Didactiek vreemde talen en taalvaardigheden Frans - samenvatting

DIDACTIEK FRANS Michèle Seurinck



Didactiek Frans: schriftelijk
Vormen van (vroeg) vreemdetalenonderwijs..........................................................2
Taalinitiatie (herhaling)........................................................................................ 2
Taalinitiatie vs. talensensibilisering..................................................................3
Immersie en CLIL................................................................................................. 3
Prentenboeken....................................................................................................... 4
Waarom prentenboeken gebruiken in de klas?....................................................4
Criteria en soorten prentenboeken......................................................................5
Wat is een goed prentenboek?.........................................................................5
Soorten prentenboeken.................................................................................... 5
Lesopbouw met prentenboeken..........................................................................6
Liedjes.................................................................................................................... 7
Waarom liedjes gebruiken in de klas?.................................................................7
Didactische principes.......................................................................................... 8
Keuze van liedjes: enkele criteria.....................................................................8
Soorten liedjes................................................................................................. 9
Verwerkingsactiviteiten..................................................................................... 10
Taalspelletjes........................................................................................................ 11
Waarom taalspelletjes in de klas?.....................................................................11
Didactische principes........................................................................................ 12
Keuze van het spel: enkele criteria................................................................12
Soorten spellen.............................................................................................. 12
Lesopbouw........................................................................................................ 13
Overgang basis – secundair.................................................................................. 14
Kloof i.p.v. brug, waar loopt het vast?..............................................................14
Frans in 1A en 1B........................................................................................... 14
Eindtermen andere talen 1e graad secundair onderwijs....................................15
Algemene structuur........................................................................................ 16
Aandachtspunten........................................................................................... 16
Tips om de brug te maken................................................................................. 17
Schrijfvaardigheid: e-mail..................................................................................... 17
Plan voor professionele e-mail..........................................................................17
5 elementen van professionele e-mail...........................................................17
Effectief in Frans................................................................................................... 19
Module 2: Leren effectief ondersteunen............................................................19
Wat ken ik al?................................................................................................. 19

1

,DIDACTIEK FRANS Michèle Seurinck


Effectieve instructiestrategieën om te leren ondersteunen...........................20
Effectief evalueren............................................................................................ 27
Wat ken ik al?................................................................................................. 27
Effectieve instructie-strategieën om te evalueren.........................................28


Vormen van (vroeg)
vreemdetalenonderwijs
Taalinitiatie (herhaling)
Welke vaardigheden komen aan bod en wat met de kennis?
- Mondelinge vaardigheden staan centraal (vooral
luistervaardigheden)
 Schriftelijke vaardigheden komen niet aan bod
- Leerlingen worden gestimuleerd zelf Frans te spreken (nooit
verplicht)
- Kennis (= woordenschat en grammatica) komt impliciet aan
bod
Impliciet = niet letterlijk aan bod komen

Frans tijdens activiteit taalinitiatie:
- Frans = voertaal
 Taalaanbod is rijk
 Visuele ondersteuning + mimiek en gebaren
- Zo weinig mogelijk vertalen, wel parafraseren

Wat zijn de doelstellingen?
- Motivationeel doel: plezier beleven aan de kennismaking
met Frans, zelfvertrouwen en spreekdurf bij (spontaan)
gebruiken van de taal
- Talig doel: speels exploreren van de taal, impliciet kennis
verwerven, onbewust kennismaken met klanken en uitspraken

Lesopbouw van Franse taalinitiatie:
- Fase 1: herhalen
 Start/intro van les = instapritueel
- Fase 2: herkennen
- Fase 3: actief gebruiken
 Start/intro van de les = instapritueel

2

, DIDACTIEK FRANS Michèle Seurinck


 Einde/slot van de les = uitstapritueel
 Creëert veilig/positief klasklimaat + is niet vreemd dat
leraar Frans spreekt




Taalinitiatie vs. talensensibilisering
Talensensibilisering betekent dat kinderen bewust worden van taal en van
verschillende talen rondom hen.
Ze leren dat niet iedereen dezelfde taal spreekt en dat talen interessant,
waardevol en nuttig zijn.


Taalinitiatie Talensensibilisering


Impliciet vreemde taal leren
Attitudevorming: leren openstaan
Doel Plezier beleven aan en leren voor andere gewoonten en talen
openstaan voor vreemde taal
Allerlei talen
Welke taal Frans, Engels, Duits Vertrekpunt kan thuistaal van
leerlingen zijn
Focus op horen/spreken
Geen grammatica Leerlingen ontdekken dat er ook nog
Focus
Geen woordenschatlijsten, andere talen en culturen bestaan
lezen/schrijven vermijden
Spontane momenten
Hoe Spelenderwijs
Spelenderwijs
Voertaal De vreemde taal Nederlands

Vanaf
Kleuterklas Kleuterklas
wanneer
Nee Nee
Verplicht
Geen eindtermen Eindtermen over attitudes



Immersie en CLIL
Immersie = onderdompeling  imitatie van natuurlijk leerproces
- Impliciet leren door andere vakken in de vreemde taal te
onderwijzen
- Min. ½ en max. ¾ van de lessen in de vreemde taal
- Langdurig, volgehouden aanpak
- Populair in Wallonië (vreemde taal = Nederlands)

3

, DIDACTIEK FRANS Michèle Seurinck


- Leerkracht moet ‘native speaker’ zijn

CLIL = onderwijs van een bepaald vak/bepaalde vakken in vreemde
taal
= Content Language Integrated Learning
- Impliciet de vreemde taal leren
- Max. 20% van de lessen
- Verplicht parallel Nederlandstalig traject
- Frans, Engels Of Duits
- Secundair onderwijs in Vlaanderen
- Leerkracht beheerst ERK-niveau C1


Prentenboeken
Waarom prentenboeken gebruiken in de
klas?
Talig doel:
- Ontwikkelen van lees- en luistervaardigheden
- Strategieën leren inzetten
- Authentiek tekstmateriaal in de klas brengen

Motiverend:
- Afwisseling met handboek (= vaste structuur, druk om
woorden/ grammatica te leren)
- Plezier beleven
 Ontwikkelen lees- en luistervaardigheden, strategieën
- Dicht bij leefwereld (fantasie, spanning, magie, creativiteit
opwekken)
- Esthetische ervaring:
 Prenten: ondersteunen taal en kunnen tegelijkertijd
schoonheid ervan ervaren
 Taal: klanken, (rijm)woord, woordspelingen
Ook andere vaardigheden betrekken en/of vakoverschrijdend
werken
Zowel taalinitiatie als formeel Frans




4