KBO Loranne den Otter
Kinesitherapie bij ouderen
H1. Healthy ageing and frailty
1. Healthy ageing
▪ Older people are hot that is… as a research topic
– Gerontologie: studie van ouder worden
– Geriatrie: medische behandeling van een ouder wordend
persoon
Steeds meer zoektermen naar kinesitherapie bij ouderen op PubMed
▪ Leeftijd alleen is een factor om besluiten te nemen maar generalisatie als factor nemen zou
moeten worden vermeden
Op deze twee foto’s zie je een dikkere jongen
en een fitte oudere. Hun biologische leeftijd zal
waarschijnlijk niet overeenkomen met hun
fysieke/ kalenderleeftijd.
▪ Geriatrische kinesitherapie: zowel curatief als preventief!
– Perceptie is stilaan aan het veranderen! curatieve benadering/ zorg van de patient →
rol in preventieve sector is al belangrijk → Gezond ouder worden
Healthy ageing is het proces van het ontwikkelen en behouden van de functionele mogelijkheid dat
instaat voor een goed welzijn op oude leeftijd
Naarmate het ouder worden, wordt de intrinsieke capaciteit minder. Dit heeft te maken met
moleculaire schade. De functionele mogelijkheden werkt nauw samen met deze intrinsieke
capaciteit, dit zorgt ervoor dat de persoon optimaal kan functioneren in de maatschappij. Bij het
dalen van de intrinsieke capaciteit zal de functionele mogelijkheid ook stilaan dalen.
Beide zaken interageren met de omgeving
Bv. minder mobiele personen die openbaar vervoer kunnen nemen in een stad zal veel beter
optimaal maatschappelijk functioneren dan als deze persoon in een erg afgelegen gebied woont.
Bv. Leef je heel je leven in de stad of in de bergen
,KBO Loranne den Otter
▪ Intrinsieke capaciteit omvat alle fysieke en mentale capaciteiten waaruit een individu kan
putten
Deze intrinsieke
capaciteit is een stuk
afh van genetica,
persoonlijke factoren
(geslacht, ras,
vooropleiding, …) enz
(zie prent hiernaast).
▪ Ouder wordende personen ondergaan een graduele opeenstapeling van moleculaire en
cellulaire schade
– Dit resulteert in een generaal verlies van fysiologische reserves
– De omvang van fysiologische reserves varieert enorm van persoon tot persoon
WHO stelt een aantal curves op van de intrinsieke capaciteiten:
▪ Blauwe traject: geleidelijk verminderen naarmate ouder te worden, dit is een optimaal
niveau. Enkel op het einde van het leven zal deze heel snel dalen
▪ Geel traject: een daling bij ouder worden maar door middel van bv. kinesitherapie terug op
het niveau van het blauw traject terecht komen, geleidelijk aan wat minderen na verbetering
of nog een pak sterker dalen
▪ Rood traject: een vrijwel lineair verband dat zal dalen naarmate men ouder wordt
Grafiek rechts: gemiddelde intrinsieke capaciteit in een grafiek. Rond deze lijn zie je een enorme
variabiliteit.
3e aspect van gezond ouder worden: intrinsieke capaciteit zal in functie van verschillende
omgevingen bij vers mensen anders evolueren → Trajecten/ evolutie van de intrinsieke capaciteiten
Net zoals bij kids willen ze ook ‘groeicurves’
ontwikkelen voor ouderen
,KBO Loranne den Otter
1.1. Waarom geriatrische kinesitherapie:
1. Preventie
2. Niet alleen kijken naar de primaire diagnose maar naar het individu in zijn geheel (aangezien
ouderen vaak multimorbiditair zijn)
– Meer dan de helft van de oudere personen in de US heeft 3 of meer chronische
aandoeningen
– Findings of White et al. steunen het belang van deze multimorbiditeit
1.1.1. Multimorbiditeiten
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan multimorbiditeiten
▪ Relatieve verandering in wandelsnelheid over 8 jaar heen
▪ Het risico op dood was het hoogst bij deze die het snelst snelheid verloren
▪ Het verlies van wandelsnelheid kwam ook meer voor bij personen met multimorbiditeiten
Bij het opvolgen van wandelsnelheid bij ouderen doorheen de jaren kon men duidelijk 3 groepen
onderscheiden. Na 3 jaar zag men een knik qua wandelsnelheid waarbij er duidelijk verschillen waren
in hoe snel de wandelsnelheid afnam. Men vergeleek dit met de mortaliteit van deze 3 groepen. De
personen die heel snel aan wandelsnelheid verloren, vertoonden ook een duidelijk hogere
mortaliteit. Hoe meer comorbiditeit, hoe hoger de kans op het verliezen van wandelsnelheid.
