Verbintenissenrecht
Korte herhaling: basisprincipes Burgerlijk recht - BW
Een verbintenis is een rechtsband die ontstaat uit een rechtshandeling of uit de wet.
Het is m.a.w. een verplichting om aan een ander iets te geven/te doen/niet te doen d.m.v.
rechtshandeling (vb. ov) of wet (vb. onrechtmatige daad).
schuldenaar (SA) = diegene op wie de verbintenis rust; hij verbindt zich ertoe iets te doen of iets niet
te doen
schuldeiser (SE) = diegene die een prestatie kan vorderen van de SA; het is in zijn voordeel dat de
verplichting bestaat
▪ verschil tussen resultaatsverbintenis en middelenverbintenis
belang: aansprakelijkheid bij contractbreuk en bewijs daarvan
De aansprakelijkheid van de SA bij een middelenverbintenis (‘goede huisvader’-criterium) is
moeilijker om te bewijzen voor de SE dan bij een resultaatsverbintenis (resultaat behaald?).
*’goede huisvader’-criterium: heeft de SA alle zorgen van een goede huisvader besteed aan
de uitvoering van de ov?
Bij een resultaatsverbintenis garandeert de SA een bepaald resultaat, hij belooft dat hij dat
vastgelegde resultaat zal bereiken.
Vb. de verplichting een rode auto te leveren = een blauwe auto leveren is dus contractbreuk
Vb. tegen een bepaalde datum leveren, te laat leveren is dan een fout
Vb. een specifiek model, leveren van iets
Bij een middelenverbintenis daarentegen dient de SA ‘enkel’ de benodigde inspanning(en)
te leveren of om bepaalde middelen aan te wenden om een beoogd of gewenst resultaat te
bereiken, zonder garantie dat dit resultaat ook bereikt zal worden.
,1. Verbintenissen uit overeenkomst
ov of contract: wilsovereenstemming tussen twee of meer partijen om verbintenis te doen ontstaan,
te wijzigen, uit te doven of over te dragen
Soorten
a. consensuele en plechtige ov
Plechtige overeenkomsten komen pas tot stand als bepaalde formaliteiten worden nageleefd. Als de
formaliteiten niet worden nageleefd, is de ov in beginsel absoluut nietig.
De vormvoorwaarden zijn dus vereist voor de geldigheid v.h. contract.
Vb. Schenkingen moeten in principe gebeuren bij notariële akte.
Een consensuele overeenkomst komt daarentegen tot stand door de loutere toestemming van de
partijen. De meeste overeenkomsten komen op deze manier tot stand.
Als een geschrift wordt opgemaakt, is dit meestal enkel nodig voor het bewijs van de verbintenis en
niet voor de geldigheid ervan.
b. eenzijdige en wederkerige ov
eenzijdige ov: slechts 1 v.d. partijen neemt een verbintenis op zich
Vb. het onbezoldigd mandaat
wederkerige ov: verbintenissen ontstaan voor beide partijen; m.a.w. elke partij moet een bepaalde
prestatie verrichten; de partijen verbinden zich dus over en weer jegens elkaar
Vb. de aankoop van een wagen
c. ov om niet en ov ten bezwarende titel
ov om niet: slechts 1 v.d. partijen heeft een voordeel
Vb. een schenking
ov ten bezwarende titel: als het een voordeel oplevert voor beide partijen
Vb. een koop-verkoopovereenkomst
, De basisbeginselen van ons Belgisch contracten- of verbintenissenrecht
a. contractvrijheid
Iedereen kan in principe vrij beslissen om al dan niet te contracteren, om al dan niet een
overeenkomst aan te gaan en dat over om het even welke aangelegenheid.
- uitzonderingen/beperkingen: ov die strijdig zijn met de openbare orde (hierna: OO) en de goede
zeden mogen niet worden afgesloten
- vrijheid is relatief = soms weinig keuze
b. verbindende kracht
- ov strekt partijen tot de wet – art. 1134 BW
Concreet betekent dit dat de ov moet worden nageleefd alsof het een wettelijke regel is.
Getekend is m.a.w. getekend.
- stop ov: enkel door wederzijdse toestemming of in de gevallen bij de wet bepaald
- tip: voor het tekenen van een ov, ov grondig lezen!
c. consensualisme
Contractuele verbintenissen ontstaan veelal door de loutere wilsovereenstemming van de partijen.
Er moeten geen speciale vormvereisten worden nageleefd.
- uitzonderingen: vb. plechtige ov
De vormvereisten die vaak worden nageleefd (vb. geschrift), gebeuren dan ook veelal om het bewijs
te kunnen leveren van de ov.
