Oncologie
Epidemiologie
meest voorkomende kankers:
● mannen: prostaat, long en colorectale (darm) kanker
● vrouwen: borstkanker, colorectale en longkanker
● kinderen: leukemie, lymfomen en tumoren van het centraal zenuwstelsel
moeilijk te behandelen kankers:
→ doordat ze in een zeer laat stadium worden ontdekt
● pancreas
● eierstokken (ovaria)
● nieren
● hersenen
Preventie
Risicofactoren:........................................................................................................................................
..................
jarenlang onderhevig aan 1 of meerdere risicofactoren→ hogere kans
1) intrinsieke factoren: leeftijd, geslacht, familiale ziektegeschiedenis of genetische
aanleg
2) extrinsieke factoren: luchtkwaliteit, carcinogene omgevingsfactoren…
Carcinogene
omgevingsfactoren…………………………………………………………………………………………
micro organismen:
→ parasieten, virussen, … zoals humaan papillomavirus dat baarmoederhalskanker
en kankers van de neus-keelholte kan induceren, aan hepatitis B en C die
leverkanker kunnen veroorzaken
UV-straling:
→ Langdurige blootstelling aan UV straling zonder bescherming kan op termijn tot
huidkanker leiden. Vooral tijdens kinderjaren tot 16 jaar is cruciaal.
Chemische stoffen:
→ in milieu of werkomgeving voorkomen zijn ook een bron van carcinogeen.
Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) die in roet en
verbrandingsprocessen voorkomen kunnen naast longkanker ook kankers van de huid
en keel veroorzaken. Het inademen van asbest kan longvlieskanker veroorzaken
Ioniserende straling:
→ uit radioactiviteit verwekt directe schade aan het DNA. Wanneer de
blootstelling aan ioniserende straling heel intens of geconcentreerd is, slagen
herstelgenen er minder goed in de beschadigde cellen te repareren, waardoor een
kwaadaardig proces kan ontstaan
levensstijlfactoren:
, → individuele levensstijl keuze van een persoon. In westerse landen: roken en ongezond
voeding belangrijkste risicofactor (⅔ sterftecijfer door kanker)
Tabaksrook:
→ bevat meer dan 4500 chemische stoffen, waarvan bepaalde verbindingen gekend zijn
als mutageen en carcinoom. Deze worden ook bij het meeroken geïnhaleerd. Sigarettenrook
kan het DNA beschadigen. Roken is de belangrijkste oorzaak van longkanker, maar is ook
gelinkt aan de kankers van de keel,blaas,nieren,lever, maag en alvleesklier.
Alcohol:
→ groter kans op kankers van de mond,keel,slokdarm, borst en darm. Bij afbraak van alcohol
komen kankerverwekkende stoffen vrij die de functie verstoren van DNA-herstelgenen. De
combinatie van alcohol en roken verhoogt zeer sterk het risico op slokdarmkanker.
Voeding en beweging:
een gezond en gevarieerde voeding, voldoende beweging en een juist gewicht vermindert de
kans op kanker volgens sommige studies tot 40%. Een beschermend effect zit men in de
antioxidanten die aanwezig zijn in groenten en fruit. Oxidatie is het proces waarbij cellen
verouderen en op lange termijn schadelijk kunnen worden voor ons lichaam. Antioxidanten
zoals vitamine C,3 en betacaroteen in fruit en groenten vertragen dit proces.
→ Dikkedarmkanker en bepaalde vormen van maagkanker worden in verband gebracht met
overconsumptie van rood vlees en bereide vleeswaren. Bij rauw of gebakken rood vlees
vermoedt men dat de natuurlijke ijzerhoudende kleurstof of heemijzer schadelijk is voor de
darmmucosa. Terwijl bij bereide vleeswaren de vele bijkomende processen en chemische
bewaarmiddelen de boosdoeners zijn.
3 vormen van
kankerpreventie……………………………………………………………………………………………..
Primaire preventie: mensen nemen maatregelen om het ontstaan van kanker te beperken
● Eet gezond en evenwichtig
● Beweeg voldoende
● Streef naar een juist gewicht
● Rook niet of als je rookt: probeer dan te stoppen
● Beperk sterk je alcoholconsumptie
● Gebruik geen zonnebanken
● Als je langdurig in de zon loopt, fietst of werkt, smeer je dan in met een
● zonnecrème met hoge beschermingsfactor
● vaccinaties
● verbod op roken in cafés of auto
Secundaire preventie: kanker vroegtijdig op te sporen en te behandelen zodat een
vergevorderde en een minder goed behandelbare kanker wordt vermeden
→ 3 vormen kanker vroegtijdig opsporen (bevolking screenen)
Epidemiologie
meest voorkomende kankers:
● mannen: prostaat, long en colorectale (darm) kanker
● vrouwen: borstkanker, colorectale en longkanker
● kinderen: leukemie, lymfomen en tumoren van het centraal zenuwstelsel
moeilijk te behandelen kankers:
→ doordat ze in een zeer laat stadium worden ontdekt
● pancreas
● eierstokken (ovaria)
● nieren
● hersenen
Preventie
Risicofactoren:........................................................................................................................................
