• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 100 pages
Summary

Bijzondere Voeding samenvatting

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 100 pages

Deze studiestof behandelt het vak Bijzondere Voeding uit de Master in de Farmaceutische Zorg aan de Universiteit Gent. De inhoud omvat het volledige wetgevend kader (K.B. 1991, EU-verordening 609/2013, K.B. 2021), eiwit- en aminozuursamenstelling, en regelgeving voor medische voeding en nutriënten. Ideaal voor examenvoorbereiding en het begrijpen van de wettelijke vereisten voor voedingsproducten in België en Europa.

Content preview

Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 0: INLEIDING................................................................................................................................................... 5

HOOFDSTUK 1: WETGEVEND KADER ................................................................................................................................... 5
1.1 K.B. 18 FEBRUARI 1991 betreffende voedingsmiddelen bestemd ............................................................................. 5
voor bijzondere voeding ......................................................................................................................................................... 5
1.1.1. Artikel 1 .................................................................................................................................................................... 5
1.1.2. Artikel 4 .................................................................................................................................................................... 6
1.1.3. Artikel 7 .................................................................................................................................................................... 6
1.1.4. Bijlage ....................................................................................................................................................................... 6
1.2 VERORDENING (EU) nr. 609/2013 inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen, voeding vr
medisch gebruik en dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing ..................................... 6
1.2.1. Artikel 1 .................................................................................................................................................................... 7
1.3 K.B. 30 MEI 2021 betreffend het in handel brengen v nutriënten en voedingsmiddelen waaraan nutriënten
werden toegevoegd ................................................................................................................................................................ 7
1.3.1. Artikel 2................................................................................................................................................................. 7
1.3.2. Artikel 3................................................................................................................................................................. 7
1.3.3. Artikel 4................................................................................................................................................................. 8
1.3.4. Artikel 5................................................................................................................................................................. 9
1.3.5. Artikel 8................................................................................................................................................................. 9
1.4 K.B. van 31 AUGUSTUS 2021 betreffende de fabricage van en de handel in voedingsmiddelen die uit planten of uit
plantenbereidingen samengesteld zijn of deze bevatten ....................................................................................................... 9
1.4.1. Artikel 3................................................................................................................................................................. 9
1.4.2. Artikel 4................................................................................................................................................................. 9
1.4.3. Artikel 5............................................................................................................................................................... 10
1.4.4. Artikel 6............................................................................................................................................................... 10
1.4.5. Artikel 10 ............................................................................................................................................................ 10

HOOFDSTUK 2: EIWIT- EN AMINOZUURSAMENSTELLING.................................................................................................. 10
2.1 K.B. van 18 FEBRUARI 1991 betreffende voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere voeding .............................. 10
2.1.1 KWALITEIT van de eiwitten: ............................................................................................................................ 10
2.1.2 KWANTITEIT: Bepaling van stikstof-totaal eiwitgehalte .......................................................................... 11
2.1.3. Eiwit gebruik ...................................................................................................................................................... 12
2.2 VM arm aan één of meer bepaalde aminozuren ............................................................................................................ 12
2.2.1. Voorbeeld 1: FENYLKETONURIE (= PKU) ..................................................................................................... 13
2.2.2. Voorbeeld 2: TYROSINEMIE ........................................................................................................................... 13
2.2.3. Voorbeeld 3: MAPLE SYRUP URINE DISEASE (= MSUD) ........................................................................... 14

