Samenvatting Hematologie | KU Leuven | 2025/26

H1: DIAGNOSE VAN HEMATOLOGISCHE AANDOENINGEN


I. HET HEMATOPOËTISCH STELSEL EN ONDERZOEK

1. PERIFEER BLOED

1.1 RODE BLOEDCELLEN (ERYTROCYTEN)


Ontwikkelingsstadia: “NORMOBLAST: DNA + / RNA +; RETICULOCYT: DNA – / RNA +;
ERYTROCYT: DNA – / RNA –.”


Celtype DNA RNA Diamete In perifeer
r bloed
Normoblast + + 10–15 µm erg zelden

Reticulocyt – + 8–12 µm aanwezig

Erytrocyt – – 6–8 µm aanwezig



Klinische kernpunten


 Normoblasten in perifeer bloed = altijd pathologisch.
 Reticulocyten = marker van beenmergactiviteit.
 RBC verliezen kern → biconcave schijf → centrale pallor.
 Levensduur ± 120 dagen.


ALGEMENE KENMERKEN
 Meest opvallende cel in perifeer bloed
 Geen echte cel (geen kern, geen DNA)
 Verliest kern tijdens rijping
 Biconcave vorm → dunner in het midden
→ centrale transparante (lichtere) zone
 Klein
 Lange levensduur (± 120 dagen)
 Oudere RBC: ook RNA verdwenen

, ONTWIKKELING IN BEENMERG

1. ERYTHROBLAST 2. NORMOBLAST

 Gekernde voorlopercel  Nog steeds gekernd
 Groter  Laatste stadium vóór uitstoten van de kern
 Bevat DNA en RNA  Bevat DNA en RNA




3. RETICULOCYT 4. MATURE RBC

 Ontstaat wanneer de kern wordt  Geen kern
uitgestoten  Geen DNA
 Alleen cytoplasma blijft over  Geen RNA
 Bevat nog rest-RNA → daardoor iets  Volledig uitgerijpt
basofieler
 Groter dan RBC, kleiner dan normoblast
 Heeft typisch reticulair (netvormig)
patroon
 Aanwezig in beenmerg én perifeer bloed
 Vormt een kleine fractie van totale RBC-
populatie



PATHOLOGIE
Normoblasten in perifeer bloed = pathologisch → wijst op ernstige beenmergstress of -
ziekte

,1.2 HEMOGLOBINE

HB A = 2 Α + 2 Β + HEEM HEEM = PROTOPORFYRINE + FE²⁺

BELANGRIJKSTE VORM: HBA

 Meest essentiële hemoglobine bij volwassenen
 Hoofdbestanddeel van de erytrocyt


STRUCTUUR VAN HEMOGLOBINE
Algemeen Per subeenheid

 Tetrameer → bestaat uit 4 Elke subeenheid bevat:
subeenheden
 HbA bestaat uit:  1 heemgroep:

o 2 α-ketens o Protoporfyrine-ring

o 2 β-ketens o Fe²⁺ (tweewaardig ijzer),
noodzakelijk voor O₂-binding



Dus in totaal:


 4 heemgroepen
 4 Fe²⁺-ionen
 4 O₂-bindingsplaatsen


TE KORTEN = MICROCUTERE ANEMIE

DEOXY-HEMOGLOBINE

 Hemoglobine zonder gebonden zuurstof
 Fe blijft in tweewaardige vorm (Fe²⁺)
 Structuur ondergaat een conformationele verandering bij zuurstofbinding

, SOORTEN HEMOGLOBINE

Typ Samenstell Voorkomen
e ing
Hb α₂β₂ Belangrijkste bij
A volwassenen
Hb α₂δ₂ Kleine fractie bij
A₂ volwassenen
HbF α₂γ₂ Foetaal; < 1% bij
volwassenen


Gemeenschappelijk kenmerk:


 Altijd 2 α-ketens
 De andere 2 ketens zijn β, δ of γ


KLINISCHE RELEVANTIE

 Stoornissen in globineketens (bijv. thalassemieën)
 Verminderde hemoglobinesynthese
 Geassocieerd met microcytaire anemie




1.3BLOEDPLAATJES (TROMBOCYTEN)

Citaat: “DIAMETER 0.5–3 ΜM, VERBLIJF IN BLOEDBAAN 10 DAGEN, AANTAL 150–450
X10⁹/L.”


Kernpunten:


 Afkomstig van megakaryocyten.
 Geen kern.
 Functie: primaire hemostase (adhesie, activatie, aggregatie).
 Trombocytopenie → bloedingen.
 Trombocytose → trombose