Korte herhaling: basisprincipes Burgerlijk recht - BW
Een verbintenis is een rechtsband die ontstaat uit een rechtshandeling of uit de wet.
Het is m.a.w. een verplichting om aan een ander iets te geven/te doen/niet te doen d.m.v.
rechtshandeling (vb. ov) of wet (vb. onrechtmatige daad).
schuldenaar (SA) = diegene op wie de verbintenis rust; hij verbindt zich ertoe iets te doen of iets niet
te doen
schuldeiser (SE) = diegene die een prestatie kan vorderen van de SA; het is in zijn voordeel dat de
verplichting bestaat
▪ verschil tussen resultaatsverbintenis en middelenverbintenis
belang: aansprakelijkheid bij contractbreuk en bewijs daarvan
De aansprakelijkheid van de SA bij een middelenverbintenis (‘goede huisvader’-criterium) is
moeilijker om te bewijzen voor de SE dan bij een resultaatsverbintenis (resultaat behaald?).
*’goede huisvader’-criterium: heeft de SA alle zorgen van een goede huisvader besteed aan
de uitvoering van de ov?
Bij een resultaatsverbintenis garandeert de SA een bepaald resultaat, hij belooft dat hij dat
vastgelegde resultaat zal bereiken.
Vb. de verplichting een rode auto te leveren = een blauwe auto leveren is dus contractbreuk
Vb. tegen een bepaalde datum leveren, te laat leveren is dan een fout
Vb. een specifiek model, leveren van iets
Bij een middelenverbintenis daarentegen dient de SA ‘enkel’ de benodigde inspanning(en)
te leveren of om bepaalde middelen aan te wenden om een beoogd of gewenst resultaat te
bereiken, zonder garantie dat dit resultaat ook bereikt zal worden.
,1. Verbintenissen uit overeenkomst
ov of contract: wilsovereenstemming tussen twee of meer partijen om verbintenis te doen ontstaan,
te wijzigen, uit te doven of over te dragen
Soorten
a. consensuele en plechtige ov
Plechtige overeenkomsten komen pas tot stand als bepaalde formaliteiten worden nageleefd. Als de
formaliteiten niet worden nageleefd, is de ov in beginsel absoluut nietig.
De vormvoorwaarden zijn dus vereist voor de geldigheid v.h. contract.
Vb. Schenkingen moeten in principe gebeuren bij notariële akte.
Een consensuele overeenkomst komt daarentegen tot stand door de loutere toestemming van de
partijen. De meeste overeenkomsten komen op deze manier tot stand.
Als een geschrift wordt opgemaakt, is dit meestal enkel nodig voor het bewijs van de verbintenis en
niet voor de geldigheid ervan.
b. eenzijdige en wederkerige ov
eenzijdige ov: slechts 1 v.d. partijen neemt een verbintenis op zich
Vb. het onbezoldigd mandaat
wederkerige ov: verbintenissen ontstaan voor beide partijen; m.a.w. elke partij moet een bepaalde
prestatie verrichten; de partijen verbinden zich dus over en weer jegens elkaar
Vb. de aankoop van een wagen
c. ov om niet en ov ten bezwarende titel
ov om niet: slechts 1 v.d. partijen heeft een voordeel
Vb. een schenking
ov ten bezwarende titel: als het een voordeel oplevert voor beide partijen
Vb. een koop-verkoopovereenkomst
, De basisbeginselen van ons Belgisch contracten- of verbintenissenrecht
a. contractvrijheid
Iedereen kan in principe vrij beslissen om al dan niet te contracteren, om al dan niet een
overeenkomst aan te gaan en dat over om het even welke aangelegenheid.
- uitzonderingen/beperkingen: ov die strijdig zijn met de openbare orde (hierna: OO) en de goede
zeden mogen niet worden afgesloten
- vrijheid is relatief = soms weinig keuze
b. verbindende kracht
- ov strekt partijen tot de wet – art. 1134 BW
Concreet betekent dit dat de ov moet worden nageleefd alsof het een wettelijke regel is.
Getekend is m.a.w. getekend.
- stop ov: enkel door wederzijdse toestemming of in de gevallen bij de wet bepaald
- tip: voor het tekenen van een ov, ov grondig lezen!
c. consensualisme
Contractuele verbintenissen ontstaan veelal door de loutere wilsovereenstemming van de partijen.
Er moeten geen speciale vormvereisten worden nageleefd.
- uitzonderingen: vb. plechtige ov
De vormvereisten die vaak worden nageleefd (vb. geschrift), gebeuren dan ook veelal om het bewijs
te kunnen leveren van de ov.
