INHOUDSOPGAVE
Handelsrecht ................................................................................................................................... 9
Vennootschapsrecht ........................................................................................................................ 9
Kapitaalmarktrecht .......................................................................................................................... 9
Financieel recht ..............................................................................................................................10
insolventierecht ..............................................................................................................................11
Economisch recht ...........................................................................................................................11
Begrip onderneming .................................................................................................................... 11
Definitie vennootschap....................................................................................................................12
Definitie verenigingen ......................................................................................................................13
Definitie stichtingen ........................................................................................................................14
Hoofdstuk 1: situering van het handels, economisch en ondernemingsrecht ................................. 15
Afdeling 1. Afbakening .....................................................................................................................15
Handelsrecht .............................................................................................................................. 15
Ondernemingsrecht .................................................................................................................... 15
Vennootschapsrecht ................................................................................................................... 15
Afdeling 2. Actoren ..........................................................................................................................15
§1. Onderneming ......................................................................................................................... 15
§2. Vennootschap, vereniging en stichting .................................................................................... 17
§3. Consument ............................................................................................................................ 18
Hoofdstuk 2: opstart van de onderneming .................................................................................... 18
§1. Vestgingswetgeveing: toegang tot beroep ....................................................................................19
§2. Economische bekwaamheid ......................................................................................................19
A. Nationaliteit en onverenigbaarheden .................................................................................. 20
B. Beroepsverboden .............................................................................................................. 20
C. Gevolgen van het huwelijk .................................................................................................. 20
§3. Handelsnaam ............................................................................................................................20
§4. Algemene verplichtingen ............................................................................................................21
A. Openen van een zichtrekening ........................................................................................... 21
B. Inschrijving in de KBO ........................................................................................................ 21
C. Fiscale en sociale verplichtingen ........................................................................................ 23
Hoofdstuk 3: gevolgen verbonden aan het statuut van onderneming .............................................. 24
1
, §1. Verplichting gebruik giraal geld ...................................................................................................24
§2. Boekhouding .............................................................................................................................24
§3. Toepassing van het faillissement en de gerechtelijke reorganisatie ...............................................24
§4. Handelingen van een onderneming worden vermoed te zijn verricht als een onderneming .............25
§5. Hoofdelijkheid ...........................................................................................................................25
§6. Bewijs .......................................................................................................................................25
A. Algemeen: burgerrechtelijk vs. ondernemingsbewijs ........................................................... 25
B. Specifiek: de boekhouding ................................................................................................. 26
C. Specifiek: de factuur .......................................................................................................... 26
§7. Vormloze ingebrekestelling ........................................................................................................28
§8. Betalingsachterstand bij handelstransacties ...............................................................................28
A. Toepassingsgebied ............................................................................................................ 28
B. Principes ........................................................................................................................... 29
§9. Schadevergoeding vs starfbedingen en consumenten ..................................................................30
§10. Invordering onbetwiste schuldvorderingen ................................................................................31
§11. Bevoegdheid ondernemingsrechtbank ......................................................................................31
§12. Onbeslagbaarheid vd woning vd zelfstandige ondernemer .........................................................31
Hoofdstuk 1: Kredietrecht ............................................................................................................ 32
Afdeling 1. geldlening ......................................................................................................................34
§1. Begrip en constructieve elementen ......................................................................................... 34
§2. De verplichtingen van de ontlener ...............................................................................................35
Afdeling 2: kredietopening ...............................................................................................................38
Afdeling 3. KMO- financiering ...........................................................................................................38
Hoofdstuk 2: mededingsrecht en prijswetgeving ........................................................................... 40
§1. Mededingingswetgeving .............................................................................................................40
A. Verbod van kartelafspraken ............................................................................................... 41
B. Misbruik van economische machtspositie (IV.2).................................................................. 41
C. Controle op concentraties (IV.2/1) ...................................................................................... 41
D. Misbruik van economische afhankelijkheid ......................................................................... 41
E. handhaving ....................................................................................................................... 42
§2. Prijzenwetgeving ........................................................................................................................42
A. Principes ........................................................................................................................... 42
B. Procedure ......................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 3. B2B-contracten ....................................................................................................... 43
A. Onrechtmatige contractuele bedingen in B2B-contracten ................................................... 43
B. Oneerlijke marktpraktijken ................................................................................................. 44
Zijsprong obligatielening ..................................................................................................................44
Soorten obligaties ....................................................................................................................... 45
2
,Inleiding ...................................................................................................................................... 51
Faillissement .............................................................................................................................. 51
Faillissementsvoorwaarden .............................................................................................................51
Personeel toepassingsgebied: onderneming................................................................................. 51
Duurzaam ophouden te betalen (=staking van betaling) ................................................................ 52
Geschokt (wankelend) krediet ...................................................................................................... 52
Initiatiefrecht ..................................................................................................................................52
Faillissmentsvonnis ........................................................................................................................53
inhoud ........................................................................................................................................ 53
Bekendmaking ............................................................................................................................ 53
Verloop procedure....................................................................................................................... 53
Rechtsgevolgen t.a.v. vermogen gefailleerde ....................................................................................54
Buitenbezitstelling (XX.110 WER) ................................................................................................. 54
Vorming boedel .......................................................................................................................... 54
Actief van de boedel.................................................................................................................... 55
Stopzetting middelen van tenuitvoerlegging .................................................................................. 55
Eisbaarheid termijnschulden (XX.116 WER) .................................................................................. 56
Stuiting loop interesten (XX.117 WER)........................................................................................... 56
Rechtgevolgen t.a.v. vroegere handelingen .......................................................................................56
Gemeenrechtelijke niet-tegenwerpelijkheid.................................................................................. 56
Handelingen in verdachte periode ................................................................................................ 57
Faillissementspauliana (XX.114 WER) .......................................................................................... 58
Lopende overeenkomsten ........................................................................................................... 58
Enkele bijzondere gevallen, waaronder: faillissement koper van “koopwaar” .............................. 59
Faillissement huurder van roerend goed ....................................................................................... 60
Faillissement gehuwde natuurlijke persoon (XX.189-190 WER) ...................................................... 60
Natuurlijke persoon .........................................................................................................................60
Preventieve mechanismen........................................................................................................... 61
Depistage (XX.25 WER) ....................................................................................................................61
Bewarende maatregelen .................................................................................................................61
Buitengerechtelijk minnelijk akkoord ................................................................................................62
Gerechtelijke reorganisatie ..............................................................................................................62
Doelstellingen van de procedure ......................................................................................................63
Krachtlijnen van de OPENBARE procedure .......................................................................................63
Initiatief ..........................................................................................................................................64
toegangsvoorwaarden .....................................................................................................................64
Start procedure ...............................................................................................................................64
Mini-opschorting ......................................................................................................................... 65
Beslissing ................................................................................................................................... 65
opschorting ................................................................................................................................. 66
Minnelijk akkoord ........................................................................................................................ 67
3
, Collectief akkoord ....................................................................................................................... 68
Inleiding ...................................................................................................................................... 71
toepassingsgebied ...................................................................................................................... 72
Definities .................................................................................................................................... 73
Onderneming (art. I.8.39°WER) ........................................................................................................73
Consument (art. I.1.2°WER) .............................................................................................................73
Producten (art. I.8.47°WER) .............................................................................................................74
Algemene informatieplicht .......................................................................................................... 74
Informatieverplichting in hoofde van onderneming ............................................................................74
Prijsaanduiding (art. VI.3 WER) ..................................................................................................... 75
Homogene diensten .................................................................................................................... 75
Niet -homogene diensten............................................................................................................. 75
Alles inbegrepen.......................................................................................................................... 76
Betalingsmogelijkheden (art. VII.7/4 en VI.7/5 WER) ...................................................................... 76
Overeenkomsten met consumenten ............................................................................................ 76
Toepassingsgebied .........................................................................................................................76
Algemene bepalingen ......................................................................................................................76
Uitdrukkelijke toestemming voor extra betaling – art VI.41 WER ..................................................... 77
Levering goederen: onverwijld en uiterlijk binnen 30 dagen – art VI.43 WER .................................... 77
Leveringsrisico voor onderneming – art VI.44 WER ........................................................................ 78
Overeenkomst op afstand ...............................................................................................................78
Overeenkomsten gesloten buiten verkoopruimten ............................................................................81
Onrechtmatige bedingen .................................................................................................................83
Onrechtmatige bedingen B2C ..........................................................................................................84
Onrechtmatige bedingen B2B ..........................................................................................................86
Energie & Telecom ....................................................................................................................... 86
Reclame en handelspraktijken .........................................................................................................86
reclame art I.8.13° WER ............................................................................................................... 86
Handelspraktijk art I.8.23° WER.................................................................................................... 87
Vergelijkende reclame art I.8.14° WER ......................................................................................... 87
