Samenvatting Suïcidepreventie

Samenvatting Suïcidepreventie
Ex: casus + vragen stellen. Hoe aanpakken en kunnen argumenteren waarom
men deze vraag stelt. Bv heeft u nogal eens deze gedachten gehad? Belangrijk
om te vragen omdat het een vd risicofactoren is, zodat men als vpk een sterkere
alertheid heeft omdat men het al eens heeft geprobeerd. Suïcidaal proces ook
belangrijk. Wat is ambivalentie: er is altijd iets aanwezig van ik wil wel leven
maar ik kan niet meer, ik weet niet meer hoe ik het moet oplossen.


Basisprincipes van zelfmoordpreventie
 Contact maken: Sterke therapeutische relatie nodig. Begrip tonen en
laat ruimte voor negatieve gevoelens en gedachten.
 Zorgen voor veiligheid: Kan nooit volledig gegarandeerd worden,
maar om toekomstig suïcidaal gedrag te beperken is het goed om samen
na te gaan hoe je de omgeving veilig kan maken en welke rol pt zelf kan
opnemen.
 Naasten betrekken: Motiveer om naasten te betrekken in de
begeleiding. Kunnen inzicht en steun bieden. Positief effect op
doeltreffendheid en duurzaamheid vd behandeling. Voorzie ook psycho-
educatie en steun voor naasten.
 Continuïteit van zorg: Wisselend beloop. Eénmalig bevragen is niet
voldoende. Regelmatig bespreken en waakzaam zijn tijdens
veranderingen of hiaten. Cave goede informatieoverdracht bij transfer.



Module 1: Detectie
Stap 1: Signalen van suïcidaliteit herkennen en bevragen
Herkennen
Zichtbare signalen
 Direct geuite signalen
o Ik ga zelfmoord plegen
o Ik wil dood
o Ik wil een einde aan mijn leven maken
o Ik wil niet meer leven
 Indirect geuite signalen
o Mijn leven is zinloos
o Ik zie het niet meer zitten
o Het hoeft niet meer voor mij
o Van mij zal je geen last meer hebben
o Ik kan er niet meer tegen, het zou beter zijn als het gedaan is
o Ik zou willen slapen en nooit meer wakker worden
o Ik wil bij mijn papa zijn die overleden is

 Deze signalen vragen om onmiddellijke aandacht
o Dreigen om zichzelf te verminken of te doden.

, o Methoden zoeken om zichzelf te doden of toegang tot middelen om
over te gaan tot zelfmoord.
o Praten of schrijven over de dood, sterven of zelfmoord.


Minder duidelijke signalen
Signalen kunnen ook onduidelijk, gemaskeerd of ambivalent zijn. Risico op
suïcidaal gedrag wordt groter wanneer er meerdere signalen gedurende een tijd
aanwezig zijn. Wees bij signalen vnl alert op plotse veranderingen in gevoelens
van gedrag.

Deze waarschuwingssignalen vragen minder dringende hulp, maar indirect
verder onderzoek:
 Hopeloosheid
 Woede, boosheid of wraakzucht
 Roekeloos gedrag
 Gevoel vast te zitten
 Toenemend alcohol- of drugsgebruik
 Zich terugtrekken
 Angst, agitatie of slaapproblemen
 Sterke stemmingswisselingen
 De zin vh leven niet zien

Bevragen
Zichtbare signalen
Vertrekken vanuit een observatie
 Als je zegt dat het niet meer hoeft voor jou, bedoel je dan dat je liever
dood zou zijn?
 Je zegt dat “alles” niet meer gaat, zie je ook het leven niet meer zitten?
Minder zichtbare signalen
Op een mindere directe manier de toestand vd persoon bevragen:
 Hoe zie je het nu verder? Hoe zie je de toekomst op dit moment?
 Heb je soms het idee dat je leven niet meer de moeite waard is?
 Denk je soms aan de dood? Wat zijn dat voor gedachten?

 Expliciet bevragen: Praten over suïcidaliteit is noodzakelijk om de ernst vh
onderzoek te doen en de persoon op de weg te helpen. Je zal iemand niet
aanzetten tot zelfmoord of op gedachten brengen door te vragen.

Do’s en Dont’s
Stap 1: Wat werkt niet?
 Veroordelen
 Meteen positieve zaken aangeven.
 Onmiddellijk oplossingen aanbieden.
 Valse hoop geven of beloftes doen die je niet kan bereiken.
 Proberen overtuigen om verder te leven.
 Minimaliseren
 De persoon uitdagen in de suïcidale gedachten en/of gedrag.
 In discussie gaan.

, Stap 2: Wat werkt goed?
 Rustig en open praten.
 Luisteren en proberen te begrijpen.
 Laten ventileren.
 Erkenning geven voor gevoelens.
 Inzicht geven door motieven te bevragen en ambivalentie.
 Zorgbehoeftes bespreken, uitleg geven over welke hulp mogelijk is en
aanmoedigen om contact te zoeken met meer gespecialiseerde hulp.

Stap 3: Mogelijke richtvragen
Vertrek van uit een begonnen observatie
 Je zegt dat je het niet meer ziet zitten, bedoel je dat je aan zelfmoord
denkt?
 Je zegt dat “alles” niet meer gaat. Zie je ook het leven niet meer zitten?
Denk je dan aan zelfmoord?

Stap 4: Wat bij weerstand?
Sommige personen weigeren te spreken of staan afkerig tov interventie. Toch
nodig om aanwezigheid suïcidegedachten te bevragen.
Belangrijk om begripvol te zijn en niet defensief reageren.
 Ga in op opmerkingen en stel reflectieve vragen.
 Benoem en bevestig gevoelens en verken de reden vd weerstand.
 Richt je aandacht op gemakkelijker thema of stel hen gerust met een stap
voor stap aanpak.
 Zoek naar ambivalentie en zaken die de persoon wel wil bespreken.


Stap 2: Suïcidaliteit bespreken en exploreren
Bespreken
Ingaan op frequentie en gewelddadige vd zelfmoordgedachten en evt plannen

Tips:
 Stel open vragen en verzamel zo snel mogelijk concrete info om een goed
zicht op de suïcidaliteit te verkrijgen.
 Geef een veilig gevoel. Overval niet met vragen, maar geef tijdens het
gesprek erkenning en bevestiging voor de gevoelens die men uit.
 Speel terug wat men zegt. Vat samen en concretiseer en stel dan je
relevante volgende vraag.


Exploreren
4 elementen vd risicoformulering
 Huidige suïcidale intentie: frequentie en intensiteit vd
zelfmoordgedachten, concrete suïcideplannen en inschatting
bekwaamheid.
o Frequentie en aanwezigheid:
 Hoelang?