HOOFDSTUK 4: VETSAMENSTELLING ......................................................................................................................... 15
4.1 Medium Chain Triglyceride (= MCT) ............................................................................................................................... 15
4.1.1. Normaal absorptieproces van voedingsvet (= rechtse afbeelding)....................................................... 15
4.1.2. Absorptieproces MCT-vetten, klein verzadigde vetten (= linkse afbeelding) ..................................... 16
4.2 Aandoeningen waarbij de vetabsorptie gestoord wordt ................................................................................................ 16
4.2.1. MALDIGESTIE = Stoornis in het verteringsproces ..................................................................................... 16
4.2.1. MALRESORPTIE = Stoornis in de resorptie .................................................................................................. 16
4.3 Transport van vetten in het bloed en metabolisme ........................................................................................................ 17
4.3.1. Transporteiwitten ............................................................................................................................................. 17
4.3.2. Exogeen (voedinglipiden) & endogeen (leverlipiden) lipidemetabolisme .......................................... 17
4.4 Cholesterol ............................................................................................................................................................... 18
4.4.1. Essentiële elementen van een gezonder eetpatroon .............................................................................. 18
4.5 Dyslipidemieën................................................................................................................................................................ 19
4.5.1. Hypertriglyceridemie ....................................................................................................................................... 19
4.5.2. Hypercholesterolemie ..................................................................................................................................... 19

, 4.6 Dyslipidemieën en voeding ~ Principe van dieettherapie ............................................................................................... 19

HOOFDSTUK 5: GLUTEN EN GEZONDE VOEDING ..................................................................................................... 20
5.1 Wat zijn gluten .......................................................................................................................................................... 20
5.1.1. Opbouw van gluten .......................................................................................................................................... 21
5.1.2. Belang aanwezigheid van gluten in dieet .................................................................................................... 21
5.2 Wat is glutenvrije voeding .................................................................................................................................... 22
5.2.1. Onderverdeling spectrum ‘granen’ .............................................................................................................. 22
5.2.2. Eigenschappen glutenvrije voeding.............................................................................................................. 22
5.2.3. Fabricage en samenstelling van glutenvrije voeding ................................................................................ 23
5.2.4. Etikettering en reclame van glutenvrije voeding ...................................................................................... 23
5.3 Wat is glutenintolerantie? ............................................................................................................................. 23
5.3.1. GLUTENINTOLERANTIE = COELIAKIE ............................................................................................................ 23
5.3.2. Dieettherapie voor Glutenintolerantie / Coeliakie ................................................................................... 24
5.3.3. Evolutie van Glutenintolerantie / Coeliakie................................................................................................ 25

HOOFDSTUK 6: KOOLHYDRAATSAMENSTELLING .................................................................................................... 25
6.1. Inleiding................................................................................................................................................................ 25
6.1.1. Optimale spreiding van energielevering ..................................................................................................... 26
6.1.2. Praktische aanbevelingen voor koolhydraten............................................................................................ 26
6.1.3. Praktische aanbevelingen voor suiker, dranken & VM mt toegevoegd suiker ................................... 27
6.1.4. Gesuikerde dranken en chronische aandoeningen .................................................................................. 27
6.2. Diabetes Mellitus .............................................................................................................................................. 28
6.2.1. Algemene kenmerken van diabetes ............................................................................................................. 28
6.2.2. Zwangerschapsdiabetes .................................................................................................................................. 28
6.2.3. Prediabetes ........................................................................................................................................................ 29
6.2.4. Behandeling / dieet voor diabetici ............................................................................................................... 29
6.2.5. Uitwissellijsten: om therapietrouw te bevorderen................................................................................... 31
6.2.6. Glycemische index (= GI) v koolhydraatrijk voedingsmiddel (= VM) .................................................... 31
6.2.7. Opmerkingen ..................................................................................................................................................... 32
6.3. Lactose-intolerantie .......................................................................................................................................... 33
6.3.1. Symptomen latose-intolerantie .................................................................................................................... 33
6.3.2. Dieettherapie .................................................................................................................................................... 34
6.3.3. Praktische weetjes ........................................................................................................................................... 34

HOOFDSTUK 7: MINERALENSAMENSTELLING .......................................................................................................... 35

