VERMOGENSPLANNING
INLEIDING
OORSPRONG VAN HET BEGRIP
- “Estate Planning”
- Vermogensplanning/successieplanning
DOEL
DOELSTELLING 1: REGELEN (NIET-FISCAAL)
- Afwijken van wettelijk “standaardmodel”
- Gemoedrust
- Denk goed na: wat? Aan wie? Wanneer? Hoeveel? Voorwaarden?
Voorbeeld 1:
Luc heeft 3 kinderen. Één van de kinderen gaat bouwen/een onderneming oprichten… en Luc wil dat
financieel bijspringen zonder op dit moment evenveel aan de anderen te geven, kan dit?
- Ja, via schenking
o Vermogenstechniek 1: bankafgift = overschrijving die bedoeld is als schenking
§ Niet als ouder geld overschrijft naar kind als onderhoud
§ Cash gaat niet, notaris zal dit niet accepteren
- Kan dit onbeperkt?
o Ja dat kan, maar niet tijdens het leven
o Wel als hij sterft want kind à reservatoire erfgenaam
§ Als het ene kind meer krijgt moet het andere een vordering instellen, anders
krijgt die niets
DOELSTELLING 2: FISCAAL OPTIMALISEREN
Laure heeft een onderneming (vorm = BV). Zij heeft 4 kinderen, één van de kinderen werkt mee in het
bedrijf, de andere kinderen zijn helemaal niet geïnteresseerd in deze onderneming. Laura wil de
onderneming op termijn kan worden voorgezet door het meewerkende kind, zonder dat deze te veel ‘last’
heeft van de anderen
- Ja dat kan à aandelen schenken aan kind 1, maar vrij ongezien want
o Aandelen verkopen
- Fiscaal optimaliseren: waarom à 55%
1
,TIP 1: VERMINDER OMVANG VAN DE NALATENSCHAP
- Schenken goedkoper dan erven
o Ter vergelijking: overdracht door broer aan zus: 100 000 EUR geld
Overdracht Belasting
Bij overlijden: erfbelasting 34 500
Handgift/ bankgift 0
Geregistreerde schenking 7000
TIP 2: HOUD REKENING MET HOEDANIGHEID VAN ERFGENAAM
- Reden: rechte lijn + partner wordt doorgaans goedkoper belast
o Ter vergelijking
100 000 Rechte lijn/ partner Andere
3% 7%
Schenkbelasting roerend
3% 10%
Schenkbelasting onroerend
(basis)
50 000 x 3% 35 000 x 25%
Erfbelasting 50 000 x 9% 40 000 x 30/ 45%
25 000 x 55%
TIP 3: VERMEERDER HET AANTAL “ERFGENAMEN”/BEGUNSTIGDEN
Voorbeeld
Marc heeft 3 kinderen. Elk van deze kinderen heeft kinderen, dus kleinkinderen Marc (6). Vermogen Marc
= roerend 450 000 EUR
Berekening erfbelasting
Vererving aan kinderen Per kind = 150 000 x TI = (50 000 x 3%)
2
,DEEL 1: ERFRECHT
1. INLEIDENDE BEGRIPPEN
- Devolutie = regels wie de erfenis zal krijgen
- Decujus (DC) = overledenen
- Legaat = voorwerp vh testament
- Legataris = begunstigde in testament
2. VEREISTEN OM TE KUNNEN ERVEN
BESTAAN
à Om te kunnen erven moet men bestaan op het ogenblik dat de erfenis openvalt
- Niet erfgerechtigd
o Kind dat nog niet verwerkt is
o Kinds dat niet levensvatbaar geboren is
- Samen sterven à commorëntesregel = wanneer twee of meer personen op ongeveer hetzelfde
ogenblik om het leven komen zonder dat men precies een volgorde van overlijden kan vaststellen