Oneerlijke handelspraktijken ...........................................................................................................88
Misleidende handelspraktijken .................................................................................................... 88
Influencer marketing ................................................................................................................... 90
Greenwashing ............................................................................................................................. 90
Shrinkflation................................................................................................................................ 90
Omissie (weglating) art VI.99 WER ................................................................................................ 90
Oneerlijke handelspraktijken ...........................................................................................................91
Oneerlijke marktpraktijken...............................................................................................................91
4
, Algemene norm: oneerlijke mededingen (art VI.104 WER) ............................................................ 91
Specifieke daden van oneerlijke mededinging ............................................................................. 92
Ongevraagde communicatie art VI.110 WER .....................................................................................93
Verkoop met verlies (art. VI. 116 WER) ..............................................................................................93
Verbod van verkoop met verlies van goederen............................................................................... 93
Promoties inzake prijzen – overzicht .................................................................................................94
Aankondiging van prijsvermindering art 18 e.v. .............................................................................. 94
Uitverkopen art 22 ev ................................................................................................................... 95
Solden & superpromoties art 25 ev .............................................................................................. 95
I. Prelude: het WVV .................................................................................................................. 96
BVBA-hervorming ............................................................................................................................96
Structuur WVV ................................................................................................................................97
II. basisbegrippen ........................................................................................................................ 98
Definitie vennootschap (1:1 WVV) ....................................................................................................98
Definitie CV (6:1 WVV) .....................................................................................................................98
Definitie vereniging en stichtingen ....................................................................................................99
Rechtspersoonlijkheid.....................................................................................................................99
Vennootschapstype I..................................................................................................................... 100
Vennootschapstypes II .................................................................................................................. 101
vennootschapstypes III.................................................................................................................. 101
Modaliteiten van vennootschappen ............................................................................................... 102
Naam – zetel – nationaliteit ............................................................................................................ 102
II. oprichting ..................................................................................................................... 103
Grondvoorwaarden ....................................................................................................................... 103
Vormvoorwaarden ........................................................................................................................ 104
geschrift.................................................................................................................................... 104
Openbaarmaking....................................................................................................................... 104
Sanctionering ............................................................................................................................ 104
Oprichting..................................................................................................................................... 105
Voorvennootschap vs. preconstitutief handelen ......................................................................... 105
Inbrengen BV/NV: algemeen .......................................................................................................... 106
Inbrengen BV/NV: omvang en volstorting ........................................................................................ 106
Inbrengen BV/NV: geld .................................................................................................................. 106
Inbrengen BV/NV: natura ............................................................................................................... 107
Inbrengen BV/NV: quasi-inbreng .................................................................................................... 108
Inbrengen BV/NV: nijverheid .......................................................................................................... 108
Financieel plan ............................................................................................................................. 109
5
, oprichtersaansprakelijkheid .......................................................................................................... 109
III. Kapitaal/EV ................................................................................................................... 110
Kapitaal & SE-bescherming ........................................................................................................ 110
NV – inkoop eigen aandelen ........................................................................................................... 111
Voorwaarden ............................................................................................................................ 111
NV – financiële bijstand ................................................................................................................. 112
NV – alarmbelprocedure ................................................................................................................ 113
Alarmbel 1 ................................................................................................................................ 113
Alarmbel 2 ................................................................................................................................ 114
Alarmbel 3 ................................................................................................................................ 115
IV. B. BV schuldeiserbescherming....................................................................................... 115
BV – eigen vermogen ..................................................................................................................... 115
BV – bijkomende inbrengen............................................................................................................ 116
BV – schuldeiserbescherming ........................................................................................................ 117
BV – uitkering aandeelhouders ....................................................................................................... 118
BV – uitkering aandeelhouders ....................................................................................................... 119
BV – inkoop eigen aandelen ........................................................................................................... 119
Casussen examen: identificatie welke situatie er voorligt !!! zijn de voorwaarden nageleefd, zijn er
sancties? ...................................................................................................................................... 119
BV – Financiële bijstand ................................................................................................................. 120
BV – uittreding ten laste van venn.-vermogen .................................................................................. 120
Uitsluiting ten laste van Venn-vermogen ......................................................................................... 121
Opmerking: geschillenregeling (art 2:60…WVV) .............................................................................. 122
