NEUROLOGIE
1. INLEIDING
10-20% van pasgeborenen die na geboorte intensieve zorg nodig hebben → later min of meer ernstige handicap → gevolg
van ziekten en neurologische problemen die voor, tijdens en kort na de geboorte optreden.
2. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN HET ZENUWSTELSEL : INTRA-UTERIENE OW V/D HERSENEN
2.1. NEURULAIE
= eerste stadium van de hersenontwikkeling, start op 18d na bevruchting.
- Neurale plaat: langwerpige structuur op de rugzijde van het embryo
- In de lengte van de plaat ontstaat een groeve → neurale buis
- Zwangerschapsleeftijd van 8w: grote hersenen duidelijk zichtbaar
2.2. ONTWIKKELING VAN DE HERSENEN
De primitieve hersenen
- Afwezigheid ventrikels
- Gyri en sulci = groeven van de hersenen
Groei en rijping van de hersenen
- 30e ZWS-week: vorm en opbouw van hersen voltooid
- Verdere uitgroei en rijping gaat door tot ver na de geboorte
2.3. NEUROGENESE
= ontwikkeling en uitgroei van de neuronen of zenuwcellen
- Start rond 8 weken - piekperiode rond 3-4 maanden zws-duur
- Zenuwcellen (neuronen) en steun-of hulpcellen (gliacellen en oligodendrocyten)
- Oorsprong: embryonale kiemlaag van de ventrikels (matrix germinalis) → verdwijnt op 34w
- Proliferatiefase = migratie van neuronen
- Synaptogenese = aanleggen van verbindingen die elektrische of chemische signalen overbrengen tussen cellen
o Doel
▪ Goed functionerend brein met sensibele en motorische verbindingen
▪ En een intensieve uitwisseling tussen hersenfuncties
- Veel van deze processen vinden plaats tss de 24-32 weken → groot deel van een NICU-populatie = kwetsbare periode
2.4. VAATSTELSEL
Bloedvaten zijn nodig om te ontwikkelen
- Vanaf de 20ste ZWS-week: uitgesproken netwerk van zeer kwetsbare capillairen →
germinale mix (zit aan de onderkant van het ventrikel) → hemodynamische
schommelingen zijn heel gevaarlijk!
- 34w: verdwijnen germinale matrix
Waterscheidingsgebied
- De scheiding van het ene hersenbloedvat en het andere hersenbloedvat
- Meest kwetsbaar voor zuurstoftekort
, 2.5. ANATOMIE VAN DE SCHEDEL
2.6. WITTE EN GRIJZE STOF
- Grijze stof = verwerken van informatie
- Witte stof = verzorgt de communicatie tussen de zenuwcellen
2.7. VENTRIKELS
Ventrikels = hersenholtes: 4 onregelmatige gevormde holtes
- Liquor of hersenvocht: gemaakt in de plexus
- Ventrikels staan in verbinding met elkaar door middel van kanalen en openingen
- Doel liquor
o Stootkussen
o Voeden van zenuwcellen
o Afvoer van afvalstoffen
o Regelen van T°
2.8. AUTOREGULATIE VEN HERSENCICULATIE
- ‘Plateau’ zodat bloedtoevoer niet verandert bij opstaan en
zitten.
- Mate waarin autoregulatie veranderingen kan opgeven is afh van
de ZWS-duur → hoe onrijper de pasgeborene, hoe minder goed
deze regeling werkt
2.9. FUNCTIONELE ONTWIKKELING
- Motoriek
- Pijnzin en tast
- Zicht en gehoor
Comfort-neoschaal
- Het beste meetinstrument om stress en comfort bij pasgeborene te meten
- Oorsprong in COMFORT-schaal en meet het niveau van stress en comfort aan de hand van 6 gedragsitems
o Kalmte / agitatie o Huilen (bij geen o Gezichtsspanning
o AH-reactie (bij beademing) o Spierspanning
beademing) o Lichaamsbeweging
1. INLEIDING
10-20% van pasgeborenen die na geboorte intensieve zorg nodig hebben → later min of meer ernstige handicap → gevolg
van ziekten en neurologische problemen die voor, tijdens en kort na de geboorte optreden.
2. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN HET ZENUWSTELSEL : INTRA-UTERIENE OW V/D HERSENEN
2.1. NEURULAIE
= eerste stadium van de hersenontwikkeling, start op 18d na bevruchting.
- Neurale plaat: langwerpige structuur op de rugzijde van het embryo
- In de lengte van de plaat ontstaat een groeve → neurale buis
- Zwangerschapsleeftijd van 8w: grote hersenen duidelijk zichtbaar
2.2. ONTWIKKELING VAN DE HERSENEN
De primitieve hersenen
- Afwezigheid ventrikels
- Gyri en sulci = groeven van de hersenen
Groei en rijping van de hersenen
- 30e ZWS-week: vorm en opbouw van hersen voltooid
- Verdere uitgroei en rijping gaat door tot ver na de geboorte
2.3. NEUROGENESE
= ontwikkeling en uitgroei van de neuronen of zenuwcellen
- Start rond 8 weken - piekperiode rond 3-4 maanden zws-duur
- Zenuwcellen (neuronen) en steun-of hulpcellen (gliacellen en oligodendrocyten)
- Oorsprong: embryonale kiemlaag van de ventrikels (matrix germinalis) → verdwijnt op 34w
- Proliferatiefase = migratie van neuronen
- Synaptogenese = aanleggen van verbindingen die elektrische of chemische signalen overbrengen tussen cellen
o Doel
▪ Goed functionerend brein met sensibele en motorische verbindingen
▪ En een intensieve uitwisseling tussen hersenfuncties
- Veel van deze processen vinden plaats tss de 24-32 weken → groot deel van een NICU-populatie = kwetsbare periode
2.4. VAATSTELSEL
Bloedvaten zijn nodig om te ontwikkelen
- Vanaf de 20ste ZWS-week: uitgesproken netwerk van zeer kwetsbare capillairen →
germinale mix (zit aan de onderkant van het ventrikel) → hemodynamische
schommelingen zijn heel gevaarlijk!
- 34w: verdwijnen germinale matrix
Waterscheidingsgebied
- De scheiding van het ene hersenbloedvat en het andere hersenbloedvat
- Meest kwetsbaar voor zuurstoftekort
, 2.5. ANATOMIE VAN DE SCHEDEL
2.6. WITTE EN GRIJZE STOF
- Grijze stof = verwerken van informatie
- Witte stof = verzorgt de communicatie tussen de zenuwcellen
2.7. VENTRIKELS
Ventrikels = hersenholtes: 4 onregelmatige gevormde holtes
- Liquor of hersenvocht: gemaakt in de plexus
- Ventrikels staan in verbinding met elkaar door middel van kanalen en openingen
- Doel liquor
o Stootkussen
o Voeden van zenuwcellen
o Afvoer van afvalstoffen
o Regelen van T°
2.8. AUTOREGULATIE VEN HERSENCICULATIE
- ‘Plateau’ zodat bloedtoevoer niet verandert bij opstaan en
zitten.
- Mate waarin autoregulatie veranderingen kan opgeven is afh van
de ZWS-duur → hoe onrijper de pasgeborene, hoe minder goed
deze regeling werkt
2.9. FUNCTIONELE ONTWIKKELING
- Motoriek
- Pijnzin en tast
- Zicht en gehoor
Comfort-neoschaal
- Het beste meetinstrument om stress en comfort bij pasgeborene te meten
- Oorsprong in COMFORT-schaal en meet het niveau van stress en comfort aan de hand van 6 gedragsitems
o Kalmte / agitatie o Huilen (bij geen o Gezichtsspanning
o AH-reactie (bij beademing) o Spierspanning
beademing) o Lichaamsbeweging