▪ Het standaard medische model van een diagnose past niet goed bij de geriatrische populatie
– Synergistisch morbiditeit model: voorkomen van meerdere aandoeningen ->
functionaliteit daalt -> onder drempelwaarde -> niet meer functioneel dus
aanmelden voor hulp (eig te laat)
– Attributiemodel: gekend probleem, op moment dat hij hulp vraagt wordt het
toegewezen aan het verkeerde probleem
– Causale ketting model: interactie van ene op andere, ene ziekte op andere ziekte wat
een verergering van de ene op de andere ziekte geeft.
– Unmasking event model: er manifesteert een probleem maar door goed
functionerende andere systemen goed opgevangen kan worden. Wanneer dit
systeem niet meer goed werkt, kan het niet goed opgevangen worden.
, KBO Loranne den Otter
1.1.2. Polyfarmacy
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan polyfarmacy
▪ Polyfarmacy verhoogt het risico op ongunstige interactie tussen geneesmiddelen
– >12 medicamenten voorgeschreven
– CPGs hebben geen modificaties gepresenteerd over de comorbiditeit
Vers zorgverleners communiceren niet over de vers medicaties die zij voorschrijven
Men weet niet wat de reactie is van de vers medicamenten met elkaar
1.1.3. Interdisciplinaire behandeling
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan interdisciplinaire behandeling
▪ Toegenomen afhankelijkheid bij ADL tot 18m
▪ Revaidatiediensten moeten worden geraadpleegd in de meeste geriatrische gevallen
▪ Effectieve behandeling vereist een interdisciplinaire aanpak
– De hele persoon moet in rekening gebracht worden
– De GT is deel van een interdisciplinair team
– Andere disciplines: geriaters, verpleegsters, psycholoog…
Doel van de GT
→ gerelateerd aan functie, activiteit en onafhankelijkheid
▪ De beperking van het onafhankelijk functionele vermogen is de uiteindelijke
gemeenschappelijke uitkomst voor vele aandoeningen bij ouderen
Functionele capaciteit zo hoog mogelijk houden door optijd in te grijpen -> functioneel verlies
beperken door preventie
Intrinsieke capaciteit zo lang mogelijk hoog houden
→ Preventie van functioneel verlies
De oudjes assisteren in het bekomen van het hoogste level van functioneren dat mogelijk is
Beide verkregen met de applicatie van evidene-based principes
Kinesitherapie bij ouderen
H1. Healthy ageing and frailty
1. Healthy ageing
▪ Older people are hot that is… as a research topic
– Gerontologie: studie van ouder worden
– Geriatrie: medische behandeling van een ouder wordend
persoon
Steeds meer zoektermen naar kinesitherapie bij ouderen op PubMed
▪ Leeftijd alleen is een factor om besluiten te nemen maar generalisatie als factor nemen zou
moeten worden vermeden
Op deze twee foto’s zie je een dikkere jongen
en een fitte oudere. Hun biologische leeftijd zal
waarschijnlijk niet overeenkomen met hun
fysieke/ kalenderleeftijd.
▪ Geriatrische kinesitherapie: zowel curatief als preventief!
– Perceptie is stilaan aan het veranderen! curatieve benadering/ zorg van de patient →
rol in preventieve sector is al belangrijk → Gezond ouder worden
Healthy ageing is het proces van het ontwikkelen en behouden van de functionele mogelijkheid dat
instaat voor een goed welzijn op oude leeftijd
Naarmate het ouder worden, wordt de intrinsieke capaciteit minder. Dit heeft te maken met
moleculaire schade. De functionele mogelijkheden werkt nauw samen met deze intrinsieke
capaciteit, dit zorgt ervoor dat de persoon optimaal kan functioneren in de maatschappij. Bij het
dalen van de intrinsieke capaciteit zal de functionele mogelijkheid ook stilaan dalen.
Beide zaken interageren met de omgeving
Bv. minder mobiele personen die openbaar vervoer kunnen nemen in een stad zal veel beter
optimaal maatschappelijk functioneren dan als deze persoon in een erg afgelegen gebied woont.
Bv. Leef je heel je leven in de stad of in de bergen
,KBO Loranne den Otter
▪ Intrinsieke capaciteit omvat alle fysieke en mentale capaciteiten waaruit een individu kan
putten
Deze intrinsieke
capaciteit is een stuk
afh van genetica,
persoonlijke factoren
(geslacht, ras,
vooropleiding, …) enz
(zie prent hiernaast).
