Samenvatting Organizational Design
Academiejaar 2020-2021
Professor Schreurs – Maarten Andriessen
1. Inleiding tot organisatieontwerp
Wat is een organisatie?
• Sociale entiteit
o Bestaat uit mensen, geven betekenis aan situatie
o ≠ gebouw, procedures
• Hebben een doel, een bestaansreden (missie)
o Leveren van een dienst, goederen produceren…
o In theorie: gedeeld – in praktijk: meerdere conflicterende doelen, worden
voortdurend heronderhandeld
• Worden doelbewust geconfigureerd in functie van bestaansreden
o Verdelen en coördineren van werkzaamheden
o Leidt tot een uniek ontwerp
o Continu proces dat tevens functie is van politieke motieven
• In interactie met externe omgeving
o Klanten, leveranciers, aandeelhouders, wetgever…
Hoe genereren organisaties waarde?
Wat is organisatieontwerp?
3 definities:
1
,1. Organization design is conceived tob e a decision process to bring about a coherence
between the goals or purpose for which the organization exists, the patterns of division of
labor and interunit coordination and the people who will do the work (Galbraith, 1977).
2. Organization design is the making of decisions about the formal organizational
arrangements, including the formal structures and the formal processes that make up an
organization (Nadler & Tushman, 1988).
3. Organization design is the deliberate process of configuring structures, processes, reward
systems, and people practices and policies to create an effective organization capable of
achieving the business strategy (Galbraith, Downey & Kates, 2002).
à Deze aspecten komen terug in alle definities:
• Bestaat uit een reeks weloverwogen beslissingen
o Worden moedwillig genomen
o Toepassing van besliskunde
• Is een voort-durend proces
o Geen stabiele oplossing, maar voorlopig antwoord op
omgevingsveranderingen
§ Nieuwe markten, stopzetting productielijnen, uitbreiding
dienstenaanbod, ‘kortere lijnen’, ‘slankere organisatie’…
o ≠ organisatiestructuur, organigram
• Veronderstelt systeembenadering
o Organisaties zijn een verzameling van onderdelen of subsystemen die
onderling met elkaar verbonden zijn en die gezamenlijk 1 geheel vormen
o Wederkerige afhankelijkheid, open systeem
• Gebaseerd op organisatiestrategie
o Het ontwerp is gebaseerd op de bedrijfsstrategie
o Maar ook: het ontwerp bepaalt tevens hoe strategieën tot stand komen
• Meerdere analyseniveaus
o Raad van bestuur, departementen/divisies/…, teams, individuen
• Organisatie-ontwerp is een interdisciplinair vakgebied
o Psychologie, HRM, economie, supply chain mgmt, sociologie,
organisatietheorie…
• Vaak in 1 adem genoemd met structuur maar ontwerpen houdt ook rekening met:
o Processen, mensen, beloningssystemen, prestatiebeoordelingen…
o STAR-model
2
,Geschiedenis
Zie handboek p 8-15
Organisatieontwerp: nog relevant?
• Het ontwerp is bepalend voor organisatie-uitkomsten
o Duurzaam competitief voordeel
o Moeilijk te imiteren
o Vertelt medewerkers wat belangrijk is
• Competentie van leidinggevenden
o Besluitvorming aan top van organisatie
o Maar weinig gekend
• Snel veranderende omgeving
o Het Nieuwe Werken
o Virtuele teams
o Diversiteit
o Technologie
o VUCA omgeving
2. Begrippen
STAR model
• Om een geïntegreerd antwoord te formuleren op praktijkproblemen
o Strategie: hoe realiseren we een “duurzaam concurrentievoordeel”?
o Structuur: hoe verdelen en coördineren we het werk?
o Laterale processen: hoe kunnen we beter samenwerken en informatie delen?
3
, o Mensen: hoe gebruik maken van ‘human resources’?
o Beloningsystemen: hoe medewerkers motiveren?
