EUROPEES RECHT
Inhoudsopgave
inleiding: de verschillende europese en internationale instellingen
......................................................................................................... 5
algemene inleiding...................................................................................5
hoofdstuk 1: europese unie......................................................................5
§1 internationaal recht.................................................................................................5
§2 internationale organisaties......................................................................................5
§3 Europese organisaties.............................................................................................6
hoofdstuk 1: de eu en haar doelstelling..........................................8
inleidng: de eu als een dynamisch project van uitbreiding en
inhoudelijke verdieping............................................................................8
de doelstellingen van de EU...................................................................12
hoofdstuk 2: instellingen van de europese unie............................13
§1 de europese raad................................................................................13
Ontstaan..................................................................................................................... 13
Samenstelling............................................................................................................ 14
§2 de europese commissie......................................................................14
§3 de raad (van de europese unie).........................................................15
Samenstelling:........................................................................................................... 15
§4 het europees parlement.....................................................................17
samenstelling............................................................................................................. 17
taken.......................................................................................................................... 18
werking...................................................................................................................... 18
rol nationale parlementen.......................................................................................... 18
§5 het hof van justitie.............................................................................18
samenstelling............................................................................................................. 18
taken.......................................................................................................................... 19
rol nationale rechter.................................................................................................. 19
hoofdstuk 3: de europese wetgevinng, doorwerking en
staatsaansprakelijkheid.................................................................19
extra: bevoegdheden van de eu..............................................................20
Soorten bevoegdheden.............................................................................................. 20
§1 vormen van europees recht................................................................20
§2 primair europees recht......................................................................21
algemene beginselen................................................................................................. 21
, §3 secundair europees recht..................................................................21
§3.1 verordeningen.................................................................................................... 22
§3.2 richtlijnen........................................................................................................... 22
§3.3 besluiten............................................................................................................. 22
§3.4 aanbevelingen en adviezen.................................................................................22
secundair europees recht – wetgevingsprocedure.....................................................22
§4 harmonisering en wederzijdse erkenning.........................................24
§5 doorwerking.......................................................................................24
Het recht van de EU heeft voorrang op het recht van de nationale lidstaten............24
europees recht heeft in beginsel directe werking......................................................25
overzicht.................................................................................................................... 25
hoofdstuk 4: de vier vrijheden.......................................................27
inleiding: de interne markt....................................................................27
§1 de definities van de vier vrijheden.....................................................28
§4.1 vrij verkeer van goederen (art. 29-37 VWEU, art. 110 VWEU)..........................28
§4.2 vrij verkeer van personen (art. 45-55 VWEU)....................................................28
§4.3 vrij verkeer van diensten (art. 52-62 VWEU).....................................................29
§4.4 vrij verkeer van kapitaal (art. 63-66 VWEU)......................................................29
§2 onderscheid tussen de vier vrijheden................................................29
§2.1 vrij verkeer van diensten vs. vrij verkeer van goederen.....................................30
§2.2 vrij verkeer van diensten vs. vrij verkeer van personen (vestiging)...................30
§2.3 vrij verkeer van werknemers vs. vrijheid van vestiging.....................................30
§2.4 vrij verkeer van goederen vs. vrij verkeer van kapitaal.....................................30
§3 grensoverschrijdend aspect...............................................................31
§4 vormen van belemmeringen van het vrij verkeer..............................31
§5 uitzonderingen op het vrij verkeer....................................................31
§6 voorwaarden voor het toepassen van de uitzonderingen..................32
hoofdstuk 5: vrij verkeer van goederen.........................................33
de begrippen tarifaire en non-tarifaire belemmeringen.......................33
§5.1 tarifaire belemmeringen.................................................................33
onderscheid tussen art. 30 en art. 110 VWEU...........................................................33
§1 in- en uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking........................................34
§2 discriminatoire binnenlandse belastingen.............................................................34
§5.2 non-tarifaire belemmeringen.........................................................35
§3 rechtvaardigingsgronden...................................................................35
hoofdstuk 6: vrij verkeer van personen en het unieburgerschap. .36
§6.1 categorieën personen: unieburgers en derdelanders....................36
§1 eu-burgers............................................................................................................. 36
§2 derdelanders......................................................................................................... 37
§6.2 het vrij verkeer van werknemers en zelfstandigen........................37
§1 vrij verkeer van werknemers (art. 45 VWEU).......................................................37
§2 het recht op vestiging............................................................................................ 38
2
, §3 uitzonderingen op het verbod van art. 45 en 49 VWEU........................................38
§6.3 richtlijn 2004/38/EG: het vrij verkeer van unieburgers en hun
(derdelands) familieleden......................................................................39
§1 reisrechten............................................................................................................ 40
§2 verblijfsrechten..................................................................................................... 40
§3 recht op non-discriminatie.....................................................................................41
§6.4 verblijfrecht op grond van art. 21 VWEU.......................................41