HOOFDSTUK 8: VOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK ............................................................................................. 35
8.1 Inleiding................................................................................................................................................................ 35
8.2 Wetgeving ................................................................................................................................................................. 35
8.2.1. Gedelegeerde verordening (EU) 2016/128 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 609/2013 .... 35
8.3 Toedieningswijzen ................................................................................................................................................... 37
8.3.1. Enterale voeding ............................................................................................................................................... 37
8.3.2. Parenterale voeding ......................................................................................................................................... 37
8.4 Samenstellingen ................................................................................................................................................ 38
8.4.1. Enterale voeding ............................................................................................................................................... 38
8.4.2. Parenterale voeding ......................................................................................................................................... 39
8.4.3. Ethische vraagstelling ...................................................................................................................................... 39
8.5 Commerciële preparaten........................................................................................................................................ 40
8.5.1. Voorbeeld 1: Low Energy Multifiber ............................................................................................................ 40
8.5.2. Voorbeeld 2: Nutricon MCT ........................................................................................................................... 40
8.6 Mucoviscidose case ................................................................................................................................................... 41
8.6.1. Nutritionele behoeften v mucoviscidosepatiënten, bepaald dr Hoge Gezondheidsraad .................................... 41

HOOFDSTUK 9: SPORTBEOEFENAARS ........................................................................................................................ 41
9.1 Inleiding................................................................................................................................................................ 41

, 9.2 Energieleverende processen .................................................................................................................................. 41
9.3 Koolhydraten ............................................................................................................................................................. 42
9.3.1. VÓÓR de inspanning ........................................................................................................................................ 42
9.3.2. Tijdens de inspanning ...................................................................................................................................... 43
9.3.3. Na de inspanning .............................................................................................................................................. 44
9.4 Vetten .......................................................................................................................................................................... 44
9.4.1. Vet-dieet ............................................................................................................................................................. 45
9.5 Eiwitten ....................................................................................................................................................................... 46
9.6 Vocht...................................................................................................................................................................... 46
9.6.1. Drinken................................................................................................................................................................ 46

HOOFDSTUK 10: VERMAGERINGSPRODUCTEN ....................................................................................................... 47
10.1 Quetelet-index (QI) of Body Mass Index (BMI) .................................................................................... 47
10.1.1. Voor volwassenen .......................................................................................................................................... 47
10.1.2. Voor kinderen ................................................................................................................................................. 48
10.1.3. Gewichtsvermindering .................................................................................................................................. 48
10.2 Vermageringsdiëten ........................................................................................................................................... 48
10.2.1. Hoofdregels vermageringsdieet.................................................................................................................. 49
10.2.2. Dieet .................................................................................................................................................................. 49
10.3 Vermageringsproducten ................................................................................................................................... 50
10.3.1. Protein sparing modified fasting ................................................................................................................ 50
10.3.2. Verordening (EU) nr. 609/2013 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2017/1798 ........................... 50
10.4 Categorieën afvaldiëten ...................................................................................................................................... 51

HOOFDSTUK 11: VM VOOR ZUIGELINGEN EN KLEUTERS ....................................................................................... 53
11.1 Wetgeving .............................................................................................................................................................. 53
11.2 Voedingsmiddelen ............................................................................................................................................... 53
11.3 Koemelk en moedermelk ..................................................................................................................................... 54
11.3.1. Eiwitten ............................................................................................................................................................ 54
11.3.2. Koolhydraten ................................................................................................................................................... 55
11.3.3. Vetten ............................................................................................................................................................... 55
11.3.4. Mineralen ......................................................................................................................................................... 55
11.3.5. Vitamine ........................................................................................................................................................... 56
11.3.6. Nucleotiden ..................................................................................................................................................... 56
11.3.7. Andere anti-infectiefactoren (= bv. secretoir Ig A) ................................................................................. 57
11.3.8. Besluit ............................................................................................................................................................... 57
11.4 Borstvoeding.......................................................................................................................................................... 57
11.4.1. Borstvoeding geven in de praktijk .............................................................................................................. 57
11.4.2. Voordelen van borstvoeding ....................................................................................................................... 58
11.4.3. Extra aandacht besteden aan voeding van moeder ............................................................................... 58
11.4.4. Contra-indicaties van borstvoeding ........................................................................................................... 59
11.4.5. Mogelijke problemen bij borstvoeding ..................................................................................................... 59
11.5 Kunstmelk ................................................................................................................................................................ 60
11.5.1. Gezonde zuigelingen ..................................................................................................................................... 60
11.5.2. Beperkte spijsverteringsstoornissen .......................................................................................................... 61
11.5.3. Therapeutische melkvoeding ...................................................................................................................... 61
11.5.4. Prematuren...................................................................................................................................................... 62
11.6 VM op basis van granen .................................................................................................................................... 62
11.7 Babyvoeding .......................................................................................................................................................... 63
11.8 Wetgeving .............................................................................................................................................................. 63
11.8.1. Verordening (EU) nr. 609/2013 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/127 .............................. 63
11.8.2. Volledige zuigelingenvoeding ...................................................................................................................... 63
11.8.3. Opvolg zuigelingenvoeding .......................................................................................................................... 66
11.8.4. Bewerkte voedingsmiddelen op basis van granen ................................................................................. 67

