Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
logo
  • Hogeschool Gent (HoGent)
  • Orthopedagogie
  • Orthopedagogische interventies
To add items to your wishlist, you must be logged in
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 54 pages
Summary

Orthopedagogische interventies samenvatting| Hogeschool Gent | 2025/26

0.0
(0 reviews)
- sold
54 pages
2025/2026 Written for academic year
Institution
Hogeschool Gent (HoGent)
Course
Orthopedagogische interventies
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 54 pages

Het is een samenvatting van het volledige vak+ lesnotities en schema's. Ik behaalde 16/20 voor dit examen. veel succes!

Content preview

ORTHOPEDAGOGISCHE
INTERVENTIES
HOOFDSTUK 1: UDL = UNIVERSAL DESIGN FOR
LEARNING
1 INLEIDING

 Diversiteit als normaliteit - Diversiteit is de norm
o Ermee leren omgaan de uitdaging

1.1 DIVERSITEIT

 Brede invulling, alle manieren waarop we van elkaar verschillen
 Verschillen in:
o socio-economische status (SES),
o geslacht,
o leeftijd,
o etnisch-culturele achtergrond,
o beperkingen,
o anders- of meertaligheid,
o interesses,
o thuistaal,
o kledingstijl,
o leertempo,
o competenties,
o enz.
 Onveranderbaar, van bij de geboorte aanwezig <-> Veranderbaar, gedurende het leven
 Zichtbaar <-> Onzichtbaar

2 RELEVANTIE

Link met inclusief onderwijs

 Binnen onderwijs is er ook heel wat diversiteit – inclusief onderwijs
 Via UDL hebben we impact op het zorgcontinuüm
o Via universeel ontwerp versterken we de brede basiszorg in fase ‘0’ van het zorgcontinuüm
 Om van inclusief onderwijs te spreken
o moet de heersende diversiteit onder de leerlingenpopulatie geaccepteerd worden.

2.1 INLCUSIEF ONDERWIJS

Buitengewoon onderwijs:




2.1.1 WETTELIJK KADER




Orthopedagogische interventies Pagina 1 van 54

,2.2 CONCLUSIE

 Inclusief onderwijs, vertrekt vanuit idee ‘diversiteit = norm’
 Inclusief onderwijs als wettelijk engagement
 UDL als kader om inclusief onderwijs werkelijkheid te maken en waarmee we de uitdaging van
diversiteit als norm kunnen aangaan

3 UDL

3.1 OORSPRONG

Universal Design Universal Design for Learning
Architectuur Onderwijs
Gebouwen ontwerpen voor een zo divers mogelijke Les(materiaal) ontwerpen voor een zo divers
groep mogelijke groep
Winst: minder duur, mooier, efficiënter, groter Vertrekpunt: diversiteit = meerwaarde!
bereik
Winst?

3.2 WINST UDL

 verschillende onderwijsbehoeften van individuele
leerlingen
 positief effect voor de groep
 eerlijker, geen ‘label’ nodig
 daagt uit om de lat hoog te blijven leggen
 zelf leerproces in handen nemen
 redelijke aanpassingen realiseren


3.2.1 PRAKTIJKGERICHTE ORTHOPEDAGOGEN IN OPLEIDING, AAN ZET
 WIJ hebben dus werk SAMEN met de leerkracht (en ondersteuner, zorgcoördinator,…)
 vooraf, proactief ipv reactief
 gaan we SAMEN creëren, organiseren, maken, …
 voor verschillende gebruikers/kinderen


3.2.2 WAT ALS IEDEREEN ANDERS LEERT?
 Elke leerling/student is uniek in diens leren
 Nood aan duidelijk kader om op een gegronde manier in te spelen op die verschillen

3.3 NEUROLOGISCHE ACHTERGROND EN PRINCIPES – UDL KADER

Affectieve netwerk
 Stukje van uw hersenen gaat bepalen waarom je gemotiveerd ben & iets leren



