ANATOMIE EN FYSIOLOGIE VAN
HET DIER
BART VANDE VYVERE EN ESTER STRUELENS
Kaat Persyn | 1ste Bachelor dierenzorg | Semester 1
, INHOUD
Inleiding ............................................................................................................................................. 0
Terminologie ...................................................................................................................................... 1
Osteologie.......................................................................................................................................... 3
Functies van het skelet............................................................................................................... 3
Structuur van het bot ................................................................................................................. 3
Het lange been of pijpbeen ..................................................................................................... 3
De ossificatie of verbening ...................................................................................................... 5
De schedel ................................................................................................................................. 7
Bouw en schedeltypes ............................................................................................................. 7
De schedelholte, slaapgroeve, jukboog, oogkas...................................................................... 7
De neusholte, neusbijholten ................................................................................................... 9
De mondholte (cavum oris) ..................................................................................................... 9
De wervelkolom – Columna vertebralis ................................................................................... 10
Streekkenmerken .................................................................................................................. 10
Halswervels - cervicaal wervels ............................................................................................. 12
Rugwervels - thoracaalwervers ............................................................................................. 14
Lendenwervels - lumbaal wervels ......................................................................................... 15
Heiligbeen wervels - sacraalwervels ...................................................................................... 16
Staartwervels - caudaal wervels ............................................................................................ 16
Ribben (Costae) – Borstbeen (Sternum) – Borstkas (Thorax) .................................................... 17
Ribben - costae ...................................................................................................................... 17
Borstbeen - sternum .............................................................................................................. 17
Borstkas - thorax.................................................................................................................... 18
Het voorste lidmaat ................................................................................................................. 19
Schouderblad - scapula ......................................................................................................... 20
Opperarmbeen - humerus ..................................................................................................... 20
Spaakbeen - radius en ellepijp - ulna ..................................................................................... 21
Handwortelbeenderen/carpaalbeenderen – ossa capri........................................................ 21
Middenhandsbeenderen – ossa metacarpalia ...................................................................... 22
Vingerkootjes – ossa digitorum manus ................................................................................. 22
Overzicht van de beenderen per dier .................................................................................... 24
Het achterste lidmaat .............................................................................................................. 25
Bekken – Pelvis ...................................................................................................................... 25
Dijbeen – Femur .................................................................................................................... 26
, Knieschijf – Patella ................................................................................................................. 27
Scheenbeen – Tibia en Kuitbeen – Fibula .............................................................................. 27
Voetwortbeenderen/ tarsaalbeenderen – Ossa tarsis .......................................................... 28
Middenvoetsbeenderen /metatarsaalbeenderen – Ossa metatarsalia ................................ 28
Teenkootjes – Ossa digitorum pedis ..................................................................................... 28
Overzicht per dier .................................................................................................................. 29
Osteologie van de vogel ........................................................................................................... 31
Kop ......................................................................................................................................... 31
Wervelkolom ......................................................................................................................... 31
Ribben .................................................................................................................................... 32
Borsteen – Sternum ............................................................................................................... 32
Vleugel ................................................................................................................................... 32
Poot ....................................................................................................................................... 33
Afstemming op vliegen .......................................................................................................... 34
Arthrologie ...................................................................................................................................... 36
Synoviale gewrichten of diarthrosen........................................................................................ 36
Structuur ................................................................................................................................ 36
Indeling .................................................................................................................................. 37
Synarthrodiale gewrichten of synarthrosen ............................................................................. 39
Indeling .................................................................................................................................. 39
Speciale structuren .................................................................................................................. 41
Slijmbeurzen en peesscheden .................................................................................................. 43
Myologie .......................................................................................................................................... 44
algemene bouw en indeling van het spierweefsel .................................................................... 44
spiertypen .............................................................................................................................. 44
algemene bouw skeletspier ................................................................................................... 45
krachtoverdracht ................................................................................................................... 49
indeling .................................................................................................................................. 49
Op basis van plaats .......................................................................................................... 49
Op basis van vorm ............................................................................................................ 49
Op basis van functie ......................................................................................................... 50
diepe fascie of fascia profunda .............................................................................................. 51
systematische bespreking van de spieren ................................................................................ 53
huidspieren ............................................................................................................................ 53
spieren die het voorbeen met de romp verbinden ............................................................... 53
spieren van het voorbeen ...................................................................................................... 55
, Nummers + verbindingen van de spieren ........................................................................ 62
pronatoren en supinatoren van de onderarm ................................................................. 63
het passief sta-apparaat van het voorbeen ..................................................................... 64
spieren die het achterbeen met de romp verbinden ............................................................ 64
spieren van het achterbeen ................................................................................................... 64
Nummers + verbindingen van de spieren ........................................................................ 68
het passief steunapparaat van het achterbeen ............................................................... 69
spieren van hals, romp en staart ........................................................................................... 70
spieren die het voorbeen en sternum met de kop verbinden ......................................... 70
strekkers van de wervelkolom ......................................................................................... 71
buigers van de wervelkolom ............................................................................................ 71
staartspieren en ademhalingspieren ............................................................................... 71
buikspieren ...................................................................................................................... 73
dijkanaal – canalis femoralis ............................................................................................ 73
Lieskanaal – canalis inguinalis .......................................................................................... 74
hernia ............................................................................................................................... 74
spieren van het hoofd............................................................................................................ 75
vleeskwaliteit ........................................................................................................................... 76
spierstelsel van de vogels ......................................................................................................... 77
fysiologie spiercontractie ......................................................................................................... 78
Integument ...................................................................................................................................... 79
Huid (cutis)............................................................................................................................... 79
epidermis – opperhuid .......................................................................................................... 79
lederhuid – dermis................................................................................................................. 81
onderhuid – hypodermis ....................................................................................................... 81
de huid in het algemeen -> een paar specifieke kenmerken................................................. 81
haren ....................................................................................................................................... 82
type haren ............................................................................................................................. 82
de tastballen – tori ................................................................................................................... 84
hoef van het paard ................................................................................................................... 86
bouw – macroscopische indeling .......................................................................................... 86
bouw – onderhuid van de hoef ............................................................................................. 88
Bouw- lederhuid van de hoef ................................................................................................ 89
bouw – opperhuid van de hoef ............................................................................................. 90
uitwendige vorm van de hoef ................................................................................................ 92
elastische organen van de hoef ............................................................................................. 92