BV - alarmbelprocedure ................................................................................................................ 123
V. Aandelen ............................................................................................................................... 124
vorm ............................................................................................................................................. 125
Aandelenoverdracht ...................................................................................................................... 125
VI. De vennootschapsorganen ................................................................................................... 127
A. Overzicht en bevoegdheidsverdeling ..................................................................................... 127
Interne bevoegdheidsverdeling ...................................................................................................... 128
Wettelijke regeling ..................................................................................................................... 128
Interne afspraken ...................................................................................................................... 128
Externe vertegenwoordiging ........................................................................................................... 129
Bestuur ..................................................................................................................................... 129
Dagelijks bestuur ...................................................................................................................... 129
B. Inrichrung en werking van het e bstuur ........................................................................... 130
6
, Pro memorie ................................................................................................................................. 130
Rechtspersoon-bestuurder............................................................................................................ 130
Gemeenschappelijke regels bestuur BV en NV ............................................................................... 131
BV – overzicht bestuursmodellen ................................................................................................... 131
BV - benoeming en ontslag ............................................................................................................ 132
Benoeming................................................................................................................................ 132
ontslag...................................................................................................................................... 132
NV – overzicht ............................................................................................................................... 133
Monistisch bestuur: ................................................................................................................... 133
Duaal bestuur ........................................................................................................................... 133
NV – monistisch bestuur ................................................................................................................ 134
Collegiaal – minstens 3 leden (7:85, §1) ...................................................................................... 134
Benoeming (7:85, §2) ................................................................................................................. 134
Ontslag ..................................................................................................................................... 134
NV – enige bestuurder ................................................................................................................... 134
Genoteerde NV (en ook BV)............................................................................................................ 135
C. belangenconflictenregeling voor het bestuur in de Bv en NV ............................................ 135
Algemeen ..................................................................................................................................... 135
onthoudingsverplichting ................................................................................................................ 136
Collegiaal bestuursorgaan ......................................................................................................... 136
Meerdere individueel bevoegde bestuurders:.............................................................................. 136
Enige bestuurder: ...................................................................................................................... 137
formaliteiten ................................................................................................................................. 137
Sancties ....................................................................................................................................... 137
D. bestuurdersaansprakelijkheid ....................................................................................... 138
Aansprakelijkheidsgronden WVV ................................................................................................... 138
ALGEMEEN (art. 2:56 WVV) ........................................................................................................ 138
CONCREET ............................................................................................................................... 138
Aansprakelijkheidsgronden – WER ................................................................................................. 139
Wrongful trading (artikel XX.227 WER) ........................................................................................ 139
Fiscale schulden ....................................................................................................................... 139
Beperking van de aansprakelijkheid ............................................................................................... 139
Motieven ................................................................................................................................... 139
Artikel 2:57 WVV ........................................................................................................................ 139
gevolg ........................................................................................................................................... 140
Instellen van de aansprakelijkheidsvordering.................................................................................. 140
Kwijting ..................................................................................................................................... 140
Vennootschap ........................................................................................................................... 140
Verjaring ................................................................................................................................... 141
E. De algemene vergadering .............................................................................................. 141
7
, Juridisch ................................................................................................................................... 141
Soorten ..................................................................................................................................... 141
Algemene vergadeirng (organisatie)................................................................................................ 141
Oproeping: ................................................................................................................................ 141
Algemene vergadering (organisatie)................................................................................................ 142
Stemmen: ................................................................................................................................. 142
Beraadslaging: .......................................................................................................................... 142
Schriftelijke AV .......................................................................................................................... 143
F. Commissaris (zie gastcollege) ................................................................................................ 143
Principe: ................................................................................................................................... 143
Taken: ....................................................................................................................................... 143
Uitzonderingen: (3:72) ............................................................................................................... 144
Onafhankelijkheid ..................................................................................................................... 144
8
, 1. OVERZICHT ONDERNEMINGSRECHT EN
BEGRIP ONDERNEMING
Ondernemingsrecht; sterk aan verandering onderhevig. Rechtstak die zich bezighoudt met
ondernemingen waarbij deelgebieden te onderscheiden zij. Nu zijn alle wetten gecodificeerd in 2
wetboeken, vroeger lag dit volledig verspreid in het BW.
