Les 6: handelingskader en spreidstanden
Handelingskader vanuit mensenrechten
VIJF KRACHTLIJNEN EN EEN HANDELINGSKADER MET VIJF BOUWSTENEN
HANDELINGSKADER = ‘mensenrechten’ = een sociale constructie
(onderhandelbaarheid)
Versus mensenrechten als onveranderlijke, vaststaande ‘objectieve’
normen die in de praktijk toegepast moeten worden.
Dat heeft implicaties:
Mensenrechten kunnen op verschillende manieren ingevuld én dus
gerealiseerd worden.
Sociaal werkers moeten een actieve actor zijn in de ontwikkeling en
het garanderen van mensenrechten.
Onderhandelbaarheid impliceert macht en dialoog met alle
betrokkenen.
De principes van het handelingskader hangen onlosmakelijk samen.
o Systeemwereldgericht handelen
‘Systeemwereldgericht werken is werken aan/met het geheel van
geïnstitutionaliseerde maatschappelijke hulpbronnen die noodzakelijk zijn
voor de realisatie van mensenrechten én werken aan de toegankelijkheid
van deze hulpbronnen.’
1) Materieel-economische hulpbronnen
- Institutionele aard: collectieve voorzieningen en organisaties in
het sow: OCMW, ziekenfonds, ziekenhuis, scholen, VDAB,
Kind&Gezin, hulpkas, justitiehuis…
, - Materiële aard: uitkering, premies en kortingen, voedselpakket,
sociale woning, medicatie, opvang,…
2) Sociaal-culturele hulpbronnen
- Sociaal netwerk dat mee de ontsluiting van kennis, vaardigheden,
kansen bepaalt, ...
- Sociaal-culturele vaardigheden, kennis, attitudes, waarden en
normen (taal, op tijd komen, mondig zijn, hulpvraag kunnen
formuleren, gepaste kleding…)
Elementen waar men moet over nadenken als men systeemwereldgericht
wil handelen:
1. Wat is de rol van de overheid over mensenrechten? Wie is
verantwoordelijk waarvoor?
2. Gaat het over een doelgroepenbenadering of over een universele
benadering?
3. Hoe zit het met de toegankelijkheid van maatschappelijke systemen
en hulpbronnen?
o Leefwereldgericht handelen
‘Leefwereldgericht handelen gaat om het aansluiting vinden en starten bij
de problemen, de kwesties en de ervaringen (van onrecht) die zich
voordoen in de dagelijkse realiteit, in de leefwereld van mensen. Hierbij
ligt de focus in eerste instantie op de subjectieve ervaringen en
betekenissen van burgers en de opdracht voor het sociaal werk om deze
ervaringen te leren kennen en te leren begrijpen. Leefwereldgericht
handelen gaat ook over het leren ingrijpen in en vanuit de leefwereld van
mensen.’
BV/ Ongelijke behandeling in het onderwijs, Ongelijke behandeling in de
administratie, Ongelijke insluiting in de samenleving, …
Elementen waar men moet over nadenken als men leefwereldgericht wil
handelen:
1) Met welke ervaringen, knelpunten en noden gaat sociaal werk aan
de slag en met welke niet?
2) Hoe wordt de verbinding gemaakt met de systeemwereld?
3) Hoe kan leefwereld-verbindend gewerkt worden en waartoe?
4) Zijn er valkuilen in het leefwereldgericht handelen?
o Participatief handelen
Handelingskader vanuit mensenrechten
VIJF KRACHTLIJNEN EN EEN HANDELINGSKADER MET VIJF BOUWSTENEN
HANDELINGSKADER = ‘mensenrechten’ = een sociale constructie
(onderhandelbaarheid)
Versus mensenrechten als onveranderlijke, vaststaande ‘objectieve’
normen die in de praktijk toegepast moeten worden.
Dat heeft implicaties:
Mensenrechten kunnen op verschillende manieren ingevuld én dus
gerealiseerd worden.
Sociaal werkers moeten een actieve actor zijn in de ontwikkeling en
het garanderen van mensenrechten.
Onderhandelbaarheid impliceert macht en dialoog met alle
betrokkenen.
De principes van het handelingskader hangen onlosmakelijk samen.
o Systeemwereldgericht handelen
‘Systeemwereldgericht werken is werken aan/met het geheel van
geïnstitutionaliseerde maatschappelijke hulpbronnen die noodzakelijk zijn
voor de realisatie van mensenrechten én werken aan de toegankelijkheid
van deze hulpbronnen.’
1) Materieel-economische hulpbronnen
- Institutionele aard: collectieve voorzieningen en organisaties in
het sow: OCMW, ziekenfonds, ziekenhuis, scholen, VDAB,
Kind&Gezin, hulpkas, justitiehuis…
, - Materiële aard: uitkering, premies en kortingen, voedselpakket,
sociale woning, medicatie, opvang,…
2) Sociaal-culturele hulpbronnen
- Sociaal netwerk dat mee de ontsluiting van kennis, vaardigheden,
kansen bepaalt, ...
- Sociaal-culturele vaardigheden, kennis, attitudes, waarden en
normen (taal, op tijd komen, mondig zijn, hulpvraag kunnen
formuleren, gepaste kleding…)
Elementen waar men moet over nadenken als men systeemwereldgericht
wil handelen:
1. Wat is de rol van de overheid over mensenrechten? Wie is
verantwoordelijk waarvoor?
2. Gaat het over een doelgroepenbenadering of over een universele
benadering?
3. Hoe zit het met de toegankelijkheid van maatschappelijke systemen
en hulpbronnen?
o Leefwereldgericht handelen
‘Leefwereldgericht handelen gaat om het aansluiting vinden en starten bij
de problemen, de kwesties en de ervaringen (van onrecht) die zich
voordoen in de dagelijkse realiteit, in de leefwereld van mensen. Hierbij
ligt de focus in eerste instantie op de subjectieve ervaringen en
betekenissen van burgers en de opdracht voor het sociaal werk om deze
ervaringen te leren kennen en te leren begrijpen. Leefwereldgericht
handelen gaat ook over het leren ingrijpen in en vanuit de leefwereld van
mensen.’
BV/ Ongelijke behandeling in het onderwijs, Ongelijke behandeling in de
administratie, Ongelijke insluiting in de samenleving, …
Elementen waar men moet over nadenken als men leefwereldgericht wil
handelen:
1) Met welke ervaringen, knelpunten en noden gaat sociaal werk aan
de slag en met welke niet?
2) Hoe wordt de verbinding gemaakt met de systeemwereld?
3) Hoe kan leefwereld-verbindend gewerkt worden en waartoe?
4) Zijn er valkuilen in het leefwereldgericht handelen?
o Participatief handelen