▪ Ouder wordende personen ondergaan een graduele opeenstapeling van moleculaire en
cellulaire schade
– Dit resulteert in een generaal verlies van fysiologische reserves
– De omvang van fysiologische reserves varieert enorm van persoon tot persoon
WHO stelt een aantal curves op van de intrinsieke capaciteiten:
▪ Blauwe traject: geleidelijk verminderen naarmate ouder te worden, dit is een optimaal
niveau. Enkel op het einde van het leven zal deze heel snel dalen
▪ Geel traject: een daling bij ouder worden maar door middel van bv. kinesitherapie terug op
het niveau van het blauw traject terecht komen, geleidelijk aan wat minderen na verbetering
of nog een pak sterker dalen
▪ Rood traject: een vrijwel lineair verband dat zal dalen naarmate men ouder wordt
Grafiek rechts: gemiddelde intrinsieke capaciteit in een grafiek. Rond deze lijn zie je een enorme
variabiliteit.
3e aspect van gezond ouder worden: intrinsieke capaciteit zal in functie van verschillende
omgevingen bij vers mensen anders evolueren → Trajecten/ evolutie van de intrinsieke capaciteiten
Net zoals bij kids willen ze ook ‘groeicurves’
ontwikkelen voor ouderen
,KBO Loranne den Otter
1.1. Waarom geriatrische kinesitherapie:
1. Preventie
2. Niet alleen kijken naar de primaire diagnose maar naar het individu in zijn geheel (aangezien
ouderen vaak multimorbiditair zijn)
– Meer dan de helft van de oudere personen in de US heeft 3 of meer chronische
aandoeningen
– Findings of White et al. steunen het belang van deze multimorbiditeit
1.1.1. Multimorbiditeiten
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan multimorbiditeiten
▪ Relatieve verandering in wandelsnelheid over 8 jaar heen
▪ Het risico op dood was het hoogst bij deze die het snelst snelheid verloren
▪ Het verlies van wandelsnelheid kwam ook meer voor bij personen met multimorbiditeiten
Bij het opvolgen van wandelsnelheid bij ouderen doorheen de jaren kon men duidelijk 3 groepen
onderscheiden. Na 3 jaar zag men een knik qua wandelsnelheid waarbij er duidelijk verschillen waren
in hoe snel de wandelsnelheid afnam. Men vergeleek dit met de mortaliteit van deze 3 groepen. De
personen die heel snel aan wandelsnelheid verloren, vertoonden ook een duidelijk hogere
mortaliteit. Hoe meer comorbiditeit, hoe hoger de kans op het verliezen van wandelsnelheid.
▪ Het standaard medische model van een diagnose past niet goed bij de geriatrische populatie
– Synergistisch morbiditeit model: voorkomen van meerdere aandoeningen ->
functionaliteit daalt -> onder drempelwaarde -> niet meer functioneel dus
aanmelden voor hulp (eig te laat)
– Attributiemodel: gekend probleem, op moment dat hij hulp vraagt wordt het
toegewezen aan het verkeerde probleem
– Causale ketting model: interactie van ene op andere, ene ziekte op andere ziekte wat
een verergering van de ene op de andere ziekte geeft.
– Unmasking event model: er manifesteert een probleem maar door goed
functionerende andere systemen goed opgevangen kan worden. Wanneer dit
systeem niet meer goed werkt, kan het niet goed opgevangen worden.
, KBO Loranne den Otter
1.1.2. Polyfarmacy
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan polyfarmacy
▪ Polyfarmacy verhoogt het risico op ongunstige interactie tussen geneesmiddelen
– >12 medicamenten voorgeschreven
– CPGs hebben geen modificaties gepresenteerd over de comorbiditeit
Vers zorgverleners communiceren niet over de vers medicaties die zij voorschrijven
Men weet niet wat de reactie is van de vers medicamenten met elkaar
1.1.3. Interdisciplinaire behandeling
→ Het geheel van een individuele geriatrische P gerelateerd aan interdisciplinaire behandeling
▪ Toegenomen afhankelijkheid bij ADL tot 18m
▪ Revaidatiediensten moeten worden geraadpleegd in de meeste geriatrische gevallen
▪ Effectieve behandeling vereist een interdisciplinaire aanpak
– De hele persoon moet in rekening gebracht worden
– De GT is deel van een interdisciplinair team
– Andere disciplines: geriaters, verpleegsters, psycholoog…
Doel van de GT
→ gerelateerd aan functie, activiteit en onafhankelijkheid
▪ De beperking van het onafhankelijk functionele vermogen is de uiteindelijke
gemeenschappelijke uitkomst voor vele aandoeningen bij ouderen
Functionele capaciteit zo hoog mogelijk houden door optijd in te grijpen -> functioneel verlies
beperken door preventie
Intrinsieke capaciteit zo lang mogelijk hoog houden
→ Preventie van functioneel verlies
De oudjes assisteren in het bekomen van het hoogste level van functioneren dat mogelijk is
Beide verkregen met de applicatie van evidene-based principes