Orthopedagogische interventies Pagina 2 van 54

,  Elk van ons verschillend van dag tot dag van moment tot moment
 Verschillende mogelijkheden creëren om betrokkenheid en engagement
mogelijk te maken

Voorbeelden:

 Betrokkenheid en engagement stimuleren
o Groepswerk, rond franse taal & communiceren. Mochten zelf kiezen
o De bemindtafel leren aangeven hoe je je voelt bij een situatie
o Ervaringsdeskundige binnenbrengen in je lessen

Herkenningsnetwerk
 Op verschillende manieren zintuigen proberen aanspreken (visueel, via tekst,…)

Voorbeelden:

 Bouwboek, voorbeeld en namaken ervan.
o Kan ook dat ze zelf al genoeg fantasie hebben.
 Dagplanning
 Bewegend leren

Strategisch netwerk
 Hoe ga je de info gaan verwerken?

Voorbeelden:

 Boekbespreking, zelf boek lezen of boek beluisteren. Verschillende
mogelijkheden om boek te bespreken (PPT, Creatieve manier,…)
 Motoriek, voorbereidend schrijven
o Knijpen van materiaal om de fijne motoriek in vingers te stimuleren
o Zo kunnen ze overgaan naar knippen bijvoorbeeld
o Stappenplan voor leerlingen om te beginnen aan een opdracht.



HOOFDSTUK 2: PSYCHODYNAMISCH
ONTWIKKELKINGSMODEL VAN DOSEN
1 INLEIDING

1.1 GRONDLEGGER

Anton dosen

 Nederlandse kinderpsychiater
 Stelde vast dat de kans dat mensen met een verstandelijke beperking, psychische problemen
ontwikkelen groot is
 Stelde vast dat de standaard diagnostische instrumenten ontoereikend waren vb. DSM
o Veel te weinig afgestemd op de doelgroep

1.2 PSYCHODYNAMISCH ONTWIKKELINGSMODEL

 ontstaan vanuit ervaring met doelgroep personen met verstandelijke beperking



Orthopedagogische interventies Pagina 3 van 54

,  Onderzoek bij mensen met een verstandelijke beperking en psychische problemen
o Groot verschil tussen cognitieve ontwikkeling (iq, kunnen) & emotionele ontwikkeling
o Doorheen hun levensloop verliep de emotionele ontwikkeling trager
 Soms regressie (terugval)
 Psychische problemen begrijpen vanuit de ontwikkeling, noden van client


1.2.1 METAFOOR VAN DE IJSBERG
Wat is de betekenis van het onderliggende gedrag?

 Zichtbaar: emoties/gedrag
 Onzichtbaar: betekenis?/behoeften?/emotionele noden?/hulpvraag?/welke ondersteuning?
-Hierop kunnen we geen antwoord hebben zolang we geen zicht hebben op: Emotionele ontwikkeling

Binnen het model:

 Wordt emotionele ontwikkeling beschouwt als basis van de psychosociale ontwikkeling
o Maakt belangrijk deelaspect uit van de persoonlijkheidsontwikkeling
 Doorheen de verschillende emotionele ontwikkelingsfasen, worde, volgens hem een
persoonlijkheidslagen gevormd
o Gepaard met typisch gedrag, bepaalde kwetsbaarheden/spanningsvelden


1.2.2 UNIVERSEEL MODEL
Relevant om ook te gebruiken bij andere doelgroepen, niet alleen bij personen met een verstandelijke
beperking

 Doelgroep- en werkverldoverschrijdend
 Jeugdhulp, FPC,…

2 FASEN IN DE EMOTIONELE ONTWIKKELING

 Elke persoon doorloopt deze fasen
 De fasen zijn leeftijdsgebonden
 Bij personen met een verstandelijk beperking is het tempo van de fasen trager
o Stopt vaak vroeger in deze ontwikkeling (vaak tot 1 ste fase, soms tot 2de fase)