§6.5 verblijfrecht op grond van art. 20 VWEU.......................................41
§6.6 vluchtelingen, hogeropgeleiden, langdurig ingezetenen en
visumplicht.............................................................................................42
hoofdstuk 8: staatssteun................................................................42
§8.1 berippen ‘concurrentie’ en ‘onderneming’.....................................42
het begrip concurrentie............................................................................................. 43
Verstoringen van concurrentie..................................................................................43
onderneming.............................................................................................................. 43
§8.2 verbod op staatssteun.....................................................................43
§1 steunmaatregelen in welke vorm ook....................................................................43
§2 bekostigd met staatsmiddelen...............................................................................43
§3 begunstiging van bepaalde ondernemingen of producties....................................44
§4 invloed op handelsverkeer tussen lidstaten..........................................................44
§5 vervalsen van de mededinging..............................................................................44
§8.3 procedure en gevolgen van het verbod op staatssteun..................44
§8.4 uitzonderingen en bijzondere gevallen..........................................44
hoofdstuk 9: kartelvorming...........................................................45
§9.1 marktaandeel van bedrijven...........................................................45
§1 productenmarkt..................................................................................................... 45
§2 geografische markt................................................................................................ 46
§3 grootte van het marktaandeel...............................................................................46
§9.2 kartelverbod....................................................................................46
§9.3 uitzonderingen op het kartelverbod...............................................46
§1 verdragsuitzondering............................................................................................ 47
§2 de-minimisuitzondering......................................................................................... 47
§9.4 procedure en gevolg van belemmering mededinging....................47
hoofdstuk 10: machtspositie..........................................................48
§10.1 misbruik machtspositie................................................................48
§2 misbruik................................................................................................................. 49
§10.2 toezicht op fusies en overnames...................................................49
§10.3 diensten van algemeen economisch belang.................................49
hoofdstuk 12: de raad van europa en het evrm.............................49
de raad van europa.................................................................................49
3
, §1 het ministercomité................................................................................................. 50
§2 de parlementaire vergadering...............................................................................50
§3 het congres van lokale en regionale overheden....................................................50
§4 het secretariaat..................................................................................................... 50
§5 het erhm................................................................................................................ 51
het EVRM................................................................................................51
sectie 1: materieel recht............................................................................................ 51
het ehrm.................................................................................................52
4
Inhoudsopgave
inleiding: de verschillende europese en internationale instellingen
......................................................................................................... 5
algemene inleiding...................................................................................5
hoofdstuk 1: europese unie......................................................................5
§1 internationaal recht.................................................................................................5
§2 internationale organisaties......................................................................................5
§3 Europese organisaties.............................................................................................6
hoofdstuk 1: de eu en haar doelstelling..........................................8
inleidng: de eu als een dynamisch project van uitbreiding en
inhoudelijke verdieping............................................................................8
de doelstellingen van de EU...................................................................12
hoofdstuk 2: instellingen van de europese unie............................13
§1 de europese raad................................................................................13
Ontstaan..................................................................................................................... 13
Samenstelling............................................................................................................ 14
§2 de europese commissie......................................................................14
§3 de raad (van de europese unie).........................................................15
Samenstelling:........................................................................................................... 15
§4 het europees parlement.....................................................................17
samenstelling............................................................................................................. 17
taken.......................................................................................................................... 18
werking...................................................................................................................... 18
rol nationale parlementen.......................................................................................... 18
§5 het hof van justitie.............................................................................18
samenstelling............................................................................................................. 18
taken.......................................................................................................................... 19
rol nationale rechter.................................................................................................. 19
hoofdstuk 3: de europese wetgevinng, doorwerking en
staatsaansprakelijkheid.................................................................19
extra: bevoegdheden van de eu..............................................................20
Soorten bevoegdheden.............................................................................................. 20
§1 vormen van europees recht................................................................20
§2 primair europees recht......................................................................21
algemene beginselen................................................................................................. 21
, §3 secundair europees recht..................................................................21
§3.1 verordeningen.................................................................................................... 22
§3.2 richtlijnen........................................................................................................... 22
§3.3 besluiten............................................................................................................. 22
§3.4 aanbevelingen en adviezen.................................................................................22
