Samenvatting Criminalistiek |1ste master Biomedische wetenschappen | KU Leuven | 2025/26

CRIMINALISTIEK
1. INLEIDING TOT CRIMINALISTIEK

WAT IS CRIMINALISTIEK?

Forensische wetenschap = casusgericht onderzoek, wetenschappelijk georiënteerd
streven om sporen te bestuderen door hun detectie, herkenning, herstel, onderzoek en
interpretatie om afwijkende gebeurtenissen van publieke interesse te begrijpen
→ Niet predicitief maar retrodictief
→ Verklaringen voor de aanwezigheid van relevante sporen
→ Geheel van alle wetenschappen & technologische disciplines die kunnen worden
aangewend ter opheldering van gerezen rechtsvragen

Criminalistiek = de wetenschappelijke studie & evaluatie van fysiek bewijs
→ De wetenschap van de individualisatie
→ Gebaseerd op 3 principes
→ Principe van sporentransfer = principe van Locard = elk contact laat
een spoor achter
→ Principe van deelbaarheid = materie verdeelt in kleinere componenten
wanneer er voldoende kracht wordt uitgeoefend, deze componenten zullen
eigenschappen verkrijgen die door het verdelingsproces zelf gecreëerd
worden & de fysicochemische eigenschappen van het grotere stuk
behouden
→ Individualiteitsprincipe = elk object is uniek & kan op geen enkele
manier gedupliceerd worden

Transfer = de overdracht van sporen

Persistentie = hoe lang een spoor aanwezig blijft

Pertinentie = hoe relevant dat spoor is

Bertillonnage = een systeem om recidivisten te identificeren, gebaseerd op fysieke
eigenschappen van personen
→ 11 lichaamsafmetingen, gewicht, oogkleur, vingerafdrukken & mug shots
→ 243 basiscategorieën voor differentiatie tussen 5000-10000 personen
→ Beperkte discriminatiekracht & lage reproduceerbaarheid
→ Nadelen:
 Onvoldoende reproduceerbaar
→ Metingen door verschillende mensen & instrumenten
→ Inter-observer bias = verschil in meetaccuraatheid
 Arbeidsintensief
 Verouderingsproces beïnvloedt afmetingen
 Onvoldoende voor een populatie groter dan 10000 mensen

Wanneer beroep doen op forensische wetenschappen?
→ Opsporing
→ Misdrijf gepleegd  kritische ingesteldheid
→ Aard of type van het misdrijf


1

, → Opsporen van daders, daadinstrument(en),…
→ Reconstructie
→ Verificatie & falsificatie van hypothesen
→ Toetsing van verhaal van verdachte in reële omstandigheden
→ Bewijsvoering
→ Verbanden, tijdsverbruik, motief
→ Wetenschappelijk sporenonderzoek

6 W’s:
 Wat?
o Feiten & omstandigheden
o Aard van het misdrijf
 Waar?
o Plaats delict
o Transport van het lichaam/daadinstrument
 Waarmee?
o Daadinstrument(en)
o Sporenpatroon
o Letselpatroon
 Wanneer?
o Tijdstip van overlijden of van de feiten
o Overlevingsduur
o Handelingsbekwaamheid
 Wie?
o Sporenonderzoek
o Odontologie, DNA,…
o Identiteit
 Waarom?
o Crimineel gedrag
o Voor justitie, geen criminalistiek

Tactisch onderzoek:
 Feiten
o Delict
o Slachtoffer
o Getuigen
o Verdachten
 Bewijs verzamelen & interpreteren
 Coördinatie van informatie
 Hypothesen & scenario’s formuleren
 Verificatie & falsificatie van hypothesen
 Bijkomende data verzamelen

Technisch onderzoek:
 Labonderzoeken
 Vergelijkingen
 Individualisatie
 Identificatie
 Reconstructie van de feiten



2

,WAARHEIDSVINDING

We proberen met het onderzoek zo dicht mogelijk bij de werkelijkheid van de feiten te
geraken
→ Hiervoor moeten we alle elementen gebruiken




Principe van de materiele bewijsvoering = een sluitende bewijsvoering wordt
verkregen indien men er in slaagt dader, slachtoffer & daadinstrument ontegensprekelijk
aan elkaar te verbinden
→ Op een wetenschappelijke wijze kan aangetoond worden dat de dader op het
ogenblik van de feiten het daadinstrument heeft gemanipuleerd waarmee het
slachtoffer om het leven werd gebracht

STRUCTUUR VAN DE POLITIE

De gerechtelijke politie zit bij de parketten

Er bestaat een lokale & een federale politie
→ Onderverdeeld in politiezones
→ Kan 1 of meer gemeenten bevatten

Opdrachten van de lokale politie:
 Alle opdrachten van de bestuurlijke & gerechtelijke politie die noodzakelijk zijn
voor het beheer van de lokale gebeurtenissen & fenomenen op het grondgebied
van de zone
 Handhaving van de openbare orde
 Lokale opsporing & lokaal onderzoek
 Politionele slachtofferbejegening
 Interventie
 Onthaal & wijkwerking

Opdrachten van de federale politie:
 Over heel het Belgische grondgebied & grensoverschrijdend
 Bestuurlijke politieopdrachten
 Gerechtelijke politieopdrachten (FGP)




3

,  Bovenlokale politieopdrachten = opdrachten die door hun omvang, georganiseerd
karakter of gevolgen de grenzen van een politiezone, arrondissement, of het land
overstijgen



Opdrachten van de bestuurlijke politie:
 Ordehandhaving
o Doen naleven van wetten & reglementen + preventief optreden
o Bescherming van personen & goederen + bijstand verlenen aan personen
in nood
 Grenscontrole, (spoor)wegpolitie, scheeps- & luchtvaartpolitie, hondensteun &
luchtsteun
 De federale politie valt onder de bevoegdheid van
o De burgemeesters
o De provinciegouverneurs
o De minister van Binnenlandse Zaken

Opdrachten van de gerechtelijke politie:
 Misdaden & wanbedrijven die gespecialiseerde opsporingen & onderzoeken
vereisen
 Uitgevoerd onder de bevoegdheid van
o De procureur des Konings
o Het Federaal Parket
o Het College van procureurs-generaal
o De minister van Justitie

Organisatie van de FGP:
 Audio-Video
 Gedragsanalyse
 Biometric identification service
 DVI
 Expertise
 Robottekenaars
 Polygrafie
 TAM verhoren
 Zeden analyse
 Bestrijding van valsheden

Een operationeel misdrijfanalyst (OMA) is een lid van de FGP met een recherche- &
OMA diploma
→ Brengt de criminaliteit in kaart
→ Onderzoekt welke delicten hoe vaak & waar worden gepleegd, & wat voor soort
daders de delicten plegen
→ Vatten van gegevens betreffende een zaak samen voor het bekomen van een
volledig beeld  ontdekken van slordigheden & tegenstrijdigheden
→ Aanbevelingen doen voor specifieke en/of bijkomende onderzoeken in overleg met
de deskundige of OR




4