2.1 1 S T E FASE: ADAPTATIEFASE (0-6 MAAND)

= homeostase

 Cognitieve en emotionele ontwikkeling lopen parallel
 Van 0 tot 6 maand - diep (IQ <20)
 Fysiologische aanpassing wanneer baby wordt geboren
o Zelf ademhalen, zelf lichaamstemperatuur regelen, … (veel lichamelijke spanningen)
 Sensorische integratie via zintuigen
o Vraagt inspanning om prikkels te ontvangen en verwerken en ordenen
o Op het einde van de fase een betere orde
 Te zien in actie-reactiefase, vb. ping van microgolf maakt kind gelukkig
 Ontdekken van structuren van ruimte, tijd en personen – voorkeuren
 Bereiken van ‘homeostase’ (= intern evenwicht)
 Link Timmers Huigens: lichaamsgebonden ervaringsordening


Orthopedagogische interventies Pagina 4 van 54

Table of contents

  1. 01 1 inleiding 1
    1. 1.1 diversiteit 1
  2. 02 2 relevantie 1
    1. 2.1 inlcusief onderwijs 1
    2. 2.2 conclusie 2
  3. 03 3 udl 2
    1. 3.1 oorsprong 2
    2. 3.2 winst UDL 2
    3. 3.3 Neurologische achtergrond en principes – udl kader 2
  4. 04 1 inleiding 3
    1. 1.1 grondlegger 3
    2. 1.2 psychodynamisch ontwikkelingsmodel 3
  5. 05 2 fasen in de emotionele ontwikkeling 4
    1. 2.1 1ste fase: adaptatiefase (0-6 maand) 4
    2. 2.2 2de fase: eerste socialisatiefase (6-18 maand) 6
    3. 2.3 3de fase: eerste individuatiefase (18-36 maand) 7
    4. 2.4 4de fase: identificatiefase (3-7 jaar) 8
    5. 2.5 5de fase: realiteitsbewustwordingsfase (7-12 jaar) 10
    6. 2.6 straffen? 11
    7. 2.7 Kritische bedenkingen 11
    8. 2.8 Kritiek 11
  6. 06 3 Vorming van de persoonlijkheidsstructuur 11
  7. 07 4 Ontwikkelingstaken en spanningsvelden per fase 12
  8. 08 5 SEO-R2 – Schaal voor emotionele ontwikkeling 12
    1. 5.1.1 13 domeinen 12
    2. 5.2 SEO-V 13
  9. 09 6 kritsche noten op het ‘fasen’model 13
  10. 10 quiz 13
  11. 11 1 wat is agressie 13
    1. 1.1 definitie 14
    2. 1.2 agressie positief of negatief 14
    3. 1.3 agressie is territoriaal gedrag 14
    4. 1.4 Wanneer is agressie een probleem? 15
  12. 12 2 Agressie is subjectief en normatief 15
    1. 2.1 selectieve waarneming 16
    2. 2.2 agressie is normatief 17
  13. 13 3 Enkele belangrijke denkkaders 17
    1. 3.1 denkkaders als deel van ons referentiekader 17
    2. 3.2 theoretische denkkaders en hun kijk op agressie 18
    3. 3.3 Besluit 20
  14. 14 4 Soorten agressie 20
    1. 4.1 proactieve of instrumentele agressie 20
    2. 4.2 Reactieve of frustratie agressie 23
    3. 4.3 Agressie door psychopathologie (en middelengebruik) 24
  15. 15 1 inleiding 27
  16. 16 2 Visie 28
  17. 17 3 Naar een nieuwe autoriteit 29
    1. 3.1 kernbegrippen 30
  18. 18 4 Waakzame zorg 30
    1. 4.1 toezicht houden 31
    2. 4.2 3 niveaus waakzame zorg 31
    3. 4.3 Verzoeningsgebaren (herstelgebaren) 32
    4. 4.4 Ouderlijke aanwezigheid 33
    5. 4.5 Sociale ondersteuning 34
    6. 4.6 Vermijden van escalatie 35
  19. 19 5 Implementatie van geweldloos verzet 35