o Nalatenschap wordt los van elkaar afgehandeld
NIET ONWAARDIG ZIJN
à Erfgenaam die het om door wet bepaalde reden niet verdient om erfgenaam te zijn = wordt dan
uitgesloten van de erfenis en geacht nooit erfgenaam geweest te zijn
- Bloedige hand erft niet à persoon in kwestie wordt veroordeeld voor gepleegde feiten die de
dood hebben veroorzaakt
- Gevolgen:
o Nooit recht van nalatenschap te hebben gehad
o Kinderen van de onwaardige à niet van nalatenschap uitgesloten, kunnen wel
‘plaatsvervulling’ tot de nalatenschap komen
3
, 3. WETTELIJK ERFRECHT
VINDPLAATS
- Burgerlijk Wetboek
- Boek IV: “nalatenschappen, schenkingen & testamenten” van BW
Eerste orde Tweede orde Derde orde Vierde orde
AFSTAMMELINGEN NAUWE ZIJVERWANTEN ASCENDENTEN GEWONE ZIJVERWANTE
+ EVT VADER & MOEDER
= Alle bloedverwanten in = Ouders = Alle bloedverwanten in = Alle bloedverwanten in
neergaande lijn opgaande lijn zijgaande lijn
= Broers & zussen
- Halfbroers/zussen - Ouders - Ooms & tantes
- Kinderen - Kinderen & verdere - Grootouders - Kinderen ooms &
- Kleinkinderen afstammelingen van - Overgrootouders tantes
- Achterkleinkinderen broers en zussen
- Geadopteerde à Neven & nichten
+ Kloving + Kloving
REGEL 1: BEPALEN ERFRECHTELIJKE ORDER
STAP 1: BEPAAL DE ORDE WAARTOE ERFGENAAM BEHOORD
- Orde 1,2,3 of 4
o Enkel erfgenamen in de hoogste orde erven
o In principe erven binnen deze orde alle erfgenamen een gelijk deel
à Uitzonderingen
o Als er enkel erfgenamen zijn in 3de en 4de orde: kloving
o Als er in de 2de orde halfbroers/halfzussen zijn: “kleine kloving”
- De voorafgaande orde sluit de volgende orde uit
o Bloedverwanten van de 1ste orde voorrang op bloedverwanten van de 2de, 3de & 4de orde
o Geen erfgenamen in 1ste orde à naar 2de dan naar 3de, 4de
Voorbeeld
Luc overlijdt. Hij heeft twee kinderen. Ook zijn beide ouders leven nog. Luc heeft twee
broers en een zus. Ook een tante en een oom zijn nog in leven
o Eerste orde : kinderen
o Tweede orde : ouders + broers en zus
o Derde orde : /
o Vierde orde : tante en oom
à Wie erft ? eerste orde (kinderen) – de tweede / derde / vierde dus NIET
4
INLEIDING
OORSPRONG VAN HET BEGRIP
- “Estate Planning”
- Vermogensplanning/successieplanning
DOEL
DOELSTELLING 1: REGELEN (NIET-FISCAAL)
- Afwijken van wettelijk “standaardmodel”
- Gemoedrust
- Denk goed na: wat? Aan wie? Wanneer? Hoeveel? Voorwaarden?
Voorbeeld 1:
Luc heeft 3 kinderen. Één van de kinderen gaat bouwen/een onderneming oprichten… en Luc wil dat
financieel bijspringen zonder op dit moment evenveel aan de anderen te geven, kan dit?
- Ja, via schenking
o Vermogenstechniek 1: bankafgift = overschrijving die bedoeld is als schenking
§ Niet als ouder geld overschrijft naar kind als onderhoud
§ Cash gaat niet, notaris zal dit niet accepteren
- Kan dit onbeperkt?
