INHOUDSOPGAVE
Inleiding................................................................................................................................................. 7
1. Wettelijke context .............................................................................................................................. 8
Europese invloed........................................................................................................................................8
Het Belgisch ondernemingsrecht ................................................................................................................8
Het wetboek van vennootschappen en verenigingen (“WVV”) .......................................................................9
Het wetboek van vennootschappen en verenigingen (“WVV”) – efficiënt gebruik .............................................9
2. Vennootschappen, verenigingen en stichtingen in het WVV ................................................................ 10
2.1 Begrip vennootschap, vereniging en stichting (verschillen kennen!)........................................................ 10
2.2 Onderscheid vennootschappen, verenigingen en stichtingen ................................................................ 11
2.3 Categorieën van vennootschappen, verenigingen en stichtingen ........................................................... 11
2.3.1 Met of zonder rechtspersoonlijkheid .............................................................................................. 11
2.3.2 Met of zonder beperkte aansprakelijkheid ...................................................................................... 14
2.3.3 Personenvennootschappen vs. eigenvermogensvennootschappen ................................................. 14
2.4 Voornaamste kenmerken van de vennootschapsvormen, verenigingen en stichtingen ............................ 15
2.4.1 Overzicht ..................................................................................................................................... 15
2.4.2 Maatschap ................................................................................................................................... 16
2.4.3 VOF en CommV ............................................................................................................................ 16
2.4.4 BV................................................................................................................................................ 18
2.4.5 CV ............................................................................................................................................... 19
2.4.6 NV ............................................................................................................................................... 19
2.4.7 Feitelijke vereniging ...................................................................................................................... 20
2.4.8 VZW ............................................................................................................................................. 20
2.4.9 IVZW ............................................................................................................................................ 20
2.4.10 Stichtingen ................................................................................................................................. 20
2.5 Bijzonderheden................................................................................................................................... 21
2.5.1 Genoteerde vennootschappen versus vrije markt ........................................................................... 21
2.5.2 Organisaties van openbaar belang ................................................................................................. 21
2.5.3 Erkenning van vennootschappen ................................................................................................... 21
2.5.4 Erkenning van verenigingen ........................................................................................................... 21
3. De betrokkenen ................................................................................................................................ 22
3.1 oprichters, inschrijvers en stichters ...................................................................................................... 22
3.2 Aandeelhouders/vennoten van vennootschappen ................................................................................ 23
3.3 Leden van verenigingen ....................................................................................................................... 23
3.4 Het bestuursorgaan ............................................................................................................................ 24
3.5 Toezicht ............................................................................................................................................. 26
3.6 Personeel ........................................................................................................................................... 26
4. De effecten....................................................................................................................................... 27
4.1 Soorten – maar opgelet ! ...................................................................................................................... 27
1
, 4.1.1 Aandelen ..................................................................................................................................... 28
4.1.2 Winstbewijzen .............................................................................................................................. 29
4.1.3 Obligaties .................................................................................................................................... 30
4.1.4 Inschrijvingsrechten ..................................................................................................................... 31
4.2 Certificaten ........................................................................................................................................ 31
4.3 Effectenregister .................................................................................................................................. 32
4.4 Bijzonderheden van de voornaamste vennootschapsvormen ................................................................ 32
4.4.1 BV................................................................................................................................................ 32
4.4.2 CV ............................................................................................................................................... 35
4.4.3 NV ............................................................................................................................................... 35
4.5 Overdracht van effecten ...................................................................................................................... 37
4.5.1 Overdracht effecten BV ................................................................................................................. 37
4.5.2 Overdracht effecten CV ................................................................................................................ 38
4.5.3 Overdracht effecten NV ................................................................................................................ 39
5. Oprichting ........................................................................................................................................ 41
5.1 Hoe? .................................................................................................................................................. 41
5.1.1 Vennootschappen en verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid ................................................... 41
5.1.2 Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid ................................................................................ 41
5.1.2 verenigingen met rechtspersoonlijkheid en stichtingen ................................................................... 42
5.1.4 Inhoud van de oprichtingsakte ....................................................................................................... 42
5.2 Bekendmaking van de oprichting ......................................................................................................... 43
5.2.1. Vennootschaps- en verenigingsdossier en rechtspersonenregister ................................................. 43
5.2.2 Bekendmaking ............................................................................................................................. 43
5.3 Handelingen vóór de oprichting ........................................................................................................... 43
5.3.1. Verbintenissen aangegaan voor een rechtspersoon in oprichting .................................................... 43
5.3.2. Overname van de verbintenis door de rechtspersoon .................................................................... 44
5.3.3. Gevolgen van een niet-overname door de rechtspersoon ............................................................... 44
5.4 Bijzonderheden voor vennootschappen ............................................................................................... 45
5.4.1. Het eigen vermogen bij de oprichting ............................................................................................ 45
5.4.2. Verantwoording van het eigen vermogen bij de oprichting: het financieel plan ................................. 46
5.4.3. Soorten inbreng ........................................................................................................................... 47
5.4.4. Inbreng in natura ......................................................................................................................... 48
5.5 Bijzonderheden voor de BV .................................................................................................................. 50
5.5.1 Oprichters en aandeelhouders BV ................................................................................................. 50
5.5.2 Oprichting bV ............................................................................................................................... 50
5.5.3 Aanvangsvermogen en inbreng ...................................................................................................... 51
5.5.4 Volstorting van de inbreng ............................................................................................................. 51
5.6 Bijzonderheden voor de NV .................................................................................................................. 52
5.6.1 Oprichting .................................................................................................................................... 52
5.6.2 Kapitaal NV .................................................................................................................................. 52
5.6.3 Volstorting ................................................................................................................................... 52
5.6.4 Quasi-inbreng .............................................................................................................................. 53
5.7 BIjzonderheden voor de CV ................................................................................................................. 59
5.7.1 Oprichting CV ............................................................................................................................... 59
5.7.2 Aanvangsvermogen en inbreng ...................................................................................................... 59
5.7.3 Volstorting ................................................................................................................................... 59
2
, 5.8 Oprichtersaansprakelijkheid................................................................................................................ 61
5.9 Nietigheid van de rehctspersoon .......................................................................................................... 62
5.9.1 Vennootschappen ........................................................................................................................ 62
6: Het bestuursorgaan .......................................................................................................................... 63
6.1 Rol ..................................................................................................................................................... 63
6.2 Benoeming ......................................................................................................................................... 64
6.3 Bezoldiging ......................................................................................................................................... 66
6.4 Bevoegdheden en beraadslaging ......................................................................................................... 67
6.4.1 Bevoegdheden ............................................................................................................................. 67
6.4.2 Beraadslaging .............................................................................................................................. 68
6.5 Vertegenwoordiging ............................................................................................................................ 69
6.5.1 Vertegenwoordiging door het bestuursorgaan ................................................................................ 70
6.5.2. Vertegenwoordiging door bijzondere volmacht .............................................................................. 73
6.6 bekendmaking .................................................................................................................................... 73
6.7 Vaste vertegenwoordiger ..................................................................................................................... 74
6.8 Dagelijks bestuur ................................................................................................................................ 74
6.9 Bijzonderheden voor vennootschappen ............................................................................................... 75
6.9.1 BV................................................................................................................................................ 75
6.9.2 NV ............................................................................................................................................... 77
6.9.3 Bestuursorgaan CV ....................................................................................................................... 80
6.10 Bijzonderheden voor verenigingen en stichtingen ................................................................................ 80
6.11 Tegenstrijdig belang .......................................................................................................................... 80
6.11.1 Begrip en belang ......................................................................................................................... 81
6.11.2 Tegenstrijdig belang bij vennootschappen .................................................................................... 82
6.12 Verplichtingen van het bestuursorgaan in het raam van de vrijwaring van de continuïteit ....................... 85
6.13 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 85
1. Algemeen ......................................................................................................................................... 85
2. Aansprakelijkheidsgronden ................................................................................................................ 87
3. Aansprakelijkheidsvordering .............................................................................................................. 94
4. Einde van de aansprakelijkheid .......................................................................................................... 95
5. Beperking van de bestuurdersaansprakelijkheid ................................................................................. 96
6. Strafrechtelijke aansprakelijkheid ...................................................................................................... 97
Hoofdstuk 9: De commissaris ............................................................................................................... 98
9.1 inleiding ............................................................................................................................................. 98
9.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................................. 98
9.3 Opdracht ............................................................................................................................................ 99
9.4 Benoeming ......................................................................................................................................... 99
9.5 Duur van de opdracht .......................................................................................................................... 99
9.6 Bevoegdheden en verplichtingen ....................................................................................................... 100
9.7 Verslaggeving ................................................................................................................................... 100
3
, 9.8 Bekendmaking .................................................................................................................................. 101
9.9 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 101
9.10 Controle zonder commissaris .......................................................................................................... 101
10. De algemene vergadering ...............................................................................................................102
10.1 Soorten algemene vergaderingen ..................................................................................................... 102
10.2 bevoegdheden ................................................................................................................................ 103
10.3 Samenstelling van de algemene vergadering van aandeelhouders ..................................................... 105
10.4 Bijeenroeping van en informatie ter beschikking stellen aan de ADH .................................................. 106
A. Initiatief voor de bijeenroeping ......................................................................................................... 106
B. Vorm en termijnen voor bijeenroeping .............................................................................................. 107
C. Stukken .......................................................................................................................................... 108
10.5 Organisatie van de AVA .................................................................................................................... 109
10.6 Stemrecht op de AVA....................................................................................................................... 111
10.7 Jaarvergaderingen ........................................................................................................................... 116
10.8 WIjziging van de statuten (met uitzondering van wijziging van het voorwerp of de doelen van de
vennootschap) ....................................................................................................................................... 118
10.8. Wijziging van het voorwerp of de doelen van de vennootschap .......................................................... 119
10.9 Bekendmakingen ............................................................................................................................ 119
11. Wijzigingen aan en behoud van eigen vermogen in BV, CV en NV ......................................................120
11.1 BV .................................................................................................................................................. 120
11.1.1 Algemeen ................................................................................................................................. 120
11.1.2 Bijkomende inbrengen zonder uitgifte van nieuwe effecten ......................................................... 120
11.1.3 Uitgifte van nieuwe effecten als gevolg van bijkomende inbreng .................................................. 121
11.1.4 Het voorkeurrecht ..................................................................................................................... 122
11.1.5 Terugneming van gedane inbrengen ........................................................................................... 124
11.2 CV .................................................................................................................................................. 125
11.2.1 ALgemeen ................................................................................................................................ 125
11.2.2 Uitgifte van nieuwe aandelen en toetreding ................................................................................ 125
11.2.3. Terugneming van gedane inbrengen .......................................................................................... 126
11.3 NV .................................................................................................................................................. 127
11.3.1 Kapitaalverhoging in een NV ...................................................................................................... 127
11.3.2 Grondvoorwaarden ................................................................................................................... 128
11.3.3 Uitgifte van aandelen beneden de fractiewaarde ........................................................................ 129
11.3.4 Het voorkeurrecht ..................................................................................................................... 132
11.3.5 Het toegestane kapitaal ............................................................................................................ 133
11.3.6 Uitgiftepremie .......................................................................................................................... 135
11.4 Kapitaalvermindering in de NV ......................................................................................................... 138
11.4.1 Algemeen ................................................................................................................................. 138
11.4.2 Bescherming SE’s ..................................................................................................................... 142
11.4.3 Reserve aanleggen voor voorzienbaar verlies .............................................................................. 143
11.4.4 Daling van het kapitaal beneden het wettelijk minimum .............................................................. 143
11.5 Verkrijging van eigen effecten ........................................................................................................... 144
11.5.1 INleiding .................................................................................................................................. 145
4
Inleiding................................................................................................................................................. 7
1. Wettelijke context .............................................................................................................................. 8
Europese invloed........................................................................................................................................8
Het Belgisch ondernemingsrecht ................................................................................................................8
Het wetboek van vennootschappen en verenigingen (“WVV”) .......................................................................9
Het wetboek van vennootschappen en verenigingen (“WVV”) – efficiënt gebruik .............................................9
2. Vennootschappen, verenigingen en stichtingen in het WVV ................................................................ 10
2.1 Begrip vennootschap, vereniging en stichting (verschillen kennen!)........................................................ 10
2.2 Onderscheid vennootschappen, verenigingen en stichtingen ................................................................ 11
2.3 Categorieën van vennootschappen, verenigingen en stichtingen ........................................................... 11
2.3.1 Met of zonder rechtspersoonlijkheid .............................................................................................. 11
2.3.2 Met of zonder beperkte aansprakelijkheid ...................................................................................... 14
2.3.3 Personenvennootschappen vs. eigenvermogensvennootschappen ................................................. 14
2.4 Voornaamste kenmerken van de vennootschapsvormen, verenigingen en stichtingen ............................ 15
2.4.1 Overzicht ..................................................................................................................................... 15
2.4.2 Maatschap ................................................................................................................................... 16
2.4.3 VOF en CommV ............................................................................................................................ 16
2.4.4 BV................................................................................................................................................ 18
2.4.5 CV ............................................................................................................................................... 19
2.4.6 NV ............................................................................................................................................... 19
2.4.7 Feitelijke vereniging ...................................................................................................................... 20
2.4.8 VZW ............................................................................................................................................. 20
2.4.9 IVZW ............................................................................................................................................ 20
2.4.10 Stichtingen ................................................................................................................................. 20
2.5 Bijzonderheden................................................................................................................................... 21
2.5.1 Genoteerde vennootschappen versus vrije markt ........................................................................... 21
2.5.2 Organisaties van openbaar belang ................................................................................................. 21
2.5.3 Erkenning van vennootschappen ................................................................................................... 21
2.5.4 Erkenning van verenigingen ........................................................................................................... 21
3. De betrokkenen ................................................................................................................................ 22
3.1 oprichters, inschrijvers en stichters ...................................................................................................... 22
3.2 Aandeelhouders/vennoten van vennootschappen ................................................................................ 23
3.3 Leden van verenigingen ....................................................................................................................... 23
3.4 Het bestuursorgaan ............................................................................................................................ 24
3.5 Toezicht ............................................................................................................................................. 26
3.6 Personeel ........................................................................................................................................... 26
4. De effecten....................................................................................................................................... 27
4.1 Soorten – maar opgelet ! ...................................................................................................................... 27
1
, 4.1.1 Aandelen ..................................................................................................................................... 28
4.1.2 Winstbewijzen .............................................................................................................................. 29
4.1.3 Obligaties .................................................................................................................................... 30
4.1.4 Inschrijvingsrechten ..................................................................................................................... 31
4.2 Certificaten ........................................................................................................................................ 31
4.3 Effectenregister .................................................................................................................................. 32
4.4 Bijzonderheden van de voornaamste vennootschapsvormen ................................................................ 32
4.4.1 BV................................................................................................................................................ 32
4.4.2 CV ............................................................................................................................................... 35
4.4.3 NV ............................................................................................................................................... 35
4.5 Overdracht van effecten ...................................................................................................................... 37
4.5.1 Overdracht effecten BV ................................................................................................................. 37
4.5.2 Overdracht effecten CV ................................................................................................................ 38
4.5.3 Overdracht effecten NV ................................................................................................................ 39
5. Oprichting ........................................................................................................................................ 41
5.1 Hoe? .................................................................................................................................................. 41
5.1.1 Vennootschappen en verenigingen zonder rechtspersoonlijkheid ................................................... 41
