Samenvatting Studiemateriaal Materialen & producten | Mondzorg | Arteveldehogeschool | 2025/26

Materialen & producten
1. Instrumentarium voor mondonderzoek & niet-chirurgische paradontale
therapie

Niet-chirurgische paradontale therapie= (diepte) reiniging

Scalen = mechanisch (door apparatuur) verwijderen van plaque en
tandsteen van de tandoppervlakken van gebitselementen (supra- als
subgingivaal)

Root planing = fijn mechanisch verwijderen van kleine
onregelmatigheden van de worteloppervlakken, het glad/hard maken van
deze oppervlakken (subgingivaal)

Scaling & rootplaning (SRP) = diepte reiniging (verwijderen van plaque
& steen)

 parobehandeling (niet-chirurgisch)  supra- als subgingivaal

 bij parodontitis

 Patiënt heeft geen goeie mondhygiëne / niet jaarlijks op controle…
 Tandvleesontsteking blijft onbehandeld
 paradontaal weefsel en aanhechting aangetast
 Ontstaan botafbraak = parodontitis
 (tand uitvallen)

WAAROM SRP

 Tandsteen/bacteriën subgingivaal verwijderen
 Botafbraak stoppen/stabiliseren
(patiënt geen motivatie = parodontitis terug / bot dat weg is, is weg)

Polijsten = Het glad maken van de met instrument bewerkte
tandoppervlakken. Met roterend instrumentarium & polijstpasta

 dagdagelijks als mondhygiënist, want glad oppervlak minder makkelijk
om bacteriën aan te hangen



Handinstrumenten voor mondonderzoek

Mondspiegel

 Indirect zicht & licht
 Retractor = wegtrekken van lip/wang/tong
 Bescherming lip/wang/tong

,Haaksonde

 Scherp uiteinde / roetsvrij staal
 Cariësdetectie ? want schade
 Met scherpuiteinde kan je beginnend gaatje doorprikken waardoor
het actief wordt (opletten!)
Daarom verkiezen sommigen pocketsonde

Pocketsonde

 Afgerond, gladde tip
 Roestvrijstaal of plastiek
 Opsporen tandvleesziektes, -plaque & tandsteen, cariës
 Pocketdiepte 0-3 mm  geen aanhechtingsverlies
 4 of meer mm  parodontitis (SRP nodig)
WHO-CPITN probe – Heeft bolletje  tandplaque & tandsteen onder
tandvlees voelen




 Pocketsonde van roestvrij staal niet ter hoogte van implantaat, want
kan schade toebrengen
1ste generatie
Bolle tip
2de generatie
Geeft gecontroleerde constante druk
3de generatie
Gecomputeriseerd: automatisch registreren

Furcatiesonde

 Furcatie = wanneer er botverlies, als gevolg van parodontitis,
optreedt ter hoogte van de wortelstam waar 2 of meer wortels
samenkomen

,  Nabers probe = gebogen pocketsonde (moeilijk bereikbaar)




Classificatie volgens Ramfjord en Ash van furcatieproblemen
Graad 1: lichte toegankelijk furcatie tot 2mm
Graad 2: toegankelijke furcatie tot 4mm (nier doorgankelijk)
Meer dan 4mm (niet doorgankelijk)
Graad 3: doorgankelijke furcatie, sonde volledig doorheen


Handinstrumenten voor gebitsreiniging

Schacht  blade – lower shank

Werkeinde is gecentreerd in lijn met de lengteas van het handvat

Scalers

 Doorsnede = trapeziumvormig
 Trapeziumvorm  driehoekvorm  punt




 2 snijranden
 Scherpe punt
 Verwijderen supragingivaal tandsteen
 Beperkte diepte subgingivaal
 (beschadiging zacht weefsel door scherpe rand)
 H6/H7
Handvat, schacht, werkblad in 1 vlak
Enkel voor FRONT
204S
Schacht 1 of meer hoeken (niet meer in 1 vlak)
(PRE)MOLAREN
Sikkel scaler = gebogen werkblad
Jacquette scaler = recht werkblad

, Curettes

 Calve cirkel als dwarsdoorsneden
 1 of 2 snijranden
 Afgeronde rip
 Verwijderen supra- en subgingivaal tandsteen
 Geschikt voor SRP
 Minder snel schade dankzij afgeronde tip & vorm werkblad
Universele curette
o Niet-gebiedspecifiek / alle tandopp.
o Geen hoeken aan schacht
o Doorsneden: halve cirkel (90°)
o 2 snijranden
o Supra- en subgingivaal
o Vooral subgingivaal tandsteen & tandplak op wortelvlak
Hierna 
 Gracey-curette
o Gebiedspecifiek
o Hoek in schacht 70°
o 1 snijrand
o (vaak SRP  verfijnd)
 Furcatie curette
o Curetteren van furcatieruimte

Dia 47:

Dia 48: gracey-curette

Dia 49: pocketsonde

Vijlen

 Raspvorm, gekarteld werkblad
 Soms bovenaan laagje diamant (hardste materiaal)
 Hoek 90°-105°
 Verwijderen subgingivaal tandsteen
 Gladmaken tandopp. Aan cement-glazuur grens