HC 1 vermogensrecht
Personen en zakelijk recht. Wat verstaan we onder het onderscheid tussen
het personenrecht en het zakelijk recht: art 804 BW
- Persoonlijk recht: aanspraak ten aanzien van een persoon (er is
dus een rechtsverhouding tussen 2 rechtssubjecten, maar ze kunnen
ook betrekking hebben op goederen). er bestaan wel onbenoemde
persoonlijke rechten (voorbeeld: franchise: contract waarbij de ene
partij het recht krijgt om gebruik te maken van het merk van de
medecontractant; het uitlenen van geld en dat is een verbruiklening
maar die staat in de wet dus is een benoemd contract. Nog
onbenoemd: sponsoring, leasing)
- Zakelijk recht: aanspraak ten aanzien van een zaak, er de
rechtstreekse heerschappij op hebben (er is dus een verhouding
tussen een rechtssubject en een rechtsobject). er zijn alleen
benoemde zakelijke rechten namelijk zakelijke rechten die in de wet
staan, er bestaan geen onbenoemde zakelijke rechten.
1. Autonome zakelijke rechten: zijn de zakelijke rechten die een
zelfstandig bestaan hebben en op zelfstandige wijze kunnen
worden overgedragen.bv het eigendomsrecht (verleent volheid
van bevoegdheid). Alle andere autonome zakelijker echten zijn
beperkt, verlenen niet de volheid van bevoegdheid, ze hebben
steeds betrekking op een goed waarvan iemand anders eigenaar
is (bv mede-eigendom, erfpacht, opstal en vruchtgebruik).
2. Accessoire zakelijke rechten: zijn accessoir aan andere
vermogensrechten. Ze zijn afhankelijk van een ander
vermogensrecht. Dus een wijziging in het hoofdrecht zorgt ook
automatisch voor een wijziging in het bijkomstig recht. Vb:
erfdienstbaarheden (overdracht heersend erf zorgt ook voor
overdracht erfdienstbaarheid). Vb: zakelijke zekerheidsrechten:
hebben tot doel nakoming van schuldvordering te voldoen en ze
zijn dus ook aan die SV verbonden. Ze verlenen aan de SE om als
eerste uitbetaald te worden (pand bij RG en hypotheek bij OG)
dit onderscheid vervaagt
Leer van het personalisme:
er kunnen enkel rechtsverhoudingen ontstaan tussen rechtssubjecten,
niet tussen rechtssubject en rechtsobject.
, - Een persoonlijk recht (relatief recht) doet een verbintenis ontstaan
ten laste van 1 bepaalde persoon.
- Een zakelijk recht (absoluut recht) legt aan eenieder de verplichting
op om zich te onthouden van een inbreuk op het zakelijk recht
kritiek: ook derden hebben de verplichting om zich te onthouden van
inbreuken op persoonlijke rechten (dus geen sprake van verbintenis tav 1
persoon).
Leer van het neo-personalisme:
Het eigendomsrecht is een overkoepelend recht, dat de indeling tussen
persoonlijke en zakelijke rechten overstijgt. Alle andere zakelijke en
persoonlijke rechten worden in termen van verbintenissen omschreven.
Onderscheid: beperkt zakelijke rechten en persoonlijke rechten:
beperkt zakelijke rechten: is een kwalitatieve verbintenis= verbintenis
van de eigenaar van het goed om de beperkingen op zijn exclusief recht te
eerbiedigen (is aangegaan qualitate qua als eigenaar van het goed waarop
zakelijk recht betrekking heeft). Indien eigenaar hoedanigheid verliest, dan
is rechtsopvolger onder bijzondere titel gehouden tot nakoming
schuldenaar van een persoonlijk recht is enkel ten persoonlijke titel
gebonden. Persoonlijke rechten gaan enkel over op algemene
rechtsopvolgers en opvolgers onder algemene titel, maar niet op
rechtsopvolgers onder bijzondere titel
Graduele ontwikkeling naar ééngemaakt vermogensrecht:
- Ook zakelijke rechten worden steeds meer in termen van
verbintenisrechtelijke verhouding gebracht
- Ook aan zakelijke rechten beantwoordt minstens 1 verbintenis:
derden moeten de zakelijker echten eerbiedigen
- Bestaande figuren: trustachtige figuren en kwalitatieve
verbintenissen
- Verschillen in tegenwerpelijkheid zijn in eerste instantie te wijten aan
de publiciteit die gegeven is aan het recht (niet aan het persoonlijk
of zakelijk karakter van het recht)
Hybride rechtsfiguren tussen het goederen- en
verbintenissenrecht:
1) Kwalitatieve verbintenissen: verplichtingen aangegaan door de
schuldenaar in zijn hoedanigheid van titularis van het zakelijk recht
op het goed (bv verplichtingen aangegaan als blote eigenaar: