Inleiding in preventie
Belang van gezondheidspromotie en preventie
Vergrijzing en toename chronische aandoeningen
o Langer en liefst gezond(er) leven
o Stijging van de kosten
Integrale benadering
o Bio-psycho-sociaal model
o “Gezondheid is het vermogen om lichamelijk, geestelijk en sociaal,
naar eigen vermogen, te functioneren in de samenleving.”
Verschillende invloeden op gezondheid: Health Field Concept van Lalonde
Organisatie van de gezondheidszorg
Kwantiteit en kwaliteit van de geleverde diensten
Beleid en kundigheid van zorgverleners
Verplichte ziekteverzekering
Toegankelijkheid
Preventieve gezondheidsvoorzieningen
Biologische factoren
Factoren binnen het individu
Bijvoorbeeld: geslacht, genetische of aangeboren afwijkingen, allergieën
Leefstijl
Combo van gedragingen, gerelateerd aan gezondheid
Positieve of negatieve invloed
Afhankelijk. van:
o Kennis en vaardigheden
o Drijfveren
Voorbeelden: voedingsgewoonten, alcohol en tabakgebruik,
bewegingspatroon, omgaan met stress, omgaan met relaties.
Omgeving
Fysiek: samenstelling en vormgeving: woon-werk-schoolomgeving.
Sociaal: organisatie en invloed van de sociale verbanden: familie,
vrienden, buren.
Omgeving: fysiek en sociaal
, o Invloeden liggen buiten het menselijke lichaam
o Individu weinig tot geen controle
o Positieve of negatieve invloed
Algemene begrippen
Preventie
= het voorkomen van ziekten.
= het bevorderen van gezondheid.
Door:
Wegnemen van risico’s.
Bevorderen van gezond gedrag.
Beperken van de gevolgen van ziekte door vroegtijdige opsporing.
Verschillende onderverdelingen:
Ziekteproces
Primaire preventie
Doel: ziekten en aandoeningen voorkomen door de oorzaak van de ziekte
weg te nemen of GH verbeteren.
Gericht op het voorkomen van het ontstaan van een
gezondheidsprobleem.
Methoden: gezondheidspromotie, hygiëne, vaccinaties, wet- en
regelgevingen
Secundaire preventie
Doel:
o Opsporen (en ev vroegtijdig behandelen) van: ziekte en risicofactor /
determinant.
o Voordat de persoon het zelf opmerkt.
o Resultaat: betere prognose van het GHprobleem.
Screening of bevolkingsonderzoek =
o Onderzoeken van “gezonde” populatie om asymptomatische
gevallen op te sporen.
o Gericht
o Op initiatief van de hulpverlener
o Eenvoudig
→ Behandelbare ziekten vroegtijdig opsporen.
Tertiaire preventie
Doel:
o Verergering door reeds bestaande ziekten voorkomen
o Voorkomen van complicaties
o (geen zuivere preventie)