1
Cardiologie en pneumologie
Deel 1: pneumologie
1. Pathologie
1.1. longziekte
1.1.1. COPD
1.1.1.1. Omschrijving
= (chronic obstructive pulmonary disease)
Duidt op een chronische longaandoening gekenmerkt door een obstructie van de
luchtwegen. Is doorgaans progressief en geassocieerd met een abnormale inflammatoire
reactie van de longen op schadelijke partikels en gassen.
COPD1 is een overkoepelende term voor longemfyseem en chronische bronchitis. Een
strikte scheiding tussen beide ziektebeelden klinisch niet eenduidig.
- Chronische bronchitis wordt gekarakteriseerd door hoesten en/of opgeven van
sputum gedurende minstens 3 maanden per jaar, in minstens 2 opéén volgende
jaren. Chronische bronchitis kan zich vrij lang ontwikkelen zonder ernstige
symptomen (vanaf dat de symptomen erger worden wordt dit dodelijk )
- Long Emfyseem is in de eerste plaats een ziekte van de longblaasjes. Een groot
aantal wanden tussen de longblaasjes is vernietigd. De longblaasjes smelten
samen door een verlies aan elasticiteit. vermindert de oppervlakte van de
gasuitwisseling, want wanneer de wand van de longblaasjes vernietigd wordt,
gaat het contact tussen bloed en lucht gedeeltelijk verloren. long minder goed
gaan bewegen.
1.1.1.2. Voorkomen
COPD wordt beschouwd als de vierde meest dodelijke aandoening. De reden is de
toename van het rookgedrag in de ontwikkelingslanden en het blijvende rookgedrag in
de geïndustrialiseerde landen, evenals de veroudering van de bevolking. Hoe oude je
wordt hoe mee risico om dit te ontwikkelen.
COPD is tevens de belangrijkste reden voor longtransplantatie.
Hoe vaker en langer men rookt, hoe groter het risico. Let op: ook passieve rokers horen
bg de risicogroep.
GOLD classificatie voor COPD
- 1: milde COPD
- 2: matige COPD
- 3: ernstige COPD
- 4: zeer ernstige COPD
Daarnaast wordt er ook nog gemeten via een spirometrie
1
Nooit zelf zuurstof geven enkel op voorschrift
, 2
1.1.1.3. Kenmerken
- Chronisch hoesten
- Opgeven van secreties
- Kortademigheid
- Piepende ademhaling
De ademnood is progressief en verhindert uiteindelijk de geringste inspanningen. De
longaantasting kan aan de basis liggen van hartfalen.
1.1.1.4. Beïnvloedende factoren
- Tabak: er is een duidelijke relatie tussen blootstelling aan sigarettenrook
- Leeftijd
- Allergie
- Beroep: oa mijnwerkers, vlasbewerkers, textielarbeiders, schilders
- Luchtvervuiling
- Erfelijkheid
1.1.1.5. Diagnosestelling
- Anamnese
- auscultatie (= luisteren)
- Bloedonderzoek: bloedgaswaarden arterieel = hoeveel O2 naar de weefsel
gaat)
- RX-Thorax
- Longfunctietesten
- Sputumonderzoek
1.1.1.6. Interventies
- Rookstop
- Aërosol en puffers
- Ademhalingsoefeningen
- Zuurstoftherapie
- Niet invasieve positieve drukbeademing
, 3
1.1.2. Bronchiaal astma
1.1.2.1. Omschrijving
Astma is een chronische aandoening van de luchtwegen, vooral gekenmerkt door
symptomen van dyspnoe en wheezing2 die het gevolg zijn van hyperactiviteit van de
luchtwegen.
Ontstaat een overdreven vernauwing van de diameter van de luchtwegen waardoor er
plots hevige ademnood kan optreden.
De hyperactiviteit van de luchtwegen kan veroorzaakt worden door prikkels zoals
allergenen, mist, droge en koude lucht, inspanning, emoties.,. hierbij samen en scheiden
ontstekingsstoffen en slijm af, wat tot kortademigheid kan leiden.
De aanwezigheid van deze ontstekingsstoffen leiden tot een langdurige ontsteking
Astma evolueert meestal met crisissen van wisselende ernst, die vaak ’s nachts treden
en spontaan of onder invloed van behandeling regresseren
Een langdurige astma-aanval wordt in medische termen status asthmaticus genoemd.
1.1.2.2. Oorzaken
- Zeer uiteenlopend, maar vooral een reactie op omgevingsfactoren
- Stress, emotie, inspanning
- Allergie
- Temperatuurverschillen, mist, koude, droge lucht
- Fysieke inspanning
1.1.2.3. Symptomatologie
- Wit taai sputum
- