H0: HET BELANG VAN
ZELFREFLECTIE
Zie extra nota’s les 1 Laura p32-34
Zie toledo
1
, H1: CLIËNTGERICHTE
PSYCHOTHERAPIE IN
VOGELVLUCHT
Psychotherapeutisch proces = onvoorspelbaar
Effect van psychotherapie is niet groter dan 50j geleden ook al knn we meer dan
vroeger
Mss worstelen we gwn met dezelfde dingen maar dan in een ander pakketje
Beseffen dat je het niet weet en nooit zult weten
Motiverende gespreksvoering = substroming van clientgerichte starten waar de
client is, er kan verandering komen als je 20 stappen voor bent (waar client is en
wie de c is)
Grondhoudingen van Carl Rogers (grondlegger) empathie, verbondenheid,
aanwezig zijn (volledig aanwezig zijn alleen C en T)
Oefenen met aanwezig zijn op dit moment (1 of 2 momenten echt aanwezig zijn
bij een persoon, wat doet dat met uzelf en de andere persoon; niet wat jij denkt,
aanwezig zijn bij persoon) polarisering door niet meer aanwezig zijn bij andere;
andere mening is een afwijzing van onze mening
CGT werkt even goed als clientgerichte
1.1 INFO IN VERBAND MET DIT OPO
1.1.1 DOELSTELLINGEN (ZIE ECTS-FICHES)
Na het OPO kan de student
1. De aangeboden kennis (over de humanistische en existentiële mensvisie, de
basistheorie van Rogers, de sub-stromingen, het therapeutische proces, fasering,
differentiatie, cliëntgerichte trans- en procesdiagnostische concepten,
toepassingen bij verschillende problematieken en in verschillende settings,
outcome,…), reproduceren in eigen woorden uitleggen, samenvatten en de
verschillende concepten doorheen de cursus met elkaar in verband brengen.
(Kennis en inzicht)
a. Examen = casussen mensbeelden en basis VH daar een mix van
2. De behandelde thema’s in het eigen leven identificeren, de aangeboden kennis
met de eigen levenservaringen, eventuele stage-ervaringen en de experiëntiële
oefeningen (opdrachten in en buiten de hoorcolleges) in verband brengen, en de
verworven persoonlijke inzichten rapporteren en toelichten
(Zelfreflectie, integratie en toepassing)
a. Themas in eigen leven
b. Mapje op toledo met reflectievragen
1.1.2 KENNIS
De aangeboden kennis en de behandelde thema’s omvatten:
o De mondelinge kennis (ook over casussen) tijdens de lessen
o De powerpoints
o De verplichte literatuur (zie Toledo)
Zie lessen
2
, Zelfstudie (ook dus wat niet aan bod kwam in de lessen)
Twee handboeken en verder artikels en hoofdstukken in Toledo
Kennis knn toepassen
Kennis en inzicht: reproduceren maar ook dieper inzicht in de leerstof is belangrijk;
dus op het examen:
Kennisvragen
Inzichtsvragen: verbanden kunnen leggen overheen de cursus
Toepassingsvragen: de kennis kunnen toepassen in eenvoudige casussen
1.1.3 KUNNEN REFLECTEREN OVER DE KENNIS VANUIT JE EIGEN SITUATIE
Zelf-reflectie is een bijzondere en belangrijke vaardigheid als hulpverlener
(competentieprofiel)
Binnen de cliëntgerichte psychotherapie neemt zelf-reflectie mogelijks nog een
meer centrale rol in, omdat we de toegang tot onze eigen beleving voortdurend
inzetten in de therapie (zie congruentie en presence)
o De bijzondere rol van zelfreflectie en congruentie binnen de clientgerichte
psychotherapie (staat niet op deze slide)
o Wat voel je dit merk ik en dat voelt confronterend
o Als iem reflecteert dan reflecteert de andere persoon ook dit bewustzijn
is aanwezig zijn bij jezelf
o Je kan niet aanwezig zijn bij de ander als je niet aanwezig bent bij jezelf
Daarom zet dit OPO in op zelf-reflectie
Bij elke les staan er reflective-vragen in Toledo, en ook tijdens de lessen zelf word
je uitgenodigd om te reflecteren via vragen en oefeningen
Voorstel (niet verplicht): Neem een thema waarover je wil reflecteren gedurende
de volgende maanden en noteer je reflecties in een dagboekje
In het examen zullen er één grote of meerdere kleine vragen zijn die peilen naar
jouw persoonlijke reflecties: hoe jij de opgedane kennis in jouw leven, of hoe jij
bepaalde concepten concreet begrijpt in jouw bestaan
Het doen van de reflectie-vragen tijdens en na de les in jouw dagboek of in een
kleine reflectiegroep met je studiegenoten zal je hierbij helpen
1.2 OVERZICHT
Oriëntering in het landschap van de psychotherapie
Het humanistisch-experiëntieel mensbeeld
Cliëntgerichte psychotherapie: Een zeer korte historische schets
Enkele basisideeën van de cliëntgerichte psychotherapie
Evolutie
1.3 ORIËNTERING IN HET LANDSCHAP VAN DE PSYCHOTHERAPIE
Wat is cliëntgerichte psychotherapie?
3
, Vier grote psychotherapeutische families
1. Cognitieve gedragstherapieën
2. Psychoanalyse en psychodynamische psychotherapieën
3. Systeemtherapieën
4. Humanistisch-experiëntieel en existentiële psychotherapieën
a. Humanistische = de mens als geheel geïnteresseerd zijn (biet alleen klacht
maar heel de persoon) geïnteresseerd in hele persoon
b. Experiëntieel = de beleving, felt-sense (= gevoelde betekenis/zin; iets wat
je niet te pakken krijgt, iets preverbaal iets waar nog geen woorden voor;
bv iets merken in de ruimte bv de aula binnen wandelen en dat doet iets;
bv steen op u maag voelen geen emotie zoals kwaad of blij)
c. Macrodimensie van ons gevoel = het existentiële
d. Existentieel = het is een doelbewuste keuze, ik heb ervoor gekozen
e. Humanistisch-experiëntiële en existentiële therapieën:
i. Cliëntgerichte (client-centered, person-centered,
experiential) psychotherapie
ii. Gestalt therapie
iii. Psychodrama
iv. Existential-Humanistic psychotherapy
v. Supportive-expressive therapy
vi. Accelerated Experiential Dynamic Psychotherapy
vii. Emotionally-Focused Therapy
viii. …
Cliëntgerichte psychotherapie (niet exhaustief)
Reflectieve = klassieke benadering van client gerichte Rogers = pre therapie
(werken met mensen met dementie, psychose, ASS mensen met wie het
contact moeilijk zit, hoe toch met die persoon therapie knn doen
4 kennen
4
ZELFREFLECTIE
Zie extra nota’s les 1 Laura p32-34
Zie toledo
1
, H1: CLIËNTGERICHTE
PSYCHOTHERAPIE IN
VOGELVLUCHT
Psychotherapeutisch proces = onvoorspelbaar
Effect van psychotherapie is niet groter dan 50j geleden ook al knn we meer dan
vroeger
Mss worstelen we gwn met dezelfde dingen maar dan in een ander pakketje
Beseffen dat je het niet weet en nooit zult weten
Motiverende gespreksvoering = substroming van clientgerichte starten waar de
client is, er kan verandering komen als je 20 stappen voor bent (waar client is en
wie de c is)
Grondhoudingen van Carl Rogers (grondlegger) empathie, verbondenheid,
aanwezig zijn (volledig aanwezig zijn alleen C en T)
Oefenen met aanwezig zijn op dit moment (1 of 2 momenten echt aanwezig zijn
bij een persoon, wat doet dat met uzelf en de andere persoon; niet wat jij denkt,
aanwezig zijn bij persoon) polarisering door niet meer aanwezig zijn bij andere;
andere mening is een afwijzing van onze mening
CGT werkt even goed als clientgerichte
1.1 INFO IN VERBAND MET DIT OPO
1.1.1 DOELSTELLINGEN (ZIE ECTS-FICHES)
Na het OPO kan de student
1. De aangeboden kennis (over de humanistische en existentiële mensvisie, de
basistheorie van Rogers, de sub-stromingen, het therapeutische proces, fasering,
differentiatie, cliëntgerichte trans- en procesdiagnostische concepten,
toepassingen bij verschillende problematieken en in verschillende settings,
outcome,…), reproduceren in eigen woorden uitleggen, samenvatten en de
verschillende concepten doorheen de cursus met elkaar in verband brengen.
