Lessen sociale psychologie
Hoofdstuk 1: inleiding
1. De mens is een sociaal dier
= Hoe reageren in sociale situaties, altijd anderen observeren, analyseren
2. Sociale psychologie: definitie en verwante disciplines
1. Definitie
- Wetenschappelijke studie (empirisch bewijzen)
- gedachten, gevoelens, motivaties en gedragen
- beïnvloed door aanwezigheid (ook subjectief) van anderen, invloed op
elkaar
2. Kracht van de reactie van anderen
= We worden continu beïnvloed door sociale omgeving
=> invloed op veel andere domeinen + real life (rechtzaken,
verkiezingen,…)
bv. Mondiale debat Reagan: Is hij te oud om president te worden?
- grapjes: gelach door publiek => invloed perceptie kijkers thuis
Newcomb studie
= Hoe kan sociale situatie invloed hebben op individuen?
= elitair, college voor rijke vrouwen: hoe politieke overtuigingen
veranderen door tijd
- professoren en sfeer minder conservatief dan regio’s waar ze van
kwamen
=> werden minder conservatief, meer progressief
- sterker aanvankelijk van mate van identificatie met school
3. Verwante disciplines
= studie van individu in sociale situaties
Sociologie: niet over individu, op my vlak
Persoonlijkheidspsychologie: wel over individu, niet over sociale relaties,
wel stabiel
Voorbeeld
= Hoe vaak sociale media in bepaalde situaties?
- SP: Hoe bepaald sociale situatie het gedrag: (bv. minder door
sociale druk)
- S: groepen in my meer dan andere groepen (bv. groepsnormen)
- PP: bepaalde mensen door PH meer/ minder op sociale media (bv.
extraversie)
,Lessen sociale psychologie
Vaak combinaties van domeinen
bv. interactionisme: bepaalde sociale situatie kan meer invloed
door PH
,Lessen sociale psychologie
4. Andere psychologische domeinen
5. Sociale psychologie en mensenkennis
= veel intuïtieve antwoorden komen niet overeen met de werkelijkheid
3. Geschiedenis
1. De beginjaren
- Gustave Le Bon: individu in de menigte
= voelen zich anoniemer en gedragen zich slechter (deïndividuatie)
- Eerste empirische studies
= individuele prestaties beïnvloed: kracht bij touwtrekken, fietsen in
groep,…
2. Jaren van de bevestiging (’30)
Hitler & Nazisme: joden vluchten naar VS en werken samen aan sociale
psychologie
bv. Lewin: grondslagen
- gedrag bepaald door waarneming en interpretatie wereld
- gedrag door interactie persoon en omgeving: behaviorisme +
Freud
- oplossing van praktische sociale problemen (onderzoek <->
actie)
’50: belangrijke bijdragen (namen)
, Lessen sociale psychologie
3. Groei en debat: 1960 – 1970
- vertrouwen en uitbreiding
- crisis/kritiek
- ethische kritiek op experiment: wat mag? Wat is ok?
- methodologische artefacten: onderzoeksleider is ook deel van
sociale context
= Hoe impact proefleider beperken?
- cultureel en filosofisch relativisme: als ze het weten, werkt het niet
meer
4. Methodologisch en inhoudelijk pluralisme
Pluralisme
- Methodologisch: multi-methodisch
- inhoudelijk: Hete vs. koude perspectieven
- internationale en culturele perspectieven: opkomst in EU en Azië
4. Sociale psychologie in de 21ste eeuw
Hersenonderzoek
= nieuwe beeldvormingstechnieken
Internet
= sterke evolutie + digitale voetafdruk groter, afleiden uit data
Sociaal-culturele perspectieven
- crosscultureel onderzoek: verschillen tussen culturen op versch.
plekken
- multicultureel: verschillen culturen binnen één samenleving
Laatste jaren
= Extreme zelfevaluatie (hoe betrouwbaarder maken?)
