INTELLECTUELE EIGENDOM &
BIOWETENSCHAPPEN
1. INLEIDING TOT HET OCTROOIRECHT
VERSCHILLENDE SOORTEN INTELLECTUELE EIGENDOM
Intellectuele eigendom = rechten die voortkomen uit de creatie van de geest, zoals
uitvindingen, ontwerpen & kunstwerken
→ In octrooien (= patenten) vastgelegd
→ Kan door iedereen geraadpleegd worden iedereen weet welke informatie
aan wie toebehoort
→ Kunnen verspreid worden over verschillende materiële dragers
→ bv. auteursrecht op alle versies van 1 boek
→ Een titel die in rechte de houder het volgende toekent om te verhinderen
dat anderen het product gebruiken, aanbieden voor verkoop, verkopen of
importeren zonder zijn toestemming
→ In ruil voor de bekendmaking van de uitvinding aan het publiek
Echt eigendom = contract tussen een verkoper & een koper
→ In hypotheken vastgelegd
→ Kan door iedereen geraadpleegd worden
Octrooien berusten op nieuwe uitvindingen
→ Moeten aangevraagd worden
→ Enkel geregistreerd wanneer na het onderzoek blijkt dat je voldoet aan de
voorwaarden
→ Octrooirecht geldt tot 20 jaar na de aanvraag
→ Bestaat uit positieve (= recht om er zelf gebruik van de te maken) &
negatieve rechten (= recht om anderen te verhinderen deze kennis te
gebruiken)
→ Expliciete kennis van het octrooirecht is niet nodig om het te kunnen
afdwingen
Gebruiksmodellen berusten ook op nieuwe uitvindingen maar er zijn minder
mogelijkheden om andere mensen uit te sluiten van de kennis
→ = “octrooi light”
→ Gaat meestal over de verbetering van een bepaalde technologie
→ Moet ook aangevraagd worden & wordt dan geregistreerd
Auteursrecht ontstaat automatisch & gaat over originele creatieve of artistieke vormen
Merken worden opgesteld met als doel producten of diensten te kunnen onderscheiden
→ Duidelijk aangeven wat de oorsprong is van de producten die op de markt
aanwezig zijn
→ Bv. Google
Tekeningen (2D) & modellen (3D) zorgen voor een herkenbaar extern uitzicht
1
,→ Bv. logo van Coca-Cola
2
,Bedrijfsgeheimen omvatten waardevolle informatie die niet bekend is bij het publiek
→ Kan gaan over bedrijfsinformatie, persoonlijke gegevens, enz.
→ Geen negatieve rechten! Dus geen intellectueel recht in de strikte zin
→ Bv. recept van Coca-Cola
1 PRODUCT, VERSCHILLENDE INTELLECTUELE RECHTEN
Merken, zoals Apple, hebben auteursrecht op software, gebruiksaanwijzingen, beltonen,
opstartdeuntjes & schermafbeeldingen
Daarnaast hebben ze octrooien & gebruiksmodellen over de methoden voor
gegevensbeheer, de chips & de hardware die ze gebruiken
De tekeningen & modellen gaan dan over de algemene vorm van de telefoon, de
plaatsing & vorm van de toetsen, & de plaatsing & vorm van het scherm
Apple bezit bedrijfsgeheim over de bepaalde technische kennis die binnenskamers
gehouden wordt & niet werd gepubliceerd
HET BELANG VAN INTELLECTUELE EIGENDOMMEN
Intellectuele rechten zijn belangrijke activa van bedrijven die actief zijn in de
kenniseconomie
→ Bv. Sandvik AB heeft innovatieve high-tech apparaten & staaltechnologie
→ Bv. ARM Holdings geeft haar technologie in licentie aan bedrijven die
microprocessoren maken
Intellectuele rechten beschermen kleine innovatieve bedrijven
→ Bv. W. L. Gore & Associates vond GORE-TEX uit
→ Bv. Dolby Laboratories vond geluidsverminderingstechnologie uit
Het octrooirecht speelt dus een belangrijke geopolitieke rol
Intellectuele rechten zijn nodig om technologie & kennis op een gecontroleerde manier
met het publiek te delen
→ Bv. General Public License van Linux & Creative Commons License
Intellectuele eigendom verzekert de kwaliteitsstandaard voor het algemeen welzijn via
een aantal collectieve merken die in licentie gegeven worden
→ Collectieve merken = iedereen die aan de voorwaarden voldoet kan het merk
gebruiken
→ Krijgen een licentie om het merk op hun producten te gebruiken
→ Bv. Fairtrade international (FAIRTRADE) & Forest Stewardship Council (FSC)
HET INTELLECTUELE EIGENDOMSYSTEEM
Innovatoren = mensen die belangrijke investeringen doen in het ontwikkelen van nieuwe
producten
→ Kunnen failliet gaan door de marktdruk
→ Concurrenten halen een voordeel uit de inspanningen van innovatoren
3
, → Kunnen dezelfde gelijkaardige producten aanbieden aan een lagere
prijs
→ Kunnen gratis meesurfen op de rug van de innovator & zijn
onderzoek en/of ontwikkelingen
IP-systeem = rechten over het gebruik van uitvindingen, ontwerpen, merken, literaire &
artistieke werken
WAT IS EEN MERK?
