Epidemiologie
Introduction en definities
Epidemiologie: studie v distributie / determinanten van health-related states in specifieke
populaties om gezondheidsproblemen te controleren
Methode om frequency van ziekte/gezondh te beschrijven
Methode om relatie met onderligg factoren te explainen
Vb cholera outbreak london, smoking and lung cancer,
Factors of interest
- Personal factors
- Environmental factors
- Time factors
- ..
- Interacties van die factoren: bv roken + asbest => longkanker
Impact
- Door vergelijking antwoorden geven voor de vragen (etiologische, diagnostische,
prognostische,
therapeutische)
o Observational epid
o Experimental epid
o Natural experiments
Epidemiologie als basis v preventie
Definities
Morbiditeit = ziekte en beperking
Mortaliteit = sterfte
Case fatality = graad v mortaliteit in populatie met ziekte
Lethaliteit = dodelijkh v bepaalde ziekte (binnenin de groep die het heeft)
Case definition = beknopte gestandaardiseerde definitie: is verschillend met klinische
praktijk
- Ziekte moet op duidelijke beknopte manier gedefinieerd worden om diagnose te
bevestigen
o Mogelijk geval
o Radiologische bevestigd geval
o Bevestigd geval
- In klinische praktijk juist veel vers zaken bekijken
Epidemie = toegenomen ziektefreq op bep moment in regio
Pandemie = epidemie op wereldschaal
Endemische ziekte = relatief hoog maar stabiel voorkomen v ziekte in bep gebied
R0 = bepaalt hoeveel mensen verwacht besmet te worden door 1 besmette persoon
1
,Measures of disease frequency
Population at risk = vatbare populatie om ziekte te hebben
Cohorte = gesloten populatie gevolgd doorheen tijd
Daalt doorh tijd
Dynamische populatie = open populatie gevolgd doorh tijd
Blijft stabiel door dat er bijkomen/weggaan
Follow-up in time = opvolging in tijd v mensen
Lost-to-follow-up = mensen die we kwijtraken in meting
Time at risk = periode waarin individuen de ziekte kunnen krijgen (bv mijn studie is
overheen jaar, dan is time at risk vd populatie 1 jaar)
Censored = geen event gedetecteerd tijdens follow-up: indien gn ziekte opgetreden of
losttofollowup
Total person-time at risk = som van alle individ time at risks
= som v alle disease-vrije persoon-tijdperiodes
Is zo in prospectieve studie
Ratio = verhouding v cijfers
Rate = hoe vaak iets gebeurd / tijdseenheid
Proportie = welk deel v totaal bep eigenschap heeft : personen met eigenschap / totaal
Prevalentie van ziekte = statische aanpak
Hoeveel mensen met ziekte op specifiek moment?
Prevalentie = aantal mensen met ziekte op bep tijdstip
Prevalentie rate = prevalentie cijfer = (prevalentie / (N in populatie at risk op bep
tijdstip))*10^n
Prevalentie v ziekte stijgt bij
- Langere duur v ziekte
- Langer leven v pt zonder genezing
- Meer nieuwe gevallen = grotere incidentie
- In-migratie van gevallen / van vatbare mensen (susceptible)
- Out-migratie van gezonde
- Meer reportering
Prevalentie v ziekte daalt bij
- Minder lange duur v ziekte
- Hoge fataliteit
- Minder nieuwe gevallen = minder incidentie
- In-migratie v gezonde mensen
- Out-migratie v zieken
- Betere genezing rate
2
, Incidentie van ziekte = dynamische aanpak
Hoeveel NIEUWE gevallen van de ziekte zijn er in bep tijdsperiode?
Incidentie = aantal v nieuwe gevallen
Incidentie rate = (incidentie / totale persoon-time at risk) * 10^n
- Total person-time at risk = som vd ziektevrije person-time periods vd populatie at
risk gedurende observatieperiode = total number of person-years
Cumulatieve incidentie = (incidentie / nummer disease-free personen in populatie bij het
begin vd observatieperiode) * 10^n
- De probabiliteit/kans dat individu uit populatie de ziekte zal ontwikkelen
gedurende bep periode
- Die bepaalde periode er altijd bij vermelden!
Voor mapping disease risk, eventueel in specifieke sub groepen dus om te vgl
Person-time at risk
Definiëring:
- Exacte berekening
o
- Vaker: benadering
o (Aantal ziekte vrije mensen bij start studie) * (studieperiodeduur)
Voor grote populaties en lage incidenties
o (N average) * (studieperiodeduur)
Voor open cohorten die relatief stabiel zijn
o (N complete * duur) + (N incomplete * duur/2)
Voor gesloten cohorten
Er werd dus correctie uitgevoerd vo mensen die toch ziekte krijgen
Vb:
Interpretatie:
3
Introduction en definities
Epidemiologie: studie v distributie / determinanten van health-related states in specifieke
populaties om gezondheidsproblemen te controleren
Methode om frequency van ziekte/gezondh te beschrijven
Methode om relatie met onderligg factoren te explainen
Vb cholera outbreak london, smoking and lung cancer,
Factors of interest
- Personal factors
- Environmental factors
- Time factors
- ..
- Interacties van die factoren: bv roken + asbest => longkanker
Impact
- Door vergelijking antwoorden geven voor de vragen (etiologische, diagnostische,
prognostische,
therapeutische)
o Observational epid
o Experimental epid
o Natural experiments
Epidemiologie als basis v preventie
Definities
Morbiditeit = ziekte en beperking
Mortaliteit = sterfte
Case fatality = graad v mortaliteit in populatie met ziekte
Lethaliteit = dodelijkh v bepaalde ziekte (binnenin de groep die het heeft)
Case definition = beknopte gestandaardiseerde definitie: is verschillend met klinische
praktijk
- Ziekte moet op duidelijke beknopte manier gedefinieerd worden om diagnose te
bevestigen
o Mogelijk geval
o Radiologische bevestigd geval
o Bevestigd geval
- In klinische praktijk juist veel vers zaken bekijken
Epidemie = toegenomen ziektefreq op bep moment in regio
Pandemie = epidemie op wereldschaal
Endemische ziekte = relatief hoog maar stabiel voorkomen v ziekte in bep gebied
R0 = bepaalt hoeveel mensen verwacht besmet te worden door 1 besmette persoon
1
,Measures of disease frequency
Population at risk = vatbare populatie om ziekte te hebben
Cohorte = gesloten populatie gevolgd doorheen tijd
Daalt doorh tijd
Dynamische populatie = open populatie gevolgd doorh tijd
Blijft stabiel door dat er bijkomen/weggaan
Follow-up in time = opvolging in tijd v mensen
Lost-to-follow-up = mensen die we kwijtraken in meting
Time at risk = periode waarin individuen de ziekte kunnen krijgen (bv mijn studie is
overheen jaar, dan is time at risk vd populatie 1 jaar)
Censored = geen event gedetecteerd tijdens follow-up: indien gn ziekte opgetreden of
losttofollowup
Total person-time at risk = som van alle individ time at risks
= som v alle disease-vrije persoon-tijdperiodes
Is zo in prospectieve studie
Ratio = verhouding v cijfers
Rate = hoe vaak iets gebeurd / tijdseenheid
Proportie = welk deel v totaal bep eigenschap heeft : personen met eigenschap / totaal
Prevalentie van ziekte = statische aanpak
Hoeveel mensen met ziekte op specifiek moment?
Prevalentie = aantal mensen met ziekte op bep tijdstip
Prevalentie rate = prevalentie cijfer = (prevalentie / (N in populatie at risk op bep
tijdstip))*10^n
Prevalentie v ziekte stijgt bij
- Langere duur v ziekte
- Langer leven v pt zonder genezing
- Meer nieuwe gevallen = grotere incidentie
- In-migratie van gevallen / van vatbare mensen (susceptible)
- Out-migratie van gezonde
- Meer reportering
Prevalentie v ziekte daalt bij
- Minder lange duur v ziekte
- Hoge fataliteit
- Minder nieuwe gevallen = minder incidentie
- In-migratie v gezonde mensen
- Out-migratie v zieken
- Betere genezing rate
2
, Incidentie van ziekte = dynamische aanpak
Hoeveel NIEUWE gevallen van de ziekte zijn er in bep tijdsperiode?
Incidentie = aantal v nieuwe gevallen
Incidentie rate = (incidentie / totale persoon-time at risk) * 10^n
- Total person-time at risk = som vd ziektevrije person-time periods vd populatie at
risk gedurende observatieperiode = total number of person-years
Cumulatieve incidentie = (incidentie / nummer disease-free personen in populatie bij het
begin vd observatieperiode) * 10^n
- De probabiliteit/kans dat individu uit populatie de ziekte zal ontwikkelen
gedurende bep periode
- Die bepaalde periode er altijd bij vermelden!
Voor mapping disease risk, eventueel in specifieke sub groepen dus om te vgl
Person-time at risk
Definiëring:
- Exacte berekening
o
- Vaker: benadering
o (Aantal ziekte vrije mensen bij start studie) * (studieperiodeduur)
Voor grote populaties en lage incidenties
o (N average) * (studieperiodeduur)
Voor open cohorten die relatief stabiel zijn
o (N complete * duur) + (N incomplete * duur/2)
Voor gesloten cohorten
Er werd dus correctie uitgevoerd vo mensen die toch ziekte krijgen
Vb:
Interpretatie:
3