- open science:, gegevens delen, transparantie
- vooraf geregistreerd onderzoek
- registered replication reports + ideologische diversiteit
Sociale psychologie als voortrekker
Hoofdstuk 1: inleiding
1. De mens is een sociaal dier
= Hoe reageren in sociale situaties, altijd anderen observeren, analyseren
2. Sociale psychologie: definitie en verwante disciplines
1. Definitie
- Wetenschappelijke studie (empirisch bewijzen)
- gedachten, gevoelens, motivaties en gedragen
- beïnvloed door aanwezigheid (ook subjectief) van anderen, invloed op
elkaar
2. Kracht van de reactie van anderen
= We worden continu beïnvloed door sociale omgeving
=> invloed op veel andere domeinen + real life (rechtzaken,
verkiezingen,…)
bv. Mondiale debat Reagan: Is hij te oud om president te worden?
- grapjes: gelach door publiek => invloed perceptie kijkers thuis
Newcomb studie
= Hoe kan sociale situatie invloed hebben op individuen?
= elitair, college voor rijke vrouwen: hoe politieke overtuigingen
veranderen door tijd
- professoren en sfeer minder conservatief dan regio’s waar ze van
kwamen
=> werden minder conservatief, meer progressief
- sterker aanvankelijk van mate van identificatie met school
3. Verwante disciplines
= studie van individu in sociale situaties
Sociologie: niet over individu, op my vlak
Persoonlijkheidspsychologie: wel over individu, niet over sociale relaties,
wel stabiel
Voorbeeld
= Hoe vaak sociale media in bepaalde situaties?
- SP: Hoe bepaald sociale situatie het gedrag: (bv. minder door
sociale druk)
- S: groepen in my meer dan andere groepen (bv. groepsnormen)
- PP: bepaalde mensen door PH meer/ minder op sociale media (bv.
extraversie)
,Lessen sociale psychologie
Vaak combinaties van domeinen
bv. interactionisme: bepaalde sociale situatie kan meer invloed
door PH
,Lessen sociale psychologie
4. Andere psychologische domeinen
5. Sociale psychologie en mensenkennis
= veel intuïtieve antwoorden komen niet overeen met de werkelijkheid
3. Geschiedenis
1. De beginjaren
- Gustave Le Bon: individu in de menigte
= voelen zich anoniemer en gedragen zich slechter (deïndividuatie)
- Eerste empirische studies
= individuele prestaties beïnvloed: kracht bij touwtrekken, fietsen in
groep,…
2. Jaren van de bevestiging (’30)
Hitler & Nazisme: joden vluchten naar VS en werken samen aan sociale
psychologie
bv. Lewin: grondslagen
- gedrag bepaald door waarneming en interpretatie wereld
- gedrag door interactie persoon en omgeving: behaviorisme +
Freud
- oplossing van praktische sociale problemen (onderzoek <->
actie)
’50: belangrijke bijdragen (namen)
, Lessen sociale psychologie
3. Groei en debat: 1960 – 1970
- vertrouwen en uitbreiding
- crisis/kritiek
- ethische kritiek op experiment: wat mag? Wat is ok?
- methodologische artefacten: onderzoeksleider is ook deel van
sociale context
= Hoe impact proefleider beperken?
- cultureel en filosofisch relativisme: als ze het weten, werkt het niet
meer
4. Methodologisch en inhoudelijk pluralisme
Pluralisme
- Methodologisch: multi-methodisch
- inhoudelijk: Hete vs. koude perspectieven
- internationale en culturele perspectieven: opkomst in EU en Azië
4. Sociale psychologie in de 21ste eeuw
Hersenonderzoek
= nieuwe beeldvormingstechnieken
Internet
= sterke evolutie + digitale voetafdruk groter, afleiden uit data
Sociaal-culturele perspectieven
- crosscultureel onderzoek: verschillen tussen culturen op versch.
plekken
- multicultureel: verschillen culturen binnen één samenleving
Laatste jaren
= Extreme zelfevaluatie (hoe betrouwbaarder maken?)
- open science:, gegevens delen, transparantie
- vooraf geregistreerd onderzoek
- registered replication reports + ideologische diversiteit
Sociale psychologie als voortrekker