, HOOFDSTUK 12: ALLERGENEN .................................................................................................................................... 67
12.1 Inleiding ................................................................................................................................................................... 67
12.2 Reacties op voeding .............................................................................................................................................. 67
12.2.1. Oorzaken ongunstige reactie op voeding ................................................................................................. 67
12.2.2. Immunologische voedselovergevoeligheid .............................................................................................. 68
12.2.3. Niet-immunologische voedselovergevoeligheid ..................................................................................... 70
12.2.4. Allergische reacties met geneesmiddelen ................................................................................................ 72
12.3 Allergenen en wetgeving ..................................................................................................................................... 72
12.3.1. Europese wetgeving ...................................................................................................................................... 72
12.4.1. Belgische wetgeving ...................................................................................................................................... 76
12.5.1. Buitenlandse wetgeving ............................................................................................................................... 76
12.6 Analyse van allergenen ....................................................................................................................................... 76
12.6.1. Drempwelwaarden bepalen (!) ................................................................................................................... 76
12.6.2. Allergenendetectie ........................................................................................................................................ 76
12.7 Toekomstperspectief en advies ......................................................................................................................... 77

HOOFDSTUK 13: VM VOOR BEJAARDEN ................................................................................................................... 78
13.1 Fysiologische veranderingen ............................................................................................................................ 78
13.2 Ondervoeding ......................................................................................................................................................... 79
13.3 Voedingsvereisten en problemen ..................................................................................................................... 79
13.3.1. Energie bij ouderen........................................................................................................................................ 79
13.3.2. Macro-nutriënten........................................................................................................................................... 80
13.3.3. Micro-nutriënten ............................................................................................................................................ 81
13.3.4. Osteoporose .................................................................................................................................................... 81
13.3.4. Onderzoeken ................................................................................................................................................... 81

HOOFDSTUK 14: SUPPLEMENTEN............................................................................................................................... 82
14.1 Inleiding ................................................................................................................................................................... 82
14.2 Definitie voedingssupplement ............................................................................................................................ 82
14.3 Regelgeving en categorieën .............................................................................................................................. 82
14.3.1. K.B. 30 MEI 2021 “NUTRIËNTEN” ............................................................................................................... 83
14.3.2. K.B. 31 AUGUSTUS 2021 “PLANTEN” ......................................................................................................... 83
14.3.3. K.B. 29 AUGUSTUS 2021 “ANDERE STOFFEN” ......................................................................................... 83
14.3.4. Notificatiedossier ........................................................................................................................................... 83
14.3.5. Etikettering en reclame ................................................................................................................................ 84
14.3.6. Verordening 1924/2006/EG ........................................................................................................................ 84
14.3.7. Nutrivigilantie ................................................................................................................................................. 85
14.4 Zinvol of niet? ......................................................................................................................................................... 85
14.4.1. Risico’s .............................................................................................................................................................. 85
14.4.2. Wetgeving als bescherming ......................................................................................................................... 86
14.4.3. Aanbevelingen ................................................................................................................................................ 87
14.4.4. Praktisch advies .............................................................................................................................................. 87
14.4.5. Annex ................................................................................................................................................................ 87

