Werk en maatschappij samenvatting
Hoofdstuk 1
• Focus: werk (arbeid) vanuit diverse maatschappelijke perspectieven
(macro-optiek)
- arbeidssociologisch perspectief
- ethisch p.
- demografisch p.
- kritisch-theoretisch
- beleidsmatig
- ethiek verwijst naar de tak van de filosofie die zich bezig houd met wat goed is
en wat slecht is
Uitgangspunten W&M (als arbeidssociologie) (benoem de 3 punten, geef
voorbeeld EXAMENVRAAG)
1. Werk (en dus arbeid) is ingebed in de maatschappij, o.a.
maatschappelijke regels, normen, trends… die richtinggevend zijn voor het
gedrag van mensen (vb. prestatiecultuur, digitalisering, neoliberaal sociaal
beleid…)
- Neoliberaal = verwijst naar de economische beleidsbenadering die pleit
voor minder overheidsbemoeienis in de economie
2. Werk (arbeid) heeft als subsysteem ook invloed op de ruimere
maatschappij
Vb. arbeid in de Antwerpse haven heeft effect op algemene welvaart, armoede,
ongelijkheid
3. Arbeidsdeling is sociale deling: de arbeid die je (niet) doet verschaft je een
bepaalde positie, vormt de basis van socio-economische status en ongelijkheid
- socio-economische status = inkomen, beroepspositie
Video dia 4 = welke maatschappelijke factoren zorgen ervoor dat die mensen hun
job verliezen? = heeft met kapitalistische redenen te maken (auto’s verkopen
niet zo goed meer), overvloed aan modellen
tevens je eerste 6 examenvragen (vind
antwoorden in de tekst)
1. In welke zin kan je de arbeidsmarkt een ‘markt’ noemen?
- Omdat het hier gaat om een economische afstemming tussen vraag en
aanbod volgens de principes van de vrije marktlogica. Werkgevers zullen
jobs aanbieden tegen bepaalde arbeidsvoorwaarden (loon, vakantie,…) en
werkzoekenden beslissen of ze deze job willen doen tegen die
voorwaarden. In die zin is de redenering dezelfde als die van een
marktkramer en een consument die beslissen of ze een gegeven goed
, tegen een bepaalde prijs willen (ver)kopen. Als de prijs (van de job) te
hoog ligt zullen minder mensen het goed kopen (of de job aannemen) en
vice versa
2. Postindustrialisering refereert naar een grote verschuiving op de
arbeidsmarkt van de laatste decennia. Wat wordt daarmee bedoeld?
3. Waarom zijn vandaag steeds minder mensen ‘gesyndiceerd’ (=lid van een
vakbond). Geef 2 redenen.
4. In welke mate voldoet een HR-professional met bacheloropleiding aan de
kenmerken van een professie? Toets de kenmerken van professionalisering
systematisch af aan ons beroepsveld.
- Een bacheloropleiding HRM vraagt een behoorlijke hoeveelheid theoretische
kennis. In die zin voldoet ze aan minstens één van de kenmerken van een
professie. De andere kenmerken liggen moeilijker. Zo zijn HR-professionals
meestal in dienst van organisaties, dus geen eigen baas, en kan men zich de
vraag stellen hoe autonoom ze dagdagelijks kunnen of mogen fungeren. Zeker in
de profit sector gelden de klassieke economische beginselen van ‘winststreven’
en ‘klant is koning’ wat botst met de kernwaarden van ‘onafhankelijk gezag
tegenover klanten’ en ‘gerichtheid op belang van de gemeenschap
5. Verklaar de begrippen (a) het nieuwe werken (zie ook Mok, 2015, p. 21-22)
en (b) de transitionele arbeidsmarkt
6. Hoe kan je verklaren dat vrouwen ook vandaag nog over het algemeen
minder verdienen dan mannen?
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4 een ethisch perspectief op werk
Arbeid: last of lust?
Confer (cf) kijk op arbeid = relatief, afhankelijk van o.a. tijd en ruimte
- Oudheid en middeleeuwen (tot 15de eeuw) = Arbeid was vroeger een last.
Je moest van god werken en bracht pijn en moeite. Veel mensen waren
slaven dus waren gedwongen om een bepaalde job te doen. Alleen vrije
mensen hadden de kans om naar school te gaan en zich bezig te houden
met kunst en cultuur.
- De vroegmoderne tijd (16de – 17de eeuw) = Doorheen de tijd ging de
waardering van arbeid veranderen in meer van lust. De renassaince, de
humanisme. Humanisme is ene culturele geestestroom die de menselijke
soort in het middelpunt van belangstelling zet. Vroeger was geloof enkel
belangrijk, maar dan begon de humanistische waarden naar boven te
komen. Arbeid moet ook leuk kunnen zijn en eigen ontwikkeling kunnen
zijn. De renaissance studeerde de kunst en de wetenschap dat een andere
kant van arbeid laat zien. De protestanten en calvinisten waren zeer hard
bezig met arbeid. Ze waren bezig met leven na de dood,… . Ze geloofde
, dat door hard te werken en te streven en plezier en materiele behoefte uit
te stellen, dat ze verlossing zouden kunnen vinden. Dus ze leefde om te
werken.
- Industriële samenleving (van de 19de eeuw) = arbeid opnieuw een last (//
opkomst van machines en/in fabrieken, het klokvaste gedisciplineerde
arbeidersbestaan dat de arbeider zijn tijdssoevereiniteit ontnam, …)
- Vandaag de dag = arbeid is en lust en we moeten weer meer lust gaan
tonen
5 aspecten van arbeid (5 punten dit hoofdstuk)
1. Werkcentraliteit = Hoe centraal staat werken in het leven van mensen? 1,
2, 3, 4 (kijk tabel die 5)
2. Arbeidsethos = waarden rond werk, 3 soorten arbeidsethos :
- Traditionele ethos = iedereen moet werken
- Kritische ethos en alternatieve ethos = het leven draait niet alleen om
werk, geluk en familie is belangrijker
3. Arbeidsoriëntatie = Wat is de reden waarom je werkt. Sommige mensen
zijn intrinsiek om een bepaalde job te doen. Andere zijn meer extrinsiek.
Van buitenaf geintereseerd in werk. Zoals sociale contacten, een goede
inkomen,…
4. Arbeidstevredenheid (arbeidssatisfactie) = hoe tevreden ben je met je job
5. Dreiging werkloosheid
1. (werkcentraliteit) Maar arbeid staat niet voor iedereen even
centraal. Wat is het verschil denk je tussen…
- Huisvrouwen en gepensioneerden vs werkenden?
= Voor werkende staat arbeid meer centraler dan huisvrouwen en
gepensipneerde want werkende werken letterlijk en huisvrouwen werken
niet in een job en gepensioneerde denken van boeit me niet, ik ben op
pensioen.
- Voltijds vs deeltijds werkenden?
=
- Vlamingen vs Walen en Brusselaars?
= Werken wordt in wallonie en brussel meer centraler dan mensen in
vlaanderen.
- Mannen vs vrouwen?
= Mannen vinden werken belangrijker dan vrouwen. Vrouwen vinden gezin
belangrijker, maar het hangt nogsteeds af van persoon tot persoon
- Jongeren vs ouderen?
=
- Hogere en lagere SES-groepen (beroep, opleiding)
= Hogere en lagere Sociale economische status hangt van van je posite,
scholing, … . Bij de lagere SES groep is werk belangrijker omdat ze werk
Hoofdstuk 1
• Focus: werk (arbeid) vanuit diverse maatschappelijke perspectieven
(macro-optiek)
- arbeidssociologisch perspectief
- ethisch p.
- demografisch p.
- kritisch-theoretisch
- beleidsmatig
- ethiek verwijst naar de tak van de filosofie die zich bezig houd met wat goed is
en wat slecht is
Uitgangspunten W&M (als arbeidssociologie) (benoem de 3 punten, geef
voorbeeld EXAMENVRAAG)
1. Werk (en dus arbeid) is ingebed in de maatschappij, o.a.
maatschappelijke regels, normen, trends… die richtinggevend zijn voor het
gedrag van mensen (vb. prestatiecultuur, digitalisering, neoliberaal sociaal
beleid…)
- Neoliberaal = verwijst naar de economische beleidsbenadering die pleit
voor minder overheidsbemoeienis in de economie
2. Werk (arbeid) heeft als subsysteem ook invloed op de ruimere
maatschappij
Vb. arbeid in de Antwerpse haven heeft effect op algemene welvaart, armoede,
ongelijkheid
3. Arbeidsdeling is sociale deling: de arbeid die je (niet) doet verschaft je een
bepaalde positie, vormt de basis van socio-economische status en ongelijkheid
- socio-economische status = inkomen, beroepspositie
Video dia 4 = welke maatschappelijke factoren zorgen ervoor dat die mensen hun
job verliezen? = heeft met kapitalistische redenen te maken (auto’s verkopen
niet zo goed meer), overvloed aan modellen
tevens je eerste 6 examenvragen (vind
antwoorden in de tekst)
1. In welke zin kan je de arbeidsmarkt een ‘markt’ noemen?
- Omdat het hier gaat om een economische afstemming tussen vraag en
aanbod volgens de principes van de vrije marktlogica. Werkgevers zullen
jobs aanbieden tegen bepaalde arbeidsvoorwaarden (loon, vakantie,…) en
werkzoekenden beslissen of ze deze job willen doen tegen die
voorwaarden. In die zin is de redenering dezelfde als die van een
marktkramer en een consument die beslissen of ze een gegeven goed
, tegen een bepaalde prijs willen (ver)kopen. Als de prijs (van de job) te
hoog ligt zullen minder mensen het goed kopen (of de job aannemen) en
vice versa
2. Postindustrialisering refereert naar een grote verschuiving op de
arbeidsmarkt van de laatste decennia. Wat wordt daarmee bedoeld?
3. Waarom zijn vandaag steeds minder mensen ‘gesyndiceerd’ (=lid van een
vakbond). Geef 2 redenen.
4. In welke mate voldoet een HR-professional met bacheloropleiding aan de
kenmerken van een professie? Toets de kenmerken van professionalisering
systematisch af aan ons beroepsveld.
- Een bacheloropleiding HRM vraagt een behoorlijke hoeveelheid theoretische
kennis. In die zin voldoet ze aan minstens één van de kenmerken van een
professie. De andere kenmerken liggen moeilijker. Zo zijn HR-professionals
meestal in dienst van organisaties, dus geen eigen baas, en kan men zich de
vraag stellen hoe autonoom ze dagdagelijks kunnen of mogen fungeren. Zeker in
de profit sector gelden de klassieke economische beginselen van ‘winststreven’
en ‘klant is koning’ wat botst met de kernwaarden van ‘onafhankelijk gezag
tegenover klanten’ en ‘gerichtheid op belang van de gemeenschap
5. Verklaar de begrippen (a) het nieuwe werken (zie ook Mok, 2015, p. 21-22)
en (b) de transitionele arbeidsmarkt
6. Hoe kan je verklaren dat vrouwen ook vandaag nog over het algemeen
minder verdienen dan mannen?
Hoofdstuk 2
Hoofdstuk 3
Hoofdstuk 4 een ethisch perspectief op werk
Arbeid: last of lust?
Confer (cf) kijk op arbeid = relatief, afhankelijk van o.a. tijd en ruimte
- Oudheid en middeleeuwen (tot 15de eeuw) = Arbeid was vroeger een last.
Je moest van god werken en bracht pijn en moeite. Veel mensen waren
slaven dus waren gedwongen om een bepaalde job te doen. Alleen vrije
mensen hadden de kans om naar school te gaan en zich bezig te houden
met kunst en cultuur.
- De vroegmoderne tijd (16de – 17de eeuw) = Doorheen de tijd ging de
waardering van arbeid veranderen in meer van lust. De renassaince, de
humanisme. Humanisme is ene culturele geestestroom die de menselijke
soort in het middelpunt van belangstelling zet. Vroeger was geloof enkel
belangrijk, maar dan begon de humanistische waarden naar boven te
komen. Arbeid moet ook leuk kunnen zijn en eigen ontwikkeling kunnen
zijn. De renaissance studeerde de kunst en de wetenschap dat een andere
kant van arbeid laat zien. De protestanten en calvinisten waren zeer hard
bezig met arbeid. Ze waren bezig met leven na de dood,… . Ze geloofde
, dat door hard te werken en te streven en plezier en materiele behoefte uit
te stellen, dat ze verlossing zouden kunnen vinden. Dus ze leefde om te
werken.
- Industriële samenleving (van de 19de eeuw) = arbeid opnieuw een last (//
opkomst van machines en/in fabrieken, het klokvaste gedisciplineerde
arbeidersbestaan dat de arbeider zijn tijdssoevereiniteit ontnam, …)
- Vandaag de dag = arbeid is en lust en we moeten weer meer lust gaan
tonen
5 aspecten van arbeid (5 punten dit hoofdstuk)
1. Werkcentraliteit = Hoe centraal staat werken in het leven van mensen? 1,
2, 3, 4 (kijk tabel die 5)
2. Arbeidsethos = waarden rond werk, 3 soorten arbeidsethos :
- Traditionele ethos = iedereen moet werken
- Kritische ethos en alternatieve ethos = het leven draait niet alleen om
werk, geluk en familie is belangrijker
3. Arbeidsoriëntatie = Wat is de reden waarom je werkt. Sommige mensen
zijn intrinsiek om een bepaalde job te doen. Andere zijn meer extrinsiek.
Van buitenaf geintereseerd in werk. Zoals sociale contacten, een goede
inkomen,…
4. Arbeidstevredenheid (arbeidssatisfactie) = hoe tevreden ben je met je job
5. Dreiging werkloosheid
1. (werkcentraliteit) Maar arbeid staat niet voor iedereen even
centraal. Wat is het verschil denk je tussen…
- Huisvrouwen en gepensioneerden vs werkenden?
= Voor werkende staat arbeid meer centraler dan huisvrouwen en
gepensipneerde want werkende werken letterlijk en huisvrouwen werken
niet in een job en gepensioneerde denken van boeit me niet, ik ben op
pensioen.
- Voltijds vs deeltijds werkenden?
=
- Vlamingen vs Walen en Brusselaars?
= Werken wordt in wallonie en brussel meer centraler dan mensen in
vlaanderen.
- Mannen vs vrouwen?
= Mannen vinden werken belangrijker dan vrouwen. Vrouwen vinden gezin
belangrijker, maar het hangt nogsteeds af van persoon tot persoon
- Jongeren vs ouderen?
=
- Hogere en lagere SES-groepen (beroep, opleiding)
= Hogere en lagere Sociale economische status hangt van van je posite,
scholing, … . Bij de lagere SES groep is werk belangrijker omdat ze werk