• De onderdelen van het STAR model kunnen elkaar tegenwerken (als het model niet
perfect gealigneerd is)
Alignering, congruentie, fit
• “the different parts of an organization can fit together an thus function effectively, or
fit poorly, thus leading to problems, dysfunctions, or performance below potential”
o Structuur – strategie
§ 1 productielijn -> functionele structuur
§ Meerdere productielijnen -> divisionele structuur
o Structuur – grootte
§ Complexe problemen kennen geen eenvoudige oplossingen
o Structuur – omgevingsonzekerheid
§ Grote onzekerheid vraagt om meer aanpassingsvermogen
• Ontwerpen is een continu proces op zoek naar equilibrium
• Factoren die aanleiding kunnen geven tot (re)design
o Verandering van bedrijfsstrategie
o Veranderingen in de externe omgeving
o Veranderingen in structuren, functies en verantwoordelijkheden
o M&As
o Expansie
o Kostenbesparing
o Verandering in leiderschap
o Cultuurverandering realiseren
• Organisatie = configuratie bestaande uit strategie + verticale structuur + horizontale
processen + managementprocessen
• De prestaties van de organisatie zijn sterk afhankelijk van de kwaliteit van de interne
afstemming van de organisatiecomponenten en van de externe fit tussen de
organisatie en haar omgeving
• Het proces om fit te realiseren is dynamisch, en zowel de interne als externe
afstemming van de organisatie moet voortdurend worden gecontroleerd en
bijgesteld
• Als basisconfiguraties, van de oudere hiërarchische vormen tot de moderne
netwerkorganisatie, hebben bijzondere sterke punten en beperkingen; er is geen
sprake van een all-purpose organisatieontwerp
Contingentietheorie
• Organisaties moeten kunnen omgaan met ‘contingenties’
o Contingentie = een toekomstige gebeurtenis of omstandigheid die mogelijk is,
maar niet met zekerheid kan worden voorspeld
o Organisaties moeten worden ontworpen om te kunnen reageren op
contingenties
o Globalisering en veranderende IT-technologieën zijn slechts 2 uitdagingen
waar organisaties klaar voor moeten zijn
4
Academiejaar 2020-2021
Professor Schreurs – Maarten Andriessen
1. Inleiding tot organisatieontwerp
Wat is een organisatie?
• Sociale entiteit
o Bestaat uit mensen, geven betekenis aan situatie
o ≠ gebouw, procedures
• Hebben een doel, een bestaansreden (missie)
o Leveren van een dienst, goederen produceren…
o In theorie: gedeeld – in praktijk: meerdere conflicterende doelen, worden
voortdurend heronderhandeld
• Worden doelbewust geconfigureerd in functie van bestaansreden
o Verdelen en coördineren van werkzaamheden
o Leidt tot een uniek ontwerp
o Continu proces dat tevens functie is van politieke motieven
• In interactie met externe omgeving
o Klanten, leveranciers, aandeelhouders, wetgever…
Hoe genereren organisaties waarde?
Wat is organisatieontwerp?
3 definities:
1
,1. Organization design is conceived tob e a decision process to bring about a coherence
between the goals or purpose for which the organization exists, the patterns of division of
labor and interunit coordination and the people who will do the work (Galbraith, 1977).
2. Organization design is the making of decisions about the formal organizational
arrangements, including the formal structures and the formal processes that make up an
organization (Nadler & Tushman, 1988).
3. Organization design is the deliberate process of configuring structures, processes, reward
systems, and people practices and policies to create an effective organization capable of
achieving the business strategy (Galbraith, Downey & Kates, 2002).
