Les 21: Sociaal werk: een krachtig én kwetsbaar beroep
De kern van SOW
Globale definitie
Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die
sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en
bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en
inheemse kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om
problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.
De kracht van de globale definitie is dat ze duidelijk weergeeft wat de
kern of essentie van het sociaal werk is:
De strijd tegen onrechtvaardigheid en de strijd voor een
menswaardig bestaan
Iedereen aan en tot hun rechten laten komen
Bouwen aan sociale cohesie
Zet in op participatie: niet ‘voor’ maar ‘samen met de betrokkenen’
Ze biedt houvast voor en zeer diverse identiteit van sociaal werk.
Een definitie is kwetsbaar omdat
o De definitie laat vrij hoe de principes en doelen concreet ingevuld
moeten worden. Hoe het begrepen en aangepakt wordt, hangt af
van context en tijdskader. Een definitie is abstract en wordt
voortdurend geactualiseerd; Is het wel mogelijk om een globale
definitie te produceren ?
o De definitie is samengesteld door sociaal werkers en sociale
hogescholen. Het is niet erkend door overheden, die in veel gevallen
de opdracht-/subsidiegever is van SOW
Mensenrechten en grondrechten
Mensenrechten krachtig en kwetsbaar:
Krachtig:
Mensenrechten zijn een krachtig en leidend principe voor sociaal werkers
om welzijn te bevorderen en problemen aan te pakken. We kunnen ons
hiervoor beroepen op de Universele Verklaring van de mens, de Belgische
grondwet artikel 10, 23, 24 en in andere wetten zoals ‘Organieke wet
betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn’ (8 juli
1976).
, Kwetsbaar:
o Mensenrechten zijn sociale constructies, die onderhevig zijn aan
veranderingen in waarden, normen
o Mensenrechten zijn juridisch voor interpretatie vatbaar (recht op
gezondheid, recht op gezin,…)
o Er is een waslijst aan mensenrechten maar geen rangorde tussen
mensenrechten (bv.: eigendomsrecht vs recht op wonen)
o Mensenrechten staan onder druk (b.v.: wachtlijsten, besparingen,
conditionalisering, vermaatschappelijking, vermarkting….)
Grondrechten, krachtig en kwetsbaar
Krachtig:
De grondrechten in onze Belgische grondwet zijn een krachtig en leidend
principe voor sociaal werkers om welzijn te bevorderen en problemen aan
te pakken. We kunnen ons hiervoor beroepen op onder andere de
Belgische grondwet artikel 10, 23, 24.
Rond de grondrechten in art 23 van de Belgische grondwet zijn heel wat
middenveldorganisaties én overheidsorganisaties actief. Met tal van
sociaal werkers en andere disciplines gaan zij deze grondrechten
bewaken, vrijwaren of gaan ze ervoor zorgen dat mensen via deze
grondrechten aan en tot hun recht komen
Kwetsbaar:
Grondrechten kunnen verdwijnen als de grondwet verandert
Grondrechten zijn juridisch én ideologisch voor interpretatie vatbaar
(b.v. recht op gezondheid, recht op gezin,…wat betekent dat in de
realiteit van veel mensen?)
Grondrechten staan onder druk (b.v.: besparingen,
conditionalisering, vermaatschappelijking, vermarkting, het beleid
dat aan de macht is,….)
5 Krachtlijnen & Bouwstenen voor een handelingskader
Het zijn de krachtige krachtlijnen en bouwstenen voor een
De kern van SOW
Globale definitie
Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die
sociale verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en
bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid,
mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor
diversiteit staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door
sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en
inheemse kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om
problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.
De kracht van de globale definitie is dat ze duidelijk weergeeft wat de
kern of essentie van het sociaal werk is:
De strijd tegen onrechtvaardigheid en de strijd voor een
menswaardig bestaan
Iedereen aan en tot hun rechten laten komen
Bouwen aan sociale cohesie
Zet in op participatie: niet ‘voor’ maar ‘samen met de betrokkenen’
Ze biedt houvast voor en zeer diverse identiteit van sociaal werk.
Een definitie is kwetsbaar omdat
o De definitie laat vrij hoe de principes en doelen concreet ingevuld
moeten worden. Hoe het begrepen en aangepakt wordt, hangt af
van context en tijdskader. Een definitie is abstract en wordt
voortdurend geactualiseerd; Is het wel mogelijk om een globale
definitie te produceren ?
o De definitie is samengesteld door sociaal werkers en sociale
hogescholen. Het is niet erkend door overheden, die in veel gevallen
de opdracht-/subsidiegever is van SOW
Mensenrechten en grondrechten
Mensenrechten krachtig en kwetsbaar:
Krachtig:
Mensenrechten zijn een krachtig en leidend principe voor sociaal werkers
om welzijn te bevorderen en problemen aan te pakken. We kunnen ons
hiervoor beroepen op de Universele Verklaring van de mens, de Belgische
grondwet artikel 10, 23, 24 en in andere wetten zoals ‘Organieke wet
betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn’ (8 juli
1976).
, Kwetsbaar:
o Mensenrechten zijn sociale constructies, die onderhevig zijn aan
veranderingen in waarden, normen
o Mensenrechten zijn juridisch voor interpretatie vatbaar (recht op
gezondheid, recht op gezin,…)
o Er is een waslijst aan mensenrechten maar geen rangorde tussen
mensenrechten (bv.: eigendomsrecht vs recht op wonen)
o Mensenrechten staan onder druk (b.v.: wachtlijsten, besparingen,
conditionalisering, vermaatschappelijking, vermarkting….)
Grondrechten, krachtig en kwetsbaar
Krachtig:
De grondrechten in onze Belgische grondwet zijn een krachtig en leidend
principe voor sociaal werkers om welzijn te bevorderen en problemen aan
te pakken. We kunnen ons hiervoor beroepen op onder andere de
Belgische grondwet artikel 10, 23, 24.
Rond de grondrechten in art 23 van de Belgische grondwet zijn heel wat
middenveldorganisaties én overheidsorganisaties actief. Met tal van
sociaal werkers en andere disciplines gaan zij deze grondrechten
bewaken, vrijwaren of gaan ze ervoor zorgen dat mensen via deze
grondrechten aan en tot hun recht komen
Kwetsbaar:
Grondrechten kunnen verdwijnen als de grondwet verandert
Grondrechten zijn juridisch én ideologisch voor interpretatie vatbaar
(b.v. recht op gezondheid, recht op gezin,…wat betekent dat in de
realiteit van veel mensen?)
Grondrechten staan onder druk (b.v.: besparingen,
conditionalisering, vermaatschappelijking, vermarkting, het beleid
dat aan de macht is,….)
5 Krachtlijnen & Bouwstenen voor een handelingskader
Het zijn de krachtige krachtlijnen en bouwstenen voor een