    1. 5.1 Toepassingsgebieden 35
  20. 20 1 Begrippenkader 36
    1. 1.1 Suïcidaal gedrag 36
    2. 1.2 verduidelijking terminologie 36
  21. 21 2 Suïcidaal proces 37
    1. 2.1 vernauwing 38
  22. 22 3 risicofactoren 38
  23. 23 4 signalen herkennen van suïcidaal gedrag 38
    1. 4.1 Signalen herkennen 38
    2. 4.2 gesprek aangaan 38
    3. 4.3 Hoe suïcidalitieit bevragen – kunnen uithalen in casus (examen) 39
  24. 24 5 Risicogroepen 39
  25. 25 6 Algemene beschouwingen over leven en dood 40
    1. 6.1 Zelfgekozen levenseinde in onze maatschappij 40
    2. 6.2 Grensgebieden 40
  26. 26 7 Samenvatting richtlijnen – VLESP 41
    1. 7.1 Basisprincipes in de hulpverlening aan suïcidale personen: 41
  27. 27 8 Vlesp leemodule 41
    1. 8.1 De suïcide preventie reflex (= SP-reflex) : 41
    2. 8.2 Detectie 42
  28. 28 9 Hulpverlening – doorverwijzing – onderzoeksportalen 44
  29. 29 10 cijfers 45
    1. 10.1 dalende tendens suïcidecijfers 45
  30. 30 1 Inleiding 46
    1. 1.1 grondlegger 46
    2. 1.2 inspiratiebronnen 46
    3. 1.3 gentle teaching is een methodiek en grondhouding 46
    4. 1.4 Toepassen in de praktijk 47
  31. 31 2 gentle teaching als tegenreactie op gedragsmatige aanpak 47
    1. 2.1 Gentle teaching ⇿ behaviorisme 47
    2. 2.2 taal binnen gedragsmatige aanpak 47
    3. 2.3 schema 1: gentle teaching vs behaviorisme 48
  32. 32 3 4 pijlers 48
    1. 3.1.1 safe 49
    2. 3.1.2 loved 49
    3. 3.1.3 loving 49
    4. 3.1.4 engagement 49
    5. 3.2 broken pillars 49
  33. 33 4 uitgangspunten 50
    1. 4.1 Psychologie van de wederzijdse afhankelijkheid 50
    2. 4.2 Agressie & probleemgedrag ontstaat uit angst 50
    3. 4.3 Companionship 50
    4. 4.4 Gelijkwaardigheid 51
    5. 4.5 Onvoorwaardelijkheid 51
    6. 4.6 Geweldloosheid (ondersteunend ipv overheersend) 51
    7. 4.7 Focus op de kern en niet op de periferie 52
    8. 4.8 Acceptatie 52
    9. 4.9 Waardering 52
    10. 4.10 Wees in het heden, hou rekening met levensgeschiedenis 52
  34. 34 5 tools binnen gentle teaching 52
    1. 5.1 Totale dialoog 52
    2. 5.2 Stretchen van de relatie 53
    3. 5.3 Reflecteer over jezelf 53
    4. 5.4 Ondersteunende ipv overheersende interventies = schema 2 53

Document information

Study
Orthopedagogie
Uploaded on
May 17, 2026
Number of pages
54
Written in
2025/2026
Type
Summary
Report Copyright Violation
$10.23
Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF
Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
zoetemilan
4.3
(3)
Sold
51
Followers
0
Items
48
Last sold
2 months ago

Browse related subjects

Subjects

  • inclusief onderwijs
  • diversiteit
  • relationeel krediet
  • relationeel mandaat
  • orthopedagogie
  • begeleiding
  • universal design for learning
  • udl
  • orthopedagogische interventies
  • hogeschool gent

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Learn more Create citation
Working on your references?

Frequently asked questions