HOOFDSTUK 15: EXAMEN ............................................................................................................................................. 88

Table of contents

  1. 01 HOOFDSTUK 0: INLEIDING 5
  2. 02 HOOFDSTUK 1: WETGEVEND KADER 5
    1. K.B. 18 FEBRUARI 1991 betreffende voedingsmiddelen bestemd 5
  3. 03 voor bijzondere voeding 5
  4. 04 medisch gebruik en dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing 6
  5. 05 werden toegevoegd 7
  6. 06 plantenbereidingen samengesteld zijn of deze bevatten 9
  7. 07 HOOFDSTUK 2: EIWIT- EN AMINOZUURSAMENSTELLING 10
    1. K.B. van 18 FEBRUARI 1991 betreffende voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere voeding 10
    2. VM arm aan één of meer bepaalde aminozuren 12
  8. 08 HOOFDSTUK 4: VETSAMENSTELLING 15
    1. Medium Chain Triglyceride (= MCT) 15
    2. Aandoeningen waarbij de vetabsorptie gestoord wordt 16
    3. Transport van vetten in het bloed en metabolisme 17
    4. Cholesterol 18
    5. Dyslipidemieën 19
    6. Dyslipidemieën en voeding ~ Principe van dieettherapie 19
  9. 09 HOOFDSTUK 5: GLUTEN EN GEZONDE VOEDING 20
    1. Wat zijn gluten 20
    2. Wat is glutenvrije voeding 22
    3. Wat is glutenintolerantie? 23
  10. 10 HOOFDSTUK 6: KOOLHYDRAATSAMENSTELLING 25
    1. Inleiding 25
    2. Diabetes Mellitus 28
    3. Lactose-intolerantie 33
  11. 11 HOOFDSTUK 7: MINERALENSAMENSTELLING 35
  12. 12 HOOFDSTUK 8: VOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK 35
    1. Inleiding 35
    2. Wetgeving 35
    3. Toedieningswijzen 37
    4. Samenstellingen 38
    5. Commerciële preparaten 40
    6. Mucoviscidose case 41
  13. 13 HOOFDSTUK 9: SPORTBEOEFENAARS 41
    1. Inleiding 41
    2. Energieleverende processen 41
    3. Koolhydraten 42
    4. Vetten 44
    5. Eiwitten 46
    6. Vocht 46
  14. 14 HOOFDSTUK 10: VERMAGERINGSPRODUCTEN 47
    1. Quetelet-index (QI) of Body Mass Index (BMI) 47
    2. Vermageringsdiëten 48
    3. Vermageringsproducten 50
    4. Categorieën afvaldiëten 51
  15. 15 HOOFDSTUK 11: VM VOOR ZUIGELINGEN EN KLEUTERS 53
    1. Wetgeving 53
    2. Voedingsmiddelen 53
    3. Koemelk en moedermelk 54
    4. Borstvoeding 57
    5. Kunstmelk 60
    6. VM op basis van granen 62
    7. Babyvoeding 63
    8. Wetgeving 63
  16. 16 HOOFDSTUK 12: ALLERGENEN 67
    1. Inleiding 67
    2. Reacties op voeding 67
    3. Allergenen en wetgeving 72
    4. Analyse van allergenen 76
    5. Toekomstperspectief en advies 77
  17. 17 HOOFDSTUK 13: VM VOOR BEJAARDEN 78
    1. Fysiologische veranderingen 78
    2. Ondervoeding 79
    3. Voedingsvereisten en problemen 79
  18. 18 HOOFDSTUK 14: SUPPLEMENTEN 82
    1. Inleiding 82
    2. Definitie voedingssupplement 82
    3. Regelgeving en categorieën 82
    4. Zinvol of niet? 85
  19. 19 HOOFDSTUK 15: EXAMEN 88

Document information

Study
Uploaded on
May 12, 2026
Number of pages
100
Written in
2025/2026
Type
Summary
$17.76

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
Sold
12
Followers
0
Items
44
Last sold
5 months ago



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions