2020 – 2021
Samenvatting Fiscaliteit
Gegeven door Prof Sibylle Van Belle
S.Vdl
VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
,Hoofdstuk 2: definitie en functie van de belastingen
Wat is een belasting concreet? Er zijn 4 elementen die belangrijk zijn:
• De rechtsband : hoe ontstaat er een band tussen mij en de overheid?
Een juridische relatie die ontstaat tussen de Belastingplichtige en de
Overheid. Op die manier ontstaat er een materiële belastingschuld en
een formele belastingschuld, die materiële belastingschuld is de
berekening van de belasting & de formele belastingschuld is de
opeisbaarheid daarvan en de inning van de belasting.
We kunnen het toepassen op 2 voorbeelden:
Kader van successierecht: op het moment dat iemand overlijdt ontstaat er een materiële
belastingschuld → er zal belasting geheven worden op de goederen die de persoon nalaat. Die
berekening daarvan is in feite de materiële belastingschuld. De formele belastingschuld ontstaat na
het indienen van die belasting. De administratie gaat over tot de inning daarvan. De belastingplichtige
moet vrijwillig de belastingschuld gaan betalen, als dat niet gebeurd dan heeft de overheid een aantal
dwangmiddelen waardoor zij er toch voor kan zorgen dat de belasting voldaan wordt.
Formele Belastingschuld: we betalen onze personenbelasting altijd in het jaar volgend op het
belastbaar tijdperk. Geld ook voor de vennootschapsbelasting. Moet eigen berekening maken voor
wat ze verschuldigd zijn en zij moet de belastingschuld het jaar nadien voldoen. Ze kan wel doorheen
het jaar al een aantal voorafbetalingen doen (vrijwillig). Echter wanneer er onvoldoende
voorafbetalingen geweest zijn moet de VN dat wel nog gaan bijbetalen + boete voor onvoldoende
voorafbetaling.
Personenbelasting = bedrijfsvoorheffing wordt al ingehouden door de werkgever waardoor de
afrekening op het einde van het jaar het verschil niet te groot is → mensen comfortabel mogelijk
maken.
• De partijen : wie zijn dat? Wie is de belastingplichtige? Wie is de heffende overheid?
1
,De Overheid (regionaal of lokaal) → Vlaams gewest of Wallonië of de gemeente waarin je woonachtig
bent (zijn allemaal overheden). de belastingplichtige kan een natuurlijke persoon zijn of kan ook een
bedrijf zijn (een rechtspersoon).
Het is in principe ook de belastingschuldige maar dat hoeft niet altijd te zijn. Wanneer je bvb. getrouwd
ben of samenwonend bent word je als afzonderlijke belastingplichtige belast en wordt de berekening
gemaakt in hoofde van het individueel individu en niet op basis van het koppel, wanneer 1 van beide
de belastingschuld niet kan voldoen dan zal die bij de andere geïnd worden want je bent op dat
moment hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschuld. Normaal gesproken is de belastingplichtige
ook de belastingschuldige maar bij hoofdelijke aansprakelijkheid kan die schuld ook bij iemand anders
geïnd worden.
De Personenbelasting wordt steeds berekend in hoofd van elk individuele belastingplichtige maar dat
betekent niet noodzakelijk dat hij de enige is die die belastingschuld kan of zal moeten voldoen.
Overheid (andere partij) – staat, gemeenschappen & gewesten, provincies en gemeenten.
De autonome belastingbevoegdheid wordt beperkt door uw wetgeving op Europees vlak en ook door
uw internationaal recht (je mag niet verder heffen dan waar je voldoende aanknopingspunten hebt
ofwel btw – op Europees niveau vastgesteld).
Er zijn bepaalde richtlijnen uit Europa waaraan de lidstaten zich moeten houden. Het kan zijn dat de
bevoegdheid beperkt wordt omdat het een ondergeschikt bestuur betreft en dat is voornamelijk het
geval voor uw gemeenschappen & gewesten en de lokale overheden zoals de provincies en de
gemeenten. Er mag 1 zelfde belastbare materie in hoofde van een bepaalde persoon slechts 1 maal
belast worden = gemeenschappen & gewesten, provincies & gemeenten niet dezelfde materie mogen
belasten die de federale overheid reeds belast heeft. De federale overheid heeft de grootste autonome
bevoegdheid en zij bepaald in grote mate de belastbare materie en waarop een belasting geheven
wordt.
Enkel hetgeen dat nog niet belast is door de federale overheid mogen de gemeenschappen & gewesten
of de provincies & gemeenten belasten.
• Voorwerp: wat is het voorwerp van de belasting? Beroepsinkomsten, onroerende goederen,..
• Financieel doel : wat is dat? De functie,..?
Toegewezen belastingbevoegdheden
→ Oneigenlijke regionale belastingen
Federale belastingen waarvoor de gewesten bevoegd zijn om het tarief, de grondslag en de
vrijstelling te regelen maar ze mogen niet bepalen wat de belastbare materie is.
2
, Een voorbeeld: de registratierechten. De registratierechten die zijn in Wallonië of in Vlaanderen niet
hetzelfde. Da komt omdat uw gewesten & gemeenschappen daar individueel voor bevoegd zijn en die
tarieven zelf kunnen gaan bepalen. Ze kunnen ook bepalen op welke wijze die geïnd worden of wat
dat vrijgesteld wordt. Het is wel zo dat bij registratierechten, dat de materie zelf van de aankoop van
een onroerend goed bvb, dat daar uw gewesten en gemeenschappen dat niet kunnen aanpassen.
Daarnaast kunnen ook uw gewesten opcentiemen en kortingen toepassen op de personenbelastingen.
Ze kunnen niet bepalen welke categorieën van personenbelastingen dat er zijn maar ze kunnen wel
bepalen of dat er bijvoorbeeld een vrijstelling wordt gegeven. Dit kan bijvoorbeeld wanneer dat
iemand een eigen huis heeft gekocht, of dat zij een voordeel doen als mensen aankopen en daarvoor
een lening aangaan, of dat zij een vrijstelling geven of een vermindering geven wanneer dat kinderen
in de kinderopvang gaan. Dat zijn de zaken waarvoor dat zij mede bevoegd zijn.
1. Partijen : indeling
Belasting op inkomen:
• Personenbelastingen – belastingen die geheven wordt op het wereldinkomen van natuurlijke
personen – wat dan eventueel op basis van dubbelbelastingverdrag gedeeltelijk vrijgesteld kan
worden
• Vennootschapsbelasting die geheven wordt op vennootschappen.
• Rechtspersonenbelastingen – belastingen die geheven wordt op rechtspersonen die geen
winstoogmerk tot doel hebben (verschillend van vennootschappen) betreft bvb. VZW’s.
• Belasting voor niet – inwoners: bijvoorbeeld als er een fransman in België werkt maar in
Frankrijk woont. Dan zal de Belgische overheid, wanneer dat die werkzaamheid een duurzaam
karakter heeft, die inkomsten in België trachten te belasten omdat zij zegt dat het hier
opgewerkt is geweest. Dit is de bron van het inkomen.
Gelijkstelling met inkomstenbelastingen (enkel procedure) :
• Verkeersbelastingen
• Belastingen op inverkeerstelling
• Belastingen op spelen & weddenschappen
• Belasting op automatische ontspanningstoestellen
• Belasting op de deelname van de werknemer in de winst of in het kapitaal van de
vennootschap.
Ook al is dat gelijkgesteld met de inkomstenbelastingen bestaat daar niet heel veel gelijkstelling tussen.
Het gaat voornamelijk om de procedure ervan.
3
Samenvatting Fiscaliteit
Gegeven door Prof Sibylle Van Belle
S.Vdl
VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL
,Hoofdstuk 2: definitie en functie van de belastingen
Wat is een belasting concreet? Er zijn 4 elementen die belangrijk zijn:
• De rechtsband : hoe ontstaat er een band tussen mij en de overheid?
Een juridische relatie die ontstaat tussen de Belastingplichtige en de
Overheid. Op die manier ontstaat er een materiële belastingschuld en
een formele belastingschuld, die materiële belastingschuld is de
berekening van de belasting & de formele belastingschuld is de
opeisbaarheid daarvan en de inning van de belasting.
We kunnen het toepassen op 2 voorbeelden:
Kader van successierecht: op het moment dat iemand overlijdt ontstaat er een materiële
belastingschuld → er zal belasting geheven worden op de goederen die de persoon nalaat. Die
berekening daarvan is in feite de materiële belastingschuld. De formele belastingschuld ontstaat na
het indienen van die belasting. De administratie gaat over tot de inning daarvan. De belastingplichtige
moet vrijwillig de belastingschuld gaan betalen, als dat niet gebeurd dan heeft de overheid een aantal
dwangmiddelen waardoor zij er toch voor kan zorgen dat de belasting voldaan wordt.
Formele Belastingschuld: we betalen onze personenbelasting altijd in het jaar volgend op het
belastbaar tijdperk. Geld ook voor de vennootschapsbelasting. Moet eigen berekening maken voor
wat ze verschuldigd zijn en zij moet de belastingschuld het jaar nadien voldoen. Ze kan wel doorheen
het jaar al een aantal voorafbetalingen doen (vrijwillig). Echter wanneer er onvoldoende
voorafbetalingen geweest zijn moet de VN dat wel nog gaan bijbetalen + boete voor onvoldoende
voorafbetaling.
Personenbelasting = bedrijfsvoorheffing wordt al ingehouden door de werkgever waardoor de
afrekening op het einde van het jaar het verschil niet te groot is → mensen comfortabel mogelijk
maken.
• De partijen : wie zijn dat? Wie is de belastingplichtige? Wie is de heffende overheid?
1
,De Overheid (regionaal of lokaal) → Vlaams gewest of Wallonië of de gemeente waarin je woonachtig
bent (zijn allemaal overheden). de belastingplichtige kan een natuurlijke persoon zijn of kan ook een
bedrijf zijn (een rechtspersoon).
Het is in principe ook de belastingschuldige maar dat hoeft niet altijd te zijn. Wanneer je bvb. getrouwd
ben of samenwonend bent word je als afzonderlijke belastingplichtige belast en wordt de berekening
gemaakt in hoofde van het individueel individu en niet op basis van het koppel, wanneer 1 van beide
de belastingschuld niet kan voldoen dan zal die bij de andere geïnd worden want je bent op dat
moment hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschuld. Normaal gesproken is de belastingplichtige
ook de belastingschuldige maar bij hoofdelijke aansprakelijkheid kan die schuld ook bij iemand anders
geïnd worden.
De Personenbelasting wordt steeds berekend in hoofd van elk individuele belastingplichtige maar dat
betekent niet noodzakelijk dat hij de enige is die die belastingschuld kan of zal moeten voldoen.
Overheid (andere partij) – staat, gemeenschappen & gewesten, provincies en gemeenten.
De autonome belastingbevoegdheid wordt beperkt door uw wetgeving op Europees vlak en ook door
uw internationaal recht (je mag niet verder heffen dan waar je voldoende aanknopingspunten hebt
ofwel btw – op Europees niveau vastgesteld).
Er zijn bepaalde richtlijnen uit Europa waaraan de lidstaten zich moeten houden. Het kan zijn dat de
bevoegdheid beperkt wordt omdat het een ondergeschikt bestuur betreft en dat is voornamelijk het
geval voor uw gemeenschappen & gewesten en de lokale overheden zoals de provincies en de
gemeenten. Er mag 1 zelfde belastbare materie in hoofde van een bepaalde persoon slechts 1 maal
belast worden = gemeenschappen & gewesten, provincies & gemeenten niet dezelfde materie mogen
belasten die de federale overheid reeds belast heeft. De federale overheid heeft de grootste autonome
bevoegdheid en zij bepaald in grote mate de belastbare materie en waarop een belasting geheven
wordt.
Enkel hetgeen dat nog niet belast is door de federale overheid mogen de gemeenschappen & gewesten
of de provincies & gemeenten belasten.
• Voorwerp: wat is het voorwerp van de belasting? Beroepsinkomsten, onroerende goederen,..
• Financieel doel : wat is dat? De functie,..?
Toegewezen belastingbevoegdheden
→ Oneigenlijke regionale belastingen
Federale belastingen waarvoor de gewesten bevoegd zijn om het tarief, de grondslag en de
vrijstelling te regelen maar ze mogen niet bepalen wat de belastbare materie is.
2
, Een voorbeeld: de registratierechten. De registratierechten die zijn in Wallonië of in Vlaanderen niet
hetzelfde. Da komt omdat uw gewesten & gemeenschappen daar individueel voor bevoegd zijn en die
tarieven zelf kunnen gaan bepalen. Ze kunnen ook bepalen op welke wijze die geïnd worden of wat
dat vrijgesteld wordt. Het is wel zo dat bij registratierechten, dat de materie zelf van de aankoop van
een onroerend goed bvb, dat daar uw gewesten en gemeenschappen dat niet kunnen aanpassen.
Daarnaast kunnen ook uw gewesten opcentiemen en kortingen toepassen op de personenbelastingen.
Ze kunnen niet bepalen welke categorieën van personenbelastingen dat er zijn maar ze kunnen wel
bepalen of dat er bijvoorbeeld een vrijstelling wordt gegeven. Dit kan bijvoorbeeld wanneer dat
iemand een eigen huis heeft gekocht, of dat zij een voordeel doen als mensen aankopen en daarvoor
een lening aangaan, of dat zij een vrijstelling geven of een vermindering geven wanneer dat kinderen
in de kinderopvang gaan. Dat zijn de zaken waarvoor dat zij mede bevoegd zijn.
1. Partijen : indeling
Belasting op inkomen:
• Personenbelastingen – belastingen die geheven wordt op het wereldinkomen van natuurlijke
personen – wat dan eventueel op basis van dubbelbelastingverdrag gedeeltelijk vrijgesteld kan
worden
• Vennootschapsbelasting die geheven wordt op vennootschappen.
• Rechtspersonenbelastingen – belastingen die geheven wordt op rechtspersonen die geen
winstoogmerk tot doel hebben (verschillend van vennootschappen) betreft bvb. VZW’s.
• Belasting voor niet – inwoners: bijvoorbeeld als er een fransman in België werkt maar in
Frankrijk woont. Dan zal de Belgische overheid, wanneer dat die werkzaamheid een duurzaam
karakter heeft, die inkomsten in België trachten te belasten omdat zij zegt dat het hier
opgewerkt is geweest. Dit is de bron van het inkomen.
Gelijkstelling met inkomstenbelastingen (enkel procedure) :
• Verkeersbelastingen
• Belastingen op inverkeerstelling
• Belastingen op spelen & weddenschappen
• Belasting op automatische ontspanningstoestellen
• Belasting op de deelname van de werknemer in de winst of in het kapitaal van de
vennootschap.
Ook al is dat gelijkgesteld met de inkomstenbelastingen bestaat daar niet heel veel gelijkstelling tussen.
Het gaat voornamelijk om de procedure ervan.
3
