
opbouw)
Nadruk op lezen, nt louter samenvatting leren want er kunnen
citaten gevraagd worden die je kritisch moet beargumenteren
-> begrip, kennis argumenten
Linken tussen teksten, citaten, quotes/passages aanduiden ->
KERNARGUMENTEN!
De geboorte v/e nieuw wereldsysteem
1492 als keerpunt/wereldveranderend moment?
Columbus “ontdekt” Amerika (de Nieuwe Wereld)
Begin v/d huidige vorm v globalisering
Ontstaan v/h kapitalisme als Eur fase/uitvinding?
= Resultaat v Eur ondernemingszin (protestantse spirit)?
Vanaf 16de eeuw: ontwikkeling van één Wereldsysteem
Eerst vooral handelskapitalisme (mercantilisme); pas later
industrieel kapitalisme (late 18de eeuw)
MAAR:
“Proto-kapitalistische” vormen al aanwezig in andere delen v/d
wereld (bv. havenstad Malakka in het huidige Maleisië) -> gn
Eur uitvinding
o Proto-kapitalisme = vroege vorm v kapitalisme, fase
vr het moderne industrieel kapitalisme
o Met kapitalisme komt macht
Geleidelijke overgang: “production-for-use” naar
“production-for-market” (overal in de wereld?)
“Ontdekking van Amerika” zorgt voor begin van Eur deelname
aan wereldhandel
Tomé Pires (Portugees): “wie Malakka controleert heeft het
mes op de keel van Venetië” (visie op globalisering) -> Venetië
had de macht over Aziatische producten die via Malakka nr
Europa kwamen
zuiden
Inleiding
Criteria genocide volgens conventie v Genève (art 2
genocideverdrag)
Opgesteld na jodenvervolging
Strafbare feiten: genocide plegen, plannen, poging tot,
medeplichtigheid of aanzetten tot
je komt vr internationaal gerechtshof
Genocide in Gaza duidelijker dan vorige genocides
uitspraken meerdere regeringsleden Israel
toch blijft het duren -> wordt dit een sleutelmoment i/d ges?
Wat is het globale zuiden/global south?
Synoniemen: derde wereld,
ontwikkelingslanden, de nt-westerse wereld
-> deze termen staan onder kritiek
Wordt gzn als de ANDER
Zuiden
o Gedeelde ges: (eur) kolonialisme
Globaal (mondiaal)
o Interconnectie tussen verschillende plaatsen
o De manier waarop een bepaalde geografische regio
vorm krijgt binnen en vorm geeft aan een
wereldsysteem; de globalisering
o Nuttig omwille van gelijkaardige structurele kenmerken,
dynamieken en machtsrelaties
o Aandacht voor ec ongelijkheid met het Globale Noorden
Globale zuiden als (subalterne) machtsrelatie
o Niet enkel geografisch: “there are Souths in the
geographic North and Norths in the geographic Souths”
Globale zuiden als pol verbeelding
o Idem derde wereld
Gevaar vr eurocentrisme
Wat zegt een vak over het Globale Zuiden over ons? Waarom
bestuderen wij hen en zij ons veel minder?
Studie v/d ander vereist andere concepten
o Etnisch, religieus, stammen <-> communautair
o Traditioneel <-> modern, verlicht
o Etnisch-cultureel <-> westers
, o Religiues <-> seculier
Zonder globale zuiden, 2de wereld, 3e wereld enz bestaat er gn
westen -> concept globale zuiden is een soc constructie
o i/d constructie v zo’n wereldbeeld schuift een
machtsrelatie -> concept gemaakt om te tonen wie WIJ
zijn
Eurocentrisme = Europa wordt gzn als de norm, staat
centraal
o Onweerlegbare culturele verschillen die het verloop
v/d ges v verschillende volkeren bepalen (Wij vs. Zij)
o Het Westen (liberale democratie) als universeel
model
o Minder aandacht vr de structurele dynamieken binnen
een wereldsysteem
Eur dominantie omwille v haar culturele/morele superioriteit?
Universele normen en waarden zijn (oorspronkelijk) ‘onze’
(Westerse) normen en waarden?
o Universele mensenrechten? -> ze hebben nt alleen
westerse ges, mr mondiale ges
Eurocentrisme doorprikken
o Gebruik v bepaalde concepten onvermijdelijk: Nieuwe
Wereld, het Z,…
o Eur perspectief in ons geval zelfs wenselijk
Uiteraard is niet iedereen ‘gelijk’
Mr ongelijkheid moet men verklaren (het is nt
natuurlijk)
o Aandacht vr de structuren en de pol die een
wereldsysteem vorm geven
breuklijnen tussen Globale Noorden (Westen) en
Globale Zuiden, binnen het Noorden en binnen het
Zuiden
En de manier waarop die breuklijnen met elkaar
verbonden zijn
Nt kijken naar het Globale Zuiden als de ANDER,
maar als integraal onderdeel van ONZE
globalisering.
Welke structuren, welke conflicten?
Kort gezegd: de globalisering en de manier waarop die tot
stand is gekomen
o mr wat is globalisering? Communicatie, ec,… mr ook vb
sloppenwijken (als resultaat v globalisering)
o soc ongelijkheid, armoede,…
, o belangrijke sociologische veranderingen (vb
verstedelijking): dr globalisering zijn we veel meer afh
geworden v geld om te overleven doordat we minder
zelfvoorzienend zijn
o manier waarop we verhalen vertellen doet er toe (vb
ontdekking Amerika VS invasie v bahamas)
-> geschiedenis heeft 2 betekenissen:
datgene wat er gebeurt is (de feiten)
datgene wat men vertelt dat er gebeurde
welk soort verhaal willen we vertellen?
samenhang tussen structuren en conflicten
ges v/h raciaal kapitalisme
historisch en pol project (‘worldmaking')
o Het reëel bestaande kapitalistische systeem ( het
ideaaltype)
o Zeer belangrijk was het gebruik van staatsmacht
(ontstaan van de moderne natiestaat)
2 alg historische tendensen:
o Geografische expansie (bv kolonisering &
dekolonisering)
o Intensieve expansie: steeds meer domeine worden
geïntegreerd in kapitalisme
2 (/3) machtssystemen
o Kapitaal: investering, meerwaarde creatie
o Ras (& gender): ook vormen van waarde creatie (ze
maken ‘goedkoper’)
Massacre de thiaroye (1944)
Fr koloniale leger schoot Afrikaanse soldaten dood die net
hadden meegevochten in WOII vr Fr -> ze kwamen in opstand
omdat ze nt/minder betaald werden dan blanke Fr soldaten
= symbool v koloniale onrechtvaardigheid en racisme
Welke actoren zitten er achter het project/de projecten van
globalisering?
Nt zozeer nadruk leggen op bepaalde individuen, maar op de
rol die bepaalde individuen en groepen spelen (klasse, gender,
race, …)
Wat bedoelen we met geweld?
Nt alleen fysiek en psychisch geweld geassocieerd met
personen, groepen of staten,... , mr ook structureel geweld
dat vervat zit i/e systeem (vb boeren die zm plegen)
Rode draad v/h vak: relatie tussen structuur en conflict in de
historische ontwikkeling van de huidige globalisering
, Praktische info
Examen op 17 punten
5 termen (lijst met termen op ufora)
2 inzichtvragen waarvan 1 essay schrijven (8 punten) ->
inzichten literatuur geven
Reader met teksten -> gn details kennen (centrale argumenten en
opbouw)
Nadruk op lezen, nt louter samenvatting leren want er kunnen
citaten gevraagd worden die je kritisch moet beargumenteren
-> begrip, kennis argumenten
Linken tussen teksten, citaten, quotes/passages aanduiden ->
KERNARGUMENTEN!
De geboorte v/e nieuw wereldsysteem
1492 als keerpunt/wereldveranderend moment?
Columbus “ontdekt” Amerika (de Nieuwe Wereld)
Begin v/d huidige vorm v globalisering
Ontstaan v/h kapitalisme als Eur fase/uitvinding?
= Resultaat v Eur ondernemingszin (protestantse spirit)?
Vanaf 16de eeuw: ontwikkeling van één Wereldsysteem
Eerst vooral handelskapitalisme (mercantilisme); pas later
industrieel kapitalisme (late 18de eeuw)
MAAR:
“Proto-kapitalistische” vormen al aanwezig in andere delen v/d
wereld (bv. havenstad Malakka in het huidige Maleisië) -> gn
Eur uitvinding
o Proto-kapitalisme = vroege vorm v kapitalisme, fase
vr het moderne industrieel kapitalisme
o Met kapitalisme komt macht
Geleidelijke overgang: “production-for-use” naar
“production-for-market” (overal in de wereld?)
“Ontdekking van Amerika” zorgt voor begin van Eur deelname
aan wereldhandel
Tomé Pires (Portugees): “wie Malakka controleert heeft het
mes op de keel van Venetië” (visie op globalisering) -> Venetië
had de macht over Aziatische producten die via Malakka nr
Europa kwamen