HANDELSRECHT
Handelaars hebben nood aan soepelere regels dan particulieren. Vb. Bewijsrecht is bij handelaars veel
soepeler handdruk is voldoende en bij particulieren had je ene geschreven document nodig.
Wetboek van koophandel is afgeschaft dat is nu geïntegreerd in WER. Tot 2018 was een handelaar:
“zijn zij die daden uitoefenen, bij de wet daden van koophandel genoemd, en daarvan, hoofdzakelijk of
aanvullend hun gewoon beroep maken”
De notie handelaar is vervangen door notie onderneming. Je moet in casussen gaan kijken of er wel
degelijk sprake is van een onderneming en niet van een handelaar of particulier, voor hun zijn namelijk de
regels van BW van toepassing.
VENNOOTSCHAPSRECHT
Tak van ondernemingsrecht, voornamelijk organisatierecht. Hoe de samenwerking wordt georganiseerdis
wat je in het wetboek zal terugvinden: hoe worden beslissingen bij het bestuur genomen? Hoe worden
aandelen uitgegeven?
Belangrijkste zijn die dat beperkte aansprakelijkheid geven aan hun deelnemers, Nv en BV. Dan ben je
enkel aansprakelijk voor wat je in de organisatie hebt ingebracht, niet voor de schulden die de
vennootschap is aangegaan.
KAPITAALMARKTRECHT
Bescherming van goede werking van de kapitaalmarkt, in België denk aan Euronext. Het recht dat van
toepassing is als een onderneming haar aandelen laat noteren op een beurs. Ook een samenwerking die
tot stand komt.
Vb. A.B.C krijgen 30 aandelen die kunnen zetelen. Er is geen scheidingslijn tss de hoedanigheid van
aandeelhouders en de hoedanigheid van bestuur.
Ondernemingen gaat kapitaal gaan ophalen op de beurs, gaat over grote bedragen.
9
, In WVV-regels gaan opleggen over hoe de onderneming wordt bestuurd. In raad van bestuur 3
onafhankelijke bestuurders- geen fin. inkomsten krijgen - moeten zetelen.
Specifieke wetgeving – ga je niet terugvinden in WVV, zit verspreid. Zijn wetgevingen die het grote publiek
gaan beschermen.
- Prospectuswet (informeren van de primaire markt) (los van notering): gaat een bedrijf naar de
beurs en is er een IPO, effecten aanbieden aan het publiek dan moet je een prostectus gaan
aanbieden. Inhoud is door Europese wetgeving vastgesteld, je gaat risico’s en dergelijke over de
onderneming gaan beschrijven. FSMA moe het document eerst gaan goedkeuren. Primaire markt.
- Diverse uitzonderingen, waaronder: minder dan 150 personen, lager dan 5 MEUR, 100 KEUR per
belegger of per effect
- Transparantiewet (informeren van de secundaire gereglementeerde markt): wetgeving die ervoor
zorgt dat belangrijke aandeelhouders kopen/verkopen hier aangift van doet. Drempels van 5%.
- MAR (voorkomen van misbruik van voorwetenschap): overname van beursgenoteerd bedrijf, is
info die impact kan hebben op de beurs. Er gaat een lijst worden opgemaakt van insiders, zij
mogen dan niet meer op de beurs handelen.
à transparantiewet en MAR zijn 2 wetgevende akten die doel hebben de secundaire markt te
beschermen. Eenmaal de aandelen op de markyt zijn verkocht, eenieder met dezelfde kennis kan
handelen op de beurs
- OBA-Wet (openbaar overnamebiedingen) (30%): gaat hij niets over vragen. Als je 30% van de
aandelen beizg dan ben je verplicht om bod te doen op alle uitstaande aandelen.
à dit zijn zeer compexe wetgevingen waar hij niets over zal vragen omdat ze pagina’s lang zijn.
FINANCIEEL RECHT
Onderverdeels in publiek en privaatbankrecht
- Publiek bankrecht: gaan we niet zien in deze cursus: het stsutuur van de aanbieders van
financiële diensten vb. vergunningsvereisten
- Privaat bankrecht: verhouding tss de aanbiedes van financiële diensten en diens cliënt:
krdietecht; rekeningen en betalingen.
Waar?
10