5.1.2 Vennootschappen met rechtspersoonlijkheid ................................................................................ 41
5.1.2 verenigingen met rechtspersoonlijkheid en stichtingen ................................................................... 42
5.1.4 Inhoud van de oprichtingsakte ....................................................................................................... 42
5.2 Bekendmaking van de oprichting ......................................................................................................... 43
5.2.1. Vennootschaps- en verenigingsdossier en rechtspersonenregister ................................................. 43
5.2.2 Bekendmaking ............................................................................................................................. 43
5.3 Handelingen vóór de oprichting ........................................................................................................... 43
5.3.1. Verbintenissen aangegaan voor een rechtspersoon in oprichting .................................................... 43
5.3.2. Overname van de verbintenis door de rechtspersoon .................................................................... 44
5.3.3. Gevolgen van een niet-overname door de rechtspersoon ............................................................... 44
5.4 Bijzonderheden voor vennootschappen ............................................................................................... 45
5.4.1. Het eigen vermogen bij de oprichting ............................................................................................ 45
5.4.2. Verantwoording van het eigen vermogen bij de oprichting: het financieel plan ................................. 46
5.4.3. Soorten inbreng ........................................................................................................................... 47
5.4.4. Inbreng in natura ......................................................................................................................... 48
5.5 Bijzonderheden voor de BV .................................................................................................................. 50
5.5.1 Oprichters en aandeelhouders BV ................................................................................................. 50
5.5.2 Oprichting bV ............................................................................................................................... 50
5.5.3 Aanvangsvermogen en inbreng ...................................................................................................... 51
5.5.4 Volstorting van de inbreng ............................................................................................................. 51
5.6 Bijzonderheden voor de NV .................................................................................................................. 52
5.6.1 Oprichting .................................................................................................................................... 52
5.6.2 Kapitaal NV .................................................................................................................................. 52
5.6.3 Volstorting ................................................................................................................................... 52
5.6.4 Quasi-inbreng .............................................................................................................................. 53
5.7 BIjzonderheden voor de CV ................................................................................................................. 59
5.7.1 Oprichting CV ............................................................................................................................... 59
5.7.2 Aanvangsvermogen en inbreng ...................................................................................................... 59
5.7.3 Volstorting ................................................................................................................................... 59
2
, 5.8 Oprichtersaansprakelijkheid................................................................................................................ 61
5.9 Nietigheid van de rehctspersoon .......................................................................................................... 62
5.9.1 Vennootschappen ........................................................................................................................ 62
6: Het bestuursorgaan .......................................................................................................................... 63
6.1 Rol ..................................................................................................................................................... 63
6.2 Benoeming ......................................................................................................................................... 64
6.3 Bezoldiging ......................................................................................................................................... 66
6.4 Bevoegdheden en beraadslaging ......................................................................................................... 67
6.4.1 Bevoegdheden ............................................................................................................................. 67
6.4.2 Beraadslaging .............................................................................................................................. 68
6.5 Vertegenwoordiging ............................................................................................................................ 69
6.5.1 Vertegenwoordiging door het bestuursorgaan ................................................................................ 70
6.5.2. Vertegenwoordiging door bijzondere volmacht .............................................................................. 73
6.6 bekendmaking .................................................................................................................................... 73
6.7 Vaste vertegenwoordiger ..................................................................................................................... 74
6.8 Dagelijks bestuur ................................................................................................................................ 74
6.9 Bijzonderheden voor vennootschappen ............................................................................................... 75
6.9.1 BV................................................................................................................................................ 75
6.9.2 NV ............................................................................................................................................... 77
6.9.3 Bestuursorgaan CV ....................................................................................................................... 80
6.10 Bijzonderheden voor verenigingen en stichtingen ................................................................................ 80
6.11 Tegenstrijdig belang .......................................................................................................................... 80
6.11.1 Begrip en belang ......................................................................................................................... 81
6.11.2 Tegenstrijdig belang bij vennootschappen .................................................................................... 82
6.12 Verplichtingen van het bestuursorgaan in het raam van de vrijwaring van de continuïteit ....................... 85
6.13 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 85
1. Algemeen ......................................................................................................................................... 85
2. Aansprakelijkheidsgronden ................................................................................................................ 87
3. Aansprakelijkheidsvordering .............................................................................................................. 94
4. Einde van de aansprakelijkheid .......................................................................................................... 95
5. Beperking van de bestuurdersaansprakelijkheid ................................................................................. 96
6. Strafrechtelijke aansprakelijkheid ...................................................................................................... 97
Hoofdstuk 9: De commissaris ............................................................................................................... 98
9.1 inleiding ............................................................................................................................................. 98
9.2 Toepassingsgebied ............................................................................................................................. 98
9.3 Opdracht ............................................................................................................................................ 99
9.4 Benoeming ......................................................................................................................................... 99
9.5 Duur van de opdracht .......................................................................................................................... 99
9.6 Bevoegdheden en verplichtingen ....................................................................................................... 100
9.7 Verslaggeving ................................................................................................................................... 100
3
, 9.8 Bekendmaking .................................................................................................................................. 101
9.9 Aansprakelijkheid ............................................................................................................................. 101
9.10 Controle zonder commissaris .......................................................................................................... 101
10. De algemene vergadering ...............................................................................................................102
10.1 Soorten algemene vergaderingen ..................................................................................................... 102
10.2 bevoegdheden ................................................................................................................................ 103
10.3 Samenstelling van de algemene vergadering van aandeelhouders ..................................................... 105
10.4 Bijeenroeping van en informatie ter beschikking stellen aan de ADH .................................................. 106
A. Initiatief voor de bijeenroeping ......................................................................................................... 106
B. Vorm en termijnen voor bijeenroeping .............................................................................................. 107
C. Stukken .......................................................................................................................................... 108
10.5 Organisatie van de AVA .................................................................................................................... 109
10.6 Stemrecht op de AVA....................................................................................................................... 111
10.7 Jaarvergaderingen ........................................................................................................................... 116
10.8 WIjziging van de statuten (met uitzondering van wijziging van het voorwerp of de doelen van de
vennootschap) ....................................................................................................................................... 118
10.8. Wijziging van het voorwerp of de doelen van de vennootschap .......................................................... 119
10.9 Bekendmakingen ............................................................................................................................ 119
11. Wijzigingen aan en behoud van eigen vermogen in BV, CV en NV ......................................................120
11.1 BV .................................................................................................................................................. 120
11.1.1 Algemeen ................................................................................................................................. 120
11.1.2 Bijkomende inbrengen zonder uitgifte van nieuwe effecten ......................................................... 120
11.1.3 Uitgifte van nieuwe effecten als gevolg van bijkomende inbreng .................................................. 121
11.1.4 Het voorkeurrecht ..................................................................................................................... 122
11.1.5 Terugneming van gedane inbrengen ........................................................................................... 124
11.2 CV .................................................................................................................................................. 125
11.2.1 ALgemeen ................................................................................................................................ 125
11.2.2 Uitgifte van nieuwe aandelen en toetreding ................................................................................ 125
11.2.3. Terugneming van gedane inbrengen .......................................................................................... 126
11.3 NV .................................................................................................................................................. 127
11.3.1 Kapitaalverhoging in een NV ...................................................................................................... 127
11.3.2 Grondvoorwaarden ................................................................................................................... 128
11.3.3 Uitgifte van aandelen beneden de fractiewaarde ........................................................................ 129
11.3.4 Het voorkeurrecht ..................................................................................................................... 132
11.3.5 Het toegestane kapitaal ............................................................................................................ 133
11.3.6 Uitgiftepremie .......................................................................................................................... 135
11.4 Kapitaalvermindering in de NV ......................................................................................................... 138
11.4.1 Algemeen ................................................................................................................................. 138
11.4.2 Bescherming SE’s ..................................................................................................................... 142
11.4.3 Reserve aanleggen voor voorzienbaar verlies .............................................................................. 143
11.4.4 Daling van het kapitaal beneden het wettelijk minimum .............................................................. 143
11.5 Verkrijging van eigen effecten ........................................................................................................... 144
11.5.1 INleiding .................................................................................................................................. 145
4