Samenvatting – Datamanagement in de gezondheidszorg
Les 1 – intro medische informatiesystemen
Prof Bellon
Inleiding
Mythes over geneeskunde
- Geneeskunde wordt overgebracht als het zijn van een fysieke actie = mythe!
→ de voornaamste hulpbron, en zelfs vaak het product, is informatie
→ de meeste middelen gaan naar het genereren, combineren, verwerken,
transformeren, … ervan
- de individuele arts die alles zelf doet = mythe!
→ Onze gezondheidszorg is integendeel gebaseerd op samenwerking tussen heel veel
actoren, in een complex proces
→ Één pt wordt opgevolgd door een heel team, terwijl je denkt dat je door 1 specifieke
arts wordt opgevolgd
→complexe processen, met veel actoren, waarbij informatie belangrijk is = het domein van de
informatietechnologie
Geneeskunde als informatie-intensief domein
Maatschappelijke Verwachtingen van Medische Informatiesystemen
Verschillende klemtonen
- Wat ieder onder IT zal verstaan: toegang geven tot info van verschillende bronnen
→ Een elektronisch medisch dossier is dan de moderne versie van een grote fichebak
- Minder in het oog springend – maar is zeker zo belangrijk!:
→ Ondersteunen van ‘workflow’ (hoe taken elkaar opvolgen)
▪ Bv: elektronische aanvragen
▪ Een aanvraag voor radiologie, die moet uitgevoerd worden, die moet
bekeken worden door een radioloog, die moet bij de patiënt geraken, ..
→ Ondersteunen van actieve samenwerking tussen zorgactoren.
▪ Bv: opvolgen van een patiënt in een zorgtraject – diabetes patiënt is
multidisciplinair
- Van toenemend belang – daar gaan we het minder over hebben:
→ Ondersteunen van medische beslissingen
▪ Bv: signalen van interacties tussen geneesmiddelen, waarschuwingen door
de computer, automatische herkenning van letsels uit beelden,
automatisch verhogen van prioriteit voor het lezen van RX-onderzoeken
waarvoor de computer iets verdachts heeft gezien, …
→ Gebruik van info uit het EMD voor beleidsondersteuning
▪ Research of maatschappelijk beleid. Zie in belgië de registers’.
Workflow in de zorg
- Workflow = de manier waarop de aparte taken uit een proces na elkaar worden uitgevoerd
- Met de ondersteuning daarvan doelen we op de voorzieningen waarmee de gebruikers van
een computersysteem erop worden gewezen dat zij aan zet zijn voor de volgende stap,
1
, zonder dat ze daar tot dan toe van moeten wakker liggen, en waarmee ze de informatie
krijgen die voor die taak nodig is.
- Maar algemeen wordt de term ‘workflow’ gebruikt om te refereren naar de gehele
organisatie van de samenwerking tussen actoren, als we de nadruk leggen op het gehele
proces in plaats van op de individuele taken. Dat ook zonder dat het er ons steeds om gaat
die stappen in detail te beschrijven.
2
,Voorbeelden van workflow
Voorbeeld 1:
1. Aanvraag voor beeldvormend onderzoek
2. Eventuele werklijst voor goedkeuring door de radioloog
3. Workflow (meerdere stappen) voor het genereren van de beelden
4. Workflow voor verslaggeving (mogelijks met validatie door de supervisor, mogelijks met
hulp door een secretariaat)
5. Verwittiging van de aanvrager/patiënt
6. …
Voorbeeld 2:
1. Elke elektronische aanvraag voor gehospitaliseerde patiënten
2. Automatische aanvragen naar patiëntenvervoer
3. …
Voorbeeld 3:
1. Planningen van de operatiezalen en de chirurgische equipes, samen met de bedden,
eventueel op IZ
2. Overzicht tijdens de ingrepen op grote centrale beeldschermen met eventuele bijsturing
3. Gehele workflow in het beddenhuis
4. Na ontslag van de patiënt volgt er automatisch een workflow voor bed reiniging
Voorbeeld 4:
1. Pt wordt in het ZH opgenomen
2. Controle van verzekering
3. …
4. Facturering aan pt en verzekeraars (waarvoor mogelijk een extra workflow nodig is voor het
bepalen van DRG)…
Voorbeeld 5:
1. Elektronisch voorschrijven van medicatie = Acties door de arts waarvoor het in een aparte
les zal gaan
2. Workflow in de ziekenhuisapotheek
3. Aflevering in unidose verpakkingen
4. Registratie door verpleging van de effectieve toediening
5. Toekomstige registratie aan nationaal systeem
→de complexiteit zit vooral in het gehele systeem, in de lange ketens met heel veel operaties
Samenwerking tussen instellingen
- Verslagen gaan in elektronische vorm naar de aanvrager
→ En naar de patiënt
→ Tegenwoordig zijn de meeste van die verslagen ook beschikbaar voor zorgactoren
die later bij de behandeling betrokken worden (systeem van de eHealth-hubs, te
bespreken in een aparte les)
- Vanaf Q2 2027 = groot project van het RIZIV! zouden ook externe aanvragen voor (o.a)
beeldvorming, elektronisch gebeuren, via een nationaal systeem
3
, → Met daaraan gekoppeld enige ‘decision support’, waarvoor de aanvrager (of dienst
IT) weer bijkomende info moet verschaffen.
->de pc gaat aangeven welk onderzoek het meest relevant is
- Het is best gebruikelijk om PET centra op te richten in samenwerking tussen ziekenhuizen
4
Les 1 – intro medische informatiesystemen
Prof Bellon
Inleiding
Mythes over geneeskunde
- Geneeskunde wordt overgebracht als het zijn van een fysieke actie = mythe!
→ de voornaamste hulpbron, en zelfs vaak het product, is informatie
→ de meeste middelen gaan naar het genereren, combineren, verwerken,
transformeren, … ervan
- de individuele arts die alles zelf doet = mythe!
→ Onze gezondheidszorg is integendeel gebaseerd op samenwerking tussen heel veel
actoren, in een complex proces
→ Één pt wordt opgevolgd door een heel team, terwijl je denkt dat je door 1 specifieke
arts wordt opgevolgd
→complexe processen, met veel actoren, waarbij informatie belangrijk is = het domein van de
informatietechnologie
Geneeskunde als informatie-intensief domein
Maatschappelijke Verwachtingen van Medische Informatiesystemen
Verschillende klemtonen
- Wat ieder onder IT zal verstaan: toegang geven tot info van verschillende bronnen
→ Een elektronisch medisch dossier is dan de moderne versie van een grote fichebak
- Minder in het oog springend – maar is zeker zo belangrijk!:
→ Ondersteunen van ‘workflow’ (hoe taken elkaar opvolgen)
▪ Bv: elektronische aanvragen
▪ Een aanvraag voor radiologie, die moet uitgevoerd worden, die moet
bekeken worden door een radioloog, die moet bij de patiënt geraken, ..
→ Ondersteunen van actieve samenwerking tussen zorgactoren.
▪ Bv: opvolgen van een patiënt in een zorgtraject – diabetes patiënt is
multidisciplinair
- Van toenemend belang – daar gaan we het minder over hebben:
→ Ondersteunen van medische beslissingen
▪ Bv: signalen van interacties tussen geneesmiddelen, waarschuwingen door
de computer, automatische herkenning van letsels uit beelden,
automatisch verhogen van prioriteit voor het lezen van RX-onderzoeken
waarvoor de computer iets verdachts heeft gezien, …
→ Gebruik van info uit het EMD voor beleidsondersteuning
▪ Research of maatschappelijk beleid. Zie in belgië de registers’.
Workflow in de zorg
- Workflow = de manier waarop de aparte taken uit een proces na elkaar worden uitgevoerd
- Met de ondersteuning daarvan doelen we op de voorzieningen waarmee de gebruikers van
een computersysteem erop worden gewezen dat zij aan zet zijn voor de volgende stap,
1
, zonder dat ze daar tot dan toe van moeten wakker liggen, en waarmee ze de informatie
krijgen die voor die taak nodig is.
- Maar algemeen wordt de term ‘workflow’ gebruikt om te refereren naar de gehele
organisatie van de samenwerking tussen actoren, als we de nadruk leggen op het gehele
proces in plaats van op de individuele taken. Dat ook zonder dat het er ons steeds om gaat
die stappen in detail te beschrijven.
2
,Voorbeelden van workflow
Voorbeeld 1:
1. Aanvraag voor beeldvormend onderzoek
2. Eventuele werklijst voor goedkeuring door de radioloog
3. Workflow (meerdere stappen) voor het genereren van de beelden
4. Workflow voor verslaggeving (mogelijks met validatie door de supervisor, mogelijks met
hulp door een secretariaat)
5. Verwittiging van de aanvrager/patiënt
6. …
Voorbeeld 2:
1. Elke elektronische aanvraag voor gehospitaliseerde patiënten
2. Automatische aanvragen naar patiëntenvervoer
3. …
Voorbeeld 3:
1. Planningen van de operatiezalen en de chirurgische equipes, samen met de bedden,
eventueel op IZ
2. Overzicht tijdens de ingrepen op grote centrale beeldschermen met eventuele bijsturing
3. Gehele workflow in het beddenhuis
4. Na ontslag van de patiënt volgt er automatisch een workflow voor bed reiniging
Voorbeeld 4:
1. Pt wordt in het ZH opgenomen
2. Controle van verzekering
3. …
4. Facturering aan pt en verzekeraars (waarvoor mogelijk een extra workflow nodig is voor het
bepalen van DRG)…
Voorbeeld 5:
1. Elektronisch voorschrijven van medicatie = Acties door de arts waarvoor het in een aparte
les zal gaan
2. Workflow in de ziekenhuisapotheek
3. Aflevering in unidose verpakkingen
4. Registratie door verpleging van de effectieve toediening
5. Toekomstige registratie aan nationaal systeem
→de complexiteit zit vooral in het gehele systeem, in de lange ketens met heel veel operaties
Samenwerking tussen instellingen
- Verslagen gaan in elektronische vorm naar de aanvrager
→ En naar de patiënt
→ Tegenwoordig zijn de meeste van die verslagen ook beschikbaar voor zorgactoren
die later bij de behandeling betrokken worden (systeem van de eHealth-hubs, te
bespreken in een aparte les)
- Vanaf Q2 2027 = groot project van het RIZIV! zouden ook externe aanvragen voor (o.a)
beeldvorming, elektronisch gebeuren, via een nationaal systeem
3
, → Met daaraan gekoppeld enige ‘decision support’, waarvoor de aanvrager (of dienst
IT) weer bijkomende info moet verschaffen.
->de pc gaat aangeven welk onderzoek het meest relevant is
- Het is best gebruikelijk om PET centra op te richten in samenwerking tussen ziekenhuizen
4