Merk = elk teken dat beschreven & voorgesteld kan worden & dat kan dienen om de
goederen & diensten van een onderneming te onderscheiden van de goederen &
diensten van een andere onderneming
Absolute weigeringsgrond: het merk (woorden, figuren, kleuren en/of vormen) is niet
voldoende onderscheidend van een ander merk
Relatieve weigeringsgrond: merken komen met elkaar in conflict door verwarring in
hoofde van de consument
→ Geen registratie mogelijk
Manieren van registratie:
Nationaal
o Automatisch geregistreerd in heel de benelux
Internationaal
EU
o Europese Unie merk
o EUIPO
Het merk is een uitsluitend recht maar bevat ook het principe van specialiteit &
territorialiteit
→ Principe van specialiteit = een merk wordt specifiek geregistreerd voor een
soort product, kan nog steeds gebruikt worden door een ander bedrijf voor een
ander soort product
→ bv. voor kleren & voor waterflessen, geproduceerd door 2 verschillende
bedrijven
→ niet voor algemeen bekende merken, zoals Coca-Cola
→ Principe van territorialiteit = een merk is enkel beschermd voor een specifiek
grondgebied
→ Bv. hetzelfde merk kan bestaan in België & in Duitsland maar beheerd
worden door andere bedrijven
Merken kunnen eeuwigdurend beschermd blijven, maar moeten om de 10 jaar hernieuwd
worden
→ Als het merk 5 jaar lang niet gebruikt wordt of als er vastgesteld wordt dat het
merk niet geldig is, kan het merk niet langer beschermd worden
Toegestaan gebruik = bepaalde dingen die derden met jouw merk mogen doen,
ondanks dat het beschermd is
WAT IS AUTEURSRECHT?
4
BIOWETENSCHAPPEN
1. INLEIDING TOT HET OCTROOIRECHT
VERSCHILLENDE SOORTEN INTELLECTUELE EIGENDOM
Intellectuele eigendom = rechten die voortkomen uit de creatie van de geest, zoals
uitvindingen, ontwerpen & kunstwerken
→ In octrooien (= patenten) vastgelegd
→ Kan door iedereen geraadpleegd worden iedereen weet welke informatie
aan wie toebehoort
→ Kunnen verspreid worden over verschillende materiële dragers
→ bv. auteursrecht op alle versies van 1 boek
→ Een titel die in rechte de houder het volgende toekent om te verhinderen
dat anderen het product gebruiken, aanbieden voor verkoop, verkopen of
importeren zonder zijn toestemming
→ In ruil voor de bekendmaking van de uitvinding aan het publiek
Echt eigendom = contract tussen een verkoper & een koper
→ In hypotheken vastgelegd
→ Kan door iedereen geraadpleegd worden
Octrooien berusten op nieuwe uitvindingen
→ Moeten aangevraagd worden
→ Enkel geregistreerd wanneer na het onderzoek blijkt dat je voldoet aan de
voorwaarden
→ Octrooirecht geldt tot 20 jaar na de aanvraag
→ Bestaat uit positieve (= recht om er zelf gebruik van de te maken) &
negatieve rechten (= recht om anderen te verhinderen deze kennis te
gebruiken)
→ Expliciete kennis van het octrooirecht is niet nodig om het te kunnen
afdwingen
Gebruiksmodellen berusten ook op nieuwe uitvindingen maar er zijn minder
mogelijkheden om andere mensen uit te sluiten van de kennis
→ = “octrooi light”
→ Gaat meestal over de verbetering van een bepaalde technologie
→ Moet ook aangevraagd worden & wordt dan geregistreerd
Auteursrecht ontstaat automatisch & gaat over originele creatieve of artistieke vormen
Merken worden opgesteld met als doel producten of diensten te kunnen onderscheiden
→ Duidelijk aangeven wat de oorsprong is van de producten die op de markt
aanwezig zijn
→ Bv. Google
Tekeningen (2D) & modellen (3D) zorgen voor een herkenbaar extern uitzicht
1
,→ Bv. logo van Coca-Cola
2
,Bedrijfsgeheimen omvatten waardevolle informatie die niet bekend is bij het publiek
→ Kan gaan over bedrijfsinformatie, persoonlijke gegevens, enz.
