Sociale grondrechten
Het OCMW speelt een centrale rol in het lokaal realiseren van sociale
grondrechten en het voorkomen van onderbescherming. Wettelijk gezien is
dit gebaseerd op:
- Art. 1 OCMW-wet: het OCMW moet iedereen in staat stellen een
menswaardig leven te leiden.
- Art. 60 §2 OCMW-wet: het OCMW moet alle nuttige raadgevingen
geven en stappen ondernemen zodat betrokkenen hun rechten
en voordelen kunnen uitoefenen.
Het OCMW treedt hierbij residuair op: andere rechten en voorzieningen
moeten eerst uitgeput zijn. Daarnaast zijn er tal van andere organisaties
actief, vooral eerstelijns- en soms tweedelijns hulp- en dienstverleners, die
lokaal of regionaal verankerd zijn. Hun rol kan bestaan uit:
- Advies geven,
- Sociale grondrechten daadwerkelijk helpen realiseren,
- Of cliënten doorverwijzen naar gespecialiseerde organisaties.
Een goede kennis van de sociale kaart is essentieel voor hulpverleners,
zodat cliënten efficiënt geholpen worden.
Trends in de aanpak van non-take-up
Bij de aanpak van non-take-up (het niet opnemen van rechten of
voordelen waarop men aanspraak heeft) zijn proactief handelen en
samenwerking de sleutel. Twee belangrijke trends zijn te onderscheiden:
Trend 1: De eenloketfunctie
- Creëert één centraal aanspreekpunt voor vragen rond een
levensdomein (bijv. opvoeding, werk, wonen, gezondheid, vrije
tijd).
- Verhoogt de toegankelijkheid en verlaagt drempels voor cliënten.
- Kan fysiek, online of hybride georganiseerd zijn.
Trend 2: Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO)
Het GBO richt zich op complexe dossiers van kwetsbare cliënten en
voorkomt dat mensen van het kastje naar de muur moeten. Het heeft twee
hoofddoelen:
1. Toegankelijke, kwaliteitsvolle sociale hulp- en dienstverlening
realiseren.
2. Onderbescherming tegengaan door nauw aan te sluiten bij de
leefwereld van cliënten.
, Het GBO bundelt expertise van drie kernactoren:
- OCMW,
- CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk),
- DMW (Diensten Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen).
Daarnaast worden andere lokale actoren betrokken, zoals scholen,
wijkgezondheidscentra, armoedeverenigingen en
samenlevingsopbouwinitiatieven.
Werkwijze:
- Breed generalistisch onthaal voor materiële, psychosociale,
juridische en zorggerelateerde vragen.
- Proactief, participatief, outreachend en aanklampend werken.
- Gericht op kwetsbare groepen, bv. mensen in kansarmoede.
- Kennis en expertise van verschillende diensten wordt gedeeld en
ingezet bij elk onthaalgesprek.
Het resultaat is een geïntegreerde aanpak die rechten van cliënten actief
verkent, realiseert en bescherming biedt tegen onderbescherming.
Het OCMW speelt een centrale rol in het lokaal realiseren van sociale
grondrechten en het voorkomen van onderbescherming. Wettelijk gezien is
dit gebaseerd op:
- Art. 1 OCMW-wet: het OCMW moet iedereen in staat stellen een
menswaardig leven te leiden.
- Art. 60 §2 OCMW-wet: het OCMW moet alle nuttige raadgevingen
geven en stappen ondernemen zodat betrokkenen hun rechten
en voordelen kunnen uitoefenen.
Het OCMW treedt hierbij residuair op: andere rechten en voorzieningen
moeten eerst uitgeput zijn. Daarnaast zijn er tal van andere organisaties
actief, vooral eerstelijns- en soms tweedelijns hulp- en dienstverleners, die
lokaal of regionaal verankerd zijn. Hun rol kan bestaan uit:
- Advies geven,
- Sociale grondrechten daadwerkelijk helpen realiseren,
- Of cliënten doorverwijzen naar gespecialiseerde organisaties.
Een goede kennis van de sociale kaart is essentieel voor hulpverleners,
zodat cliënten efficiënt geholpen worden.
Trends in de aanpak van non-take-up
Bij de aanpak van non-take-up (het niet opnemen van rechten of
voordelen waarop men aanspraak heeft) zijn proactief handelen en
samenwerking de sleutel. Twee belangrijke trends zijn te onderscheiden:
Trend 1: De eenloketfunctie
- Creëert één centraal aanspreekpunt voor vragen rond een
levensdomein (bijv. opvoeding, werk, wonen, gezondheid, vrije
tijd).
- Verhoogt de toegankelijkheid en verlaagt drempels voor cliënten.
- Kan fysiek, online of hybride georganiseerd zijn.
Trend 2: Geïntegreerd Breed Onthaal (GBO)
Het GBO richt zich op complexe dossiers van kwetsbare cliënten en
voorkomt dat mensen van het kastje naar de muur moeten. Het heeft twee
hoofddoelen:
1. Toegankelijke, kwaliteitsvolle sociale hulp- en dienstverlening
realiseren.
2. Onderbescherming tegengaan door nauw aan te sluiten bij de
leefwereld van cliënten.
, Het GBO bundelt expertise van drie kernactoren:
- OCMW,
- CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk),
- DMW (Diensten Maatschappelijk Werk van de ziekenfondsen).
Daarnaast worden andere lokale actoren betrokken, zoals scholen,
wijkgezondheidscentra, armoedeverenigingen en
samenlevingsopbouwinitiatieven.
Werkwijze:
- Breed generalistisch onthaal voor materiële, psychosociale,
juridische en zorggerelateerde vragen.
- Proactief, participatief, outreachend en aanklampend werken.
- Gericht op kwetsbare groepen, bv. mensen in kansarmoede.
- Kennis en expertise van verschillende diensten wordt gedeeld en
ingezet bij elk onthaalgesprek.
Het resultaat is een geïntegreerde aanpak die rechten van cliënten actief
verkent, realiseert en bescherming biedt tegen onderbescherming.