secundair europees recht – wetgevingsprocedure.....................................................22
§4 harmonisering en wederzijdse erkenning.........................................24
§5 doorwerking.......................................................................................24
Het recht van de EU heeft voorrang op het recht van de nationale lidstaten............24
europees recht heeft in beginsel directe werking......................................................25
overzicht.................................................................................................................... 25
hoofdstuk 4: de vier vrijheden.......................................................27
inleiding: de interne markt....................................................................27
§1 de definities van de vier vrijheden.....................................................28
§4.1 vrij verkeer van goederen (art. 29-37 VWEU, art. 110 VWEU)..........................28
§4.2 vrij verkeer van personen (art. 45-55 VWEU)....................................................28
§4.3 vrij verkeer van diensten (art. 52-62 VWEU).....................................................29
§4.4 vrij verkeer van kapitaal (art. 63-66 VWEU)......................................................29
§2 onderscheid tussen de vier vrijheden................................................29
§2.1 vrij verkeer van diensten vs. vrij verkeer van goederen.....................................30
§2.2 vrij verkeer van diensten vs. vrij verkeer van personen (vestiging)...................30
§2.3 vrij verkeer van werknemers vs. vrijheid van vestiging.....................................30
§2.4 vrij verkeer van goederen vs. vrij verkeer van kapitaal.....................................30
§3 grensoverschrijdend aspect...............................................................31
§4 vormen van belemmeringen van het vrij verkeer..............................31
§5 uitzonderingen op het vrij verkeer....................................................31
§6 voorwaarden voor het toepassen van de uitzonderingen..................32
hoofdstuk 5: vrij verkeer van goederen.........................................33
de begrippen tarifaire en non-tarifaire belemmeringen.......................33
§5.1 tarifaire belemmeringen.................................................................33
onderscheid tussen art. 30 en art. 110 VWEU...........................................................33
§1 in- en uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking........................................34
§2 discriminatoire binnenlandse belastingen.............................................................34
§5.2 non-tarifaire belemmeringen.........................................................35
§3 rechtvaardigingsgronden...................................................................35
hoofdstuk 6: vrij verkeer van personen en het unieburgerschap. .36
§6.1 categorieën personen: unieburgers en derdelanders....................36
§1 eu-burgers............................................................................................................. 36
§2 derdelanders......................................................................................................... 37
§6.2 het vrij verkeer van werknemers en zelfstandigen........................37
§1 vrij verkeer van werknemers (art. 45 VWEU).......................................................37
§2 het recht op vestiging............................................................................................ 38
2
, §3 uitzonderingen op het verbod van art. 45 en 49 VWEU........................................38
§6.3 richtlijn 2004/38/EG: het vrij verkeer van unieburgers en hun
(derdelands) familieleden......................................................................39
§1 reisrechten............................................................................................................ 40
§2 verblijfsrechten..................................................................................................... 40
§3 recht op non-discriminatie.....................................................................................41
§6.4 verblijfrecht op grond van art. 21 VWEU.......................................41
§6.5 verblijfrecht op grond van art. 20 VWEU.......................................41
§6.6 vluchtelingen, hogeropgeleiden, langdurig ingezetenen en
visumplicht.............................................................................................42
hoofdstuk 8: staatssteun................................................................42
§8.1 berippen ‘concurrentie’ en ‘onderneming’.....................................42
het begrip concurrentie............................................................................................. 43
Verstoringen van concurrentie..................................................................................43
onderneming.............................................................................................................. 43
§8.2 verbod op staatssteun.....................................................................43
§1 steunmaatregelen in welke vorm ook....................................................................43
§2 bekostigd met staatsmiddelen...............................................................................43
§3 begunstiging van bepaalde ondernemingen of producties....................................44
§4 invloed op handelsverkeer tussen lidstaten..........................................................44
§5 vervalsen van de mededinging..............................................................................44
§8.3 procedure en gevolgen van het verbod op staatssteun..................44
§8.4 uitzonderingen en bijzondere gevallen..........................................44
hoofdstuk 9: kartelvorming...........................................................45
§9.1 marktaandeel van bedrijven...........................................................45
§1 productenmarkt..................................................................................................... 45
§2 geografische markt................................................................................................ 46
§3 grootte van het marktaandeel...............................................................................46
§9.2 kartelverbod....................................................................................46
§9.3 uitzonderingen op het kartelverbod...............................................46
§1 verdragsuitzondering............................................................................................ 47
§2 de-minimisuitzondering......................................................................................... 47
§9.4 procedure en gevolg van belemmering mededinging....................47
hoofdstuk 10: machtspositie..........................................................48
§10.1 misbruik machtspositie................................................................48
§2 misbruik................................................................................................................. 49
§10.2 toezicht op fusies en overnames...................................................49
§10.3 diensten van algemeen economisch belang.................................49
hoofdstuk 12: de raad van europa en het evrm.............................49
de raad van europa.................................................................................49
3
, §1 het ministercomité................................................................................................. 50
§2 de parlementaire vergadering...............................................................................50
§3 het congres van lokale en regionale overheden....................................................50
§4 het secretariaat..................................................................................................... 50
§5 het erhm................................................................................................................ 51
het EVRM................................................................................................51
sectie 1: materieel recht............................................................................................ 51
het ehrm.................................................................................................52
4