à Deze aspecten komen terug in alle definities:
• Bestaat uit een reeks weloverwogen beslissingen
o Worden moedwillig genomen
o Toepassing van besliskunde
• Is een voort-durend proces
o Geen stabiele oplossing, maar voorlopig antwoord op
omgevingsveranderingen
§ Nieuwe markten, stopzetting productielijnen, uitbreiding
dienstenaanbod, ‘kortere lijnen’, ‘slankere organisatie’…
o ≠ organisatiestructuur, organigram
• Veronderstelt systeembenadering
o Organisaties zijn een verzameling van onderdelen of subsystemen die
onderling met elkaar verbonden zijn en die gezamenlijk 1 geheel vormen
o Wederkerige afhankelijkheid, open systeem
• Gebaseerd op organisatiestrategie
o Het ontwerp is gebaseerd op de bedrijfsstrategie
o Maar ook: het ontwerp bepaalt tevens hoe strategieën tot stand komen
• Meerdere analyseniveaus
o Raad van bestuur, departementen/divisies/…, teams, individuen
• Organisatie-ontwerp is een interdisciplinair vakgebied
o Psychologie, HRM, economie, supply chain mgmt, sociologie,
organisatietheorie…
• Vaak in 1 adem genoemd met structuur maar ontwerpen houdt ook rekening met:
o Processen, mensen, beloningssystemen, prestatiebeoordelingen…
o STAR-model
2
,Geschiedenis
Zie handboek p 8-15
Organisatieontwerp: nog relevant?
• Het ontwerp is bepalend voor organisatie-uitkomsten
o Duurzaam competitief voordeel
o Moeilijk te imiteren
o Vertelt medewerkers wat belangrijk is
• Competentie van leidinggevenden
o Besluitvorming aan top van organisatie
o Maar weinig gekend
• Snel veranderende omgeving
o Het Nieuwe Werken
o Virtuele teams
o Diversiteit
o Technologie
o VUCA omgeving
2. Begrippen
STAR model
• Om een geïntegreerd antwoord te formuleren op praktijkproblemen
o Strategie: hoe realiseren we een “duurzaam concurrentievoordeel”?
o Structuur: hoe verdelen en coördineren we het werk?
o Laterale processen: hoe kunnen we beter samenwerken en informatie delen?
3
, o Mensen: hoe gebruik maken van ‘human resources’?
o Beloningsystemen: hoe medewerkers motiveren?
• De onderdelen van het STAR model kunnen elkaar tegenwerken (als het model niet
perfect gealigneerd is)
Alignering, congruentie, fit
• “the different parts of an organization can fit together an thus function effectively, or
fit poorly, thus leading to problems, dysfunctions, or performance below potential”
o Structuur – strategie
§ 1 productielijn -> functionele structuur
§ Meerdere productielijnen -> divisionele structuur
o Structuur – grootte
§ Complexe problemen kennen geen eenvoudige oplossingen
o Structuur – omgevingsonzekerheid
§ Grote onzekerheid vraagt om meer aanpassingsvermogen
• Ontwerpen is een continu proces op zoek naar equilibrium
• Factoren die aanleiding kunnen geven tot (re)design
o Verandering van bedrijfsstrategie
o Veranderingen in de externe omgeving
o Veranderingen in structuren, functies en verantwoordelijkheden
o M&As
o Expansie
o Kostenbesparing
o Verandering in leiderschap
o Cultuurverandering realiseren
• Organisatie = configuratie bestaande uit strategie + verticale structuur + horizontale
processen + managementprocessen
• De prestaties van de organisatie zijn sterk afhankelijk van de kwaliteit van de interne
afstemming van de organisatiecomponenten en van de externe fit tussen de
organisatie en haar omgeving
• Het proces om fit te realiseren is dynamisch, en zowel de interne als externe
afstemming van de organisatie moet voortdurend worden gecontroleerd en
bijgesteld
• Als basisconfiguraties, van de oudere hiërarchische vormen tot de moderne
netwerkorganisatie, hebben bijzondere sterke punten en beperkingen; er is geen
sprake van een all-purpose organisatieontwerp
Contingentietheorie
• Organisaties moeten kunnen omgaan met ‘contingenties’
o Contingentie = een toekomstige gebeurtenis of omstandigheid die mogelijk is,
maar niet met zekerheid kan worden voorspeld
o Organisaties moeten worden ontworpen om te kunnen reageren op
contingenties
o Globalisering en veranderende IT-technologieën zijn slechts 2 uitdagingen
waar organisaties klaar voor moeten zijn
4