o Ja dat kan, maar niet tijdens het leven
o Wel als hij sterft want kind à reservatoire erfgenaam
§ Als het ene kind meer krijgt moet het andere een vordering instellen, anders
krijgt die niets
DOELSTELLING 2: FISCAAL OPTIMALISEREN
Laure heeft een onderneming (vorm = BV). Zij heeft 4 kinderen, één van de kinderen werkt mee in het
bedrijf, de andere kinderen zijn helemaal niet geïnteresseerd in deze onderneming. Laura wil de
onderneming op termijn kan worden voorgezet door het meewerkende kind, zonder dat deze te veel ‘last’
heeft van de anderen
- Ja dat kan à aandelen schenken aan kind 1, maar vrij ongezien want
o Aandelen verkopen
- Fiscaal optimaliseren: waarom à 55%
1
,TIP 1: VERMINDER OMVANG VAN DE NALATENSCHAP
- Schenken goedkoper dan erven
o Ter vergelijking: overdracht door broer aan zus: 100 000 EUR geld
Overdracht Belasting
Bij overlijden: erfbelasting 34 500
Handgift/ bankgift 0
Geregistreerde schenking 7000
TIP 2: HOUD REKENING MET HOEDANIGHEID VAN ERFGENAAM
- Reden: rechte lijn + partner wordt doorgaans goedkoper belast
o Ter vergelijking
100 000 Rechte lijn/ partner Andere
3% 7%
Schenkbelasting roerend
3% 10%
Schenkbelasting onroerend
(basis)
50 000 x 3% 35 000 x 25%
Erfbelasting 50 000 x 9% 40 000 x 30/ 45%
25 000 x 55%
TIP 3: VERMEERDER HET AANTAL “ERFGENAMEN”/BEGUNSTIGDEN
Voorbeeld
Marc heeft 3 kinderen. Elk van deze kinderen heeft kinderen, dus kleinkinderen Marc (6). Vermogen Marc
= roerend 450 000 EUR
Berekening erfbelasting
Vererving aan kinderen Per kind = 150 000 x TI = (50 000 x 3%)
2
,DEEL 1: ERFRECHT
1. INLEIDENDE BEGRIPPEN
- Devolutie = regels wie de erfenis zal krijgen
- Decujus (DC) = overledenen
- Legaat = voorwerp vh testament
- Legataris = begunstigde in testament
2. VEREISTEN OM TE KUNNEN ERVEN
BESTAAN
à Om te kunnen erven moet men bestaan op het ogenblik dat de erfenis openvalt
- Niet erfgerechtigd
o Kind dat nog niet verwerkt is
o Kinds dat niet levensvatbaar geboren is
- Samen sterven à commorëntesregel = wanneer twee of meer personen op ongeveer hetzelfde
ogenblik om het leven komen zonder dat men precies een volgorde van overlijden kan vaststellen
o Nalatenschap wordt los van elkaar afgehandeld
NIET ONWAARDIG ZIJN
à Erfgenaam die het om door wet bepaalde reden niet verdient om erfgenaam te zijn = wordt dan
uitgesloten van de erfenis en geacht nooit erfgenaam geweest te zijn
- Bloedige hand erft niet à persoon in kwestie wordt veroordeeld voor gepleegde feiten die de
dood hebben veroorzaakt
- Gevolgen:
o Nooit recht van nalatenschap te hebben gehad
o Kinderen van de onwaardige à niet van nalatenschap uitgesloten, kunnen wel
‘plaatsvervulling’ tot de nalatenschap komen
3
, 3. WETTELIJK ERFRECHT
VINDPLAATS
- Burgerlijk Wetboek
- Boek IV: “nalatenschappen, schenkingen & testamenten” van BW
Eerste orde Tweede orde Derde orde Vierde orde
AFSTAMMELINGEN NAUWE ZIJVERWANTEN ASCENDENTEN GEWONE ZIJVERWANTE
+ EVT VADER & MOEDER
= Alle bloedverwanten in = Ouders = Alle bloedverwanten in = Alle bloedverwanten in
neergaande lijn opgaande lijn zijgaande lijn
= Broers & zussen
- Halfbroers/zussen - Ouders - Ooms & tantes
- Kinderen - Kinderen & verdere - Grootouders - Kinderen ooms &
- Kleinkinderen afstammelingen van - Overgrootouders tantes
- Achterkleinkinderen broers en zussen
- Geadopteerde à Neven & nichten
+ Kloving + Kloving
REGEL 1: BEPALEN ERFRECHTELIJKE ORDER
STAP 1: BEPAAL DE ORDE WAARTOE ERFGENAAM BEHOORD
- Orde 1,2,3 of 4
o Enkel erfgenamen in de hoogste orde erven
o In principe erven binnen deze orde alle erfgenamen een gelijk deel
à Uitzonderingen
o Als er enkel erfgenamen zijn in 3de en 4de orde: kloving
o Als er in de 2de orde halfbroers/halfzussen zijn: “kleine kloving”
- De voorafgaande orde sluit de volgende orde uit
o Bloedverwanten van de 1ste orde voorrang op bloedverwanten van de 2de, 3de & 4de orde
o Geen erfgenamen in 1ste orde à naar 2de dan naar 3de, 4de
Voorbeeld
Luc overlijdt. Hij heeft twee kinderen. Ook zijn beide ouders leven nog. Luc heeft twee
broers en een zus. Ook een tante en een oom zijn nog in leven
o Eerste orde : kinderen
o Tweede orde : ouders + broers en zus
o Derde orde : /
o Vierde orde : tante en oom
à Wie erft ? eerste orde (kinderen) – de tweede / derde / vierde dus NIET
4