..................
jarenlang onderhevig aan 1 of meerdere risicofactoren→ hogere kans
1) intrinsieke factoren: leeftijd, geslacht, familiale ziektegeschiedenis of genetische
aanleg
2) extrinsieke factoren: luchtkwaliteit, carcinogene omgevingsfactoren…
Carcinogene
omgevingsfactoren…………………………………………………………………………………………
micro organismen:
→ parasieten, virussen, … zoals humaan papillomavirus dat baarmoederhalskanker
en kankers van de neus-keelholte kan induceren, aan hepatitis B en C die
leverkanker kunnen veroorzaken
UV-straling:
→ Langdurige blootstelling aan UV straling zonder bescherming kan op termijn tot
huidkanker leiden. Vooral tijdens kinderjaren tot 16 jaar is cruciaal.
Chemische stoffen:
→ in milieu of werkomgeving voorkomen zijn ook een bron van carcinogeen.
Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) die in roet en
verbrandingsprocessen voorkomen kunnen naast longkanker ook kankers van de huid
en keel veroorzaken. Het inademen van asbest kan longvlieskanker veroorzaken
Ioniserende straling:
→ uit radioactiviteit verwekt directe schade aan het DNA. Wanneer de
blootstelling aan ioniserende straling heel intens of geconcentreerd is, slagen
herstelgenen er minder goed in de beschadigde cellen te repareren, waardoor een
kwaadaardig proces kan ontstaan
levensstijlfactoren:
, → individuele levensstijl keuze van een persoon. In westerse landen: roken en ongezond
voeding belangrijkste risicofactor (⅔ sterftecijfer door kanker)
Tabaksrook:
→ bevat meer dan 4500 chemische stoffen, waarvan bepaalde verbindingen gekend zijn
als mutageen en carcinoom. Deze worden ook bij het meeroken geïnhaleerd. Sigarettenrook
kan het DNA beschadigen. Roken is de belangrijkste oorzaak van longkanker, maar is ook
gelinkt aan de kankers van de keel,blaas,nieren,lever, maag en alvleesklier.
Alcohol:
→ groter kans op kankers van de mond,keel,slokdarm, borst en darm. Bij afbraak van alcohol
komen kankerverwekkende stoffen vrij die de functie verstoren van DNA-herstelgenen. De
combinatie van alcohol en roken verhoogt zeer sterk het risico op slokdarmkanker.
Voeding en beweging:
een gezond en gevarieerde voeding, voldoende beweging en een juist gewicht vermindert de
kans op kanker volgens sommige studies tot 40%. Een beschermend effect zit men in de
antioxidanten die aanwezig zijn in groenten en fruit. Oxidatie is het proces waarbij cellen
verouderen en op lange termijn schadelijk kunnen worden voor ons lichaam. Antioxidanten
zoals vitamine C,3 en betacaroteen in fruit en groenten vertragen dit proces.
→ Dikkedarmkanker en bepaalde vormen van maagkanker worden in verband gebracht met
overconsumptie van rood vlees en bereide vleeswaren. Bij rauw of gebakken rood vlees
vermoedt men dat de natuurlijke ijzerhoudende kleurstof of heemijzer schadelijk is voor de
darmmucosa. Terwijl bij bereide vleeswaren de vele bijkomende processen en chemische
bewaarmiddelen de boosdoeners zijn.
3 vormen van
kankerpreventie……………………………………………………………………………………………..
Primaire preventie: mensen nemen maatregelen om het ontstaan van kanker te beperken
● Eet gezond en evenwichtig
● Beweeg voldoende
● Streef naar een juist gewicht
● Rook niet of als je rookt: probeer dan te stoppen
● Beperk sterk je alcoholconsumptie
● Gebruik geen zonnebanken
● Als je langdurig in de zon loopt, fietst of werkt, smeer je dan in met een
● zonnecrème met hoge beschermingsfactor
● vaccinaties
● verbod op roken in cafés of auto
Secundaire preventie: kanker vroegtijdig op te sporen en te behandelen zodat een
vergevorderde en een minder goed behandelbare kanker wordt vermeden
→ 3 vormen kanker vroegtijdig opsporen (bevolking screenen)