→ Geen negatieve rechten! Dus geen intellectueel recht in de strikte zin
→ Bv. recept van Coca-Cola
1 PRODUCT, VERSCHILLENDE INTELLECTUELE RECHTEN
Merken, zoals Apple, hebben auteursrecht op software, gebruiksaanwijzingen, beltonen,
opstartdeuntjes & schermafbeeldingen
Daarnaast hebben ze octrooien & gebruiksmodellen over de methoden voor
gegevensbeheer, de chips & de hardware die ze gebruiken
De tekeningen & modellen gaan dan over de algemene vorm van de telefoon, de
plaatsing & vorm van de toetsen, & de plaatsing & vorm van het scherm
Apple bezit bedrijfsgeheim over de bepaalde technische kennis die binnenskamers
gehouden wordt & niet werd gepubliceerd
HET BELANG VAN INTELLECTUELE EIGENDOMMEN
Intellectuele rechten zijn belangrijke activa van bedrijven die actief zijn in de
kenniseconomie
→ Bv. Sandvik AB heeft innovatieve high-tech apparaten & staaltechnologie
→ Bv. ARM Holdings geeft haar technologie in licentie aan bedrijven die
microprocessoren maken
Intellectuele rechten beschermen kleine innovatieve bedrijven
→ Bv. W. L. Gore & Associates vond GORE-TEX uit
→ Bv. Dolby Laboratories vond geluidsverminderingstechnologie uit
Het octrooirecht speelt dus een belangrijke geopolitieke rol
Intellectuele rechten zijn nodig om technologie & kennis op een gecontroleerde manier
met het publiek te delen
→ Bv. General Public License van Linux & Creative Commons License
Intellectuele eigendom verzekert de kwaliteitsstandaard voor het algemeen welzijn via
een aantal collectieve merken die in licentie gegeven worden
→ Collectieve merken = iedereen die aan de voorwaarden voldoet kan het merk
gebruiken
→ Krijgen een licentie om het merk op hun producten te gebruiken
→ Bv. Fairtrade international (FAIRTRADE) & Forest Stewardship Council (FSC)
HET INTELLECTUELE EIGENDOMSYSTEEM
Innovatoren = mensen die belangrijke investeringen doen in het ontwikkelen van nieuwe
producten
→ Kunnen failliet gaan door de marktdruk
→ Concurrenten halen een voordeel uit de inspanningen van innovatoren
3
, → Kunnen dezelfde gelijkaardige producten aanbieden aan een lagere
prijs
→ Kunnen gratis meesurfen op de rug van de innovator & zijn
onderzoek en/of ontwikkelingen
IP-systeem = rechten over het gebruik van uitvindingen, ontwerpen, merken, literaire &
artistieke werken
WAT IS EEN MERK?
Merk = elk teken dat beschreven & voorgesteld kan worden & dat kan dienen om de
goederen & diensten van een onderneming te onderscheiden van de goederen &
diensten van een andere onderneming
Absolute weigeringsgrond: het merk (woorden, figuren, kleuren en/of vormen) is niet
voldoende onderscheidend van een ander merk
Relatieve weigeringsgrond: merken komen met elkaar in conflict door verwarring in
hoofde van de consument
→ Geen registratie mogelijk
Manieren van registratie:
Nationaal
o Automatisch geregistreerd in heel de benelux
Internationaal
EU
o Europese Unie merk
o EUIPO
Het merk is een uitsluitend recht maar bevat ook het principe van specialiteit &
territorialiteit
→ Principe van specialiteit = een merk wordt specifiek geregistreerd voor een
soort product, kan nog steeds gebruikt worden door een ander bedrijf voor een
ander soort product
→ bv. voor kleren & voor waterflessen, geproduceerd door 2 verschillende
bedrijven
→ niet voor algemeen bekende merken, zoals Coca-Cola
→ Principe van territorialiteit = een merk is enkel beschermd voor een specifiek
grondgebied
→ Bv. hetzelfde merk kan bestaan in België & in Duitsland maar beheerd
worden door andere bedrijven
Merken kunnen eeuwigdurend beschermd blijven, maar moeten om de 10 jaar hernieuwd
worden
→ Als het merk 5 jaar lang niet gebruikt wordt of als er vastgesteld wordt dat het
merk niet geldig is, kan het merk niet langer beschermd worden
Toegestaan gebruik = bepaalde dingen die derden met jouw merk mogen doen,
ondanks dat het beschermd is
WAT IS AUTEURSRECHT?
4
