De nieren
2 boonvormige organen
Wegen +/- 150gr elk
Endocriene functie:
Aanmaak EPO
Bloeddrukregulatie (RAAS)
Vitamine D3-productie (omzetting in lever, dan in nieren tot actieve
vorm).
Excretoire functie :
Verwijdering van afvalstoffen (Ureum, creatinine, urinezuur)
Regulatie vochthuishouding
Regulatie zuur-bare evenwicht (pH)
Regulatie elektrolytenhuishouding
Nierfalen
= Schade aan glomeruli of tubili
In totaal ongeveer 1 miljoen nefronen per nier
Nefron = functionele eenheid vd nier
eGFR (nierwerking is uitgedrukt in) normaal = 125ml/min/1,73m²
o Bij beschadiging: Start therapie bij eGFR <10ml/min/1,73m²
eGFR => geschatte glomerulaire filtratie.
o Berekening op basis van creatinine, verschillende formules!
MDRD (Waarde op een bloedafname) wordt niet gebruikt bij
<18j of >85j
MDRD is één vd vele formules die kan gebruikt worden
Hebben allemaal hun beperkingen.
Oorzaken:
Diabetes (Grootste groep is type 2)
Vasculaire nierziekte
Cardio-renaal Syndroom
Immunologische glomerulonefritis
Tubulo-interstitiële nierziekte
ADPKD (soort van cyste – genetisch)
Aangeboren nierziekte, overige
Irreversibele Acuut nierfalen (Bv pneumonie -> septische schock..)
Diversen
Geen precieze oorzaak
, Quality of life/end of life care
Palliatieve zorg essentieel bij dialysepatiënt.
Bespreking therapiebeperking -> Ligt soms gevoelig (DNR-beleid)
Meestal “vroegtijdige” zorgplanning na voorkomen kantelmoment bij pt.
Best na eerste weken dialyse start vroegtijdige zorgplanning.
Vroegtijdige zorgplanning zeer belangrijk!
Predialysebegeleiding
Vanaf eGFR <45ml/min/1,73m² => wordt meer opgevolgd.
Pré-TX dossiers => Om al transplantatie te kunnen bekomen vóór je aan
dialyse kan beginnen.
Keuze dialysemodaliteit
Vaattoegang
Dieet
Opvang/begeleiding pt
Dialysemodaliteiten
Automatische peritoneale dialyse (APD)
Continue ambulante peritoneale dialyse (CAPD)
Hemodialyse in het ziekenhuis (IHD)
Thuis hemodialyse (HHD)
Wat doen ze op dialyse?
Overname excretoire nierfunctie: adhv dialysetoestel of peritoneale dialyse
Verwijdering uremische afvalstoffen zoals ureum, creatinine, urinezuur,…
Regulatie vochtbalans (vooral vocht ultrafiltreren)
Regulatie elektrolytenhuishouding (teveel wegnemen, te weinig toedienen)
Regulatie pH
Verwijdering van toxische stoffen bij bepaalde intoxicaties
o Stoffen die eiwitgebonden zijn kunnen NIET uitgedialiseerd worden!
Bv. Bij bepaalde medicaties bij overdossisen.
Partikels moeten ook klein genoeg zijn.
Hoe werkt dialyse?
Bloed en spoelvloeistof (dialysaat) lopen tegen elkaar in een filter of
kunstnier
o Diffusie voor opgeloste stoffen
o Ultrafiltratie voor water