(Kennis en inzicht)
a. Examen = casussen mensbeelden en basis VH daar een mix van
2. De behandelde thema’s in het eigen leven identificeren, de aangeboden kennis
met de eigen levenservaringen, eventuele stage-ervaringen en de experiëntiële
oefeningen (opdrachten in en buiten de hoorcolleges) in verband brengen, en de
verworven persoonlijke inzichten rapporteren en toelichten
(Zelfreflectie, integratie en toepassing)
a. Themas in eigen leven
b. Mapje op toledo met reflectievragen
1.1.2 KENNIS
De aangeboden kennis en de behandelde thema’s omvatten:
o De mondelinge kennis (ook over casussen) tijdens de lessen
o De powerpoints
o De verplichte literatuur (zie Toledo)
Zie lessen
2
, Zelfstudie (ook dus wat niet aan bod kwam in de lessen)
Twee handboeken en verder artikels en hoofdstukken in Toledo
Kennis knn toepassen
Kennis en inzicht: reproduceren maar ook dieper inzicht in de leerstof is belangrijk;
dus op het examen:
Kennisvragen
Inzichtsvragen: verbanden kunnen leggen overheen de cursus
Toepassingsvragen: de kennis kunnen toepassen in eenvoudige casussen
1.1.3 KUNNEN REFLECTEREN OVER DE KENNIS VANUIT JE EIGEN SITUATIE
Zelf-reflectie is een bijzondere en belangrijke vaardigheid als hulpverlener
(competentieprofiel)
Binnen de cliëntgerichte psychotherapie neemt zelf-reflectie mogelijks nog een
meer centrale rol in, omdat we de toegang tot onze eigen beleving voortdurend
inzetten in de therapie (zie congruentie en presence)
o De bijzondere rol van zelfreflectie en congruentie binnen de clientgerichte
psychotherapie (staat niet op deze slide)
o Wat voel je dit merk ik en dat voelt confronterend
o Als iem reflecteert dan reflecteert de andere persoon ook dit bewustzijn
is aanwezig zijn bij jezelf
o Je kan niet aanwezig zijn bij de ander als je niet aanwezig bent bij jezelf
Daarom zet dit OPO in op zelf-reflectie
Bij elke les staan er reflective-vragen in Toledo, en ook tijdens de lessen zelf word
je uitgenodigd om te reflecteren via vragen en oefeningen
Voorstel (niet verplicht): Neem een thema waarover je wil reflecteren gedurende
de volgende maanden en noteer je reflecties in een dagboekje
In het examen zullen er één grote of meerdere kleine vragen zijn die peilen naar
jouw persoonlijke reflecties: hoe jij de opgedane kennis in jouw leven, of hoe jij
bepaalde concepten concreet begrijpt in jouw bestaan
Het doen van de reflectie-vragen tijdens en na de les in jouw dagboek of in een
kleine reflectiegroep met je studiegenoten zal je hierbij helpen
1.2 OVERZICHT
Oriëntering in het landschap van de psychotherapie
Het humanistisch-experiëntieel mensbeeld
Cliëntgerichte psychotherapie: Een zeer korte historische schets
Enkele basisideeën van de cliëntgerichte psychotherapie
Evolutie
1.3 ORIËNTERING IN HET LANDSCHAP VAN DE PSYCHOTHERAPIE
Wat is cliëntgerichte psychotherapie?
3
, Vier grote psychotherapeutische families
1. Cognitieve gedragstherapieën
2. Psychoanalyse en psychodynamische psychotherapieën
3. Systeemtherapieën
4. Humanistisch-experiëntieel en existentiële psychotherapieën
a. Humanistische = de mens als geheel geïnteresseerd zijn (biet alleen klacht
maar heel de persoon) geïnteresseerd in hele persoon
b. Experiëntieel = de beleving, felt-sense (= gevoelde betekenis/zin; iets wat
je niet te pakken krijgt, iets preverbaal iets waar nog geen woorden voor;
bv iets merken in de ruimte bv de aula binnen wandelen en dat doet iets;
bv steen op u maag voelen geen emotie zoals kwaad of blij)
c. Macrodimensie van ons gevoel = het existentiële
d. Existentieel = het is een doelbewuste keuze, ik heb ervoor gekozen
e. Humanistisch-experiëntiële en existentiële therapieën:
i. Cliëntgerichte (client-centered, person-centered,
experiential) psychotherapie
ii. Gestalt therapie
iii. Psychodrama
iv. Existential-Humanistic psychotherapy
v. Supportive-expressive therapy
vi. Accelerated Experiential Dynamic Psychotherapy
vii. Emotionally-Focused Therapy
viii. …
Cliëntgerichte psychotherapie (niet exhaustief)
Reflectieve = klassieke benadering van client gerichte Rogers = pre therapie
(werken met mensen met dementie, psychose, ASS mensen met wie het
contact moeilijk zit, hoe toch met die persoon therapie knn doen
4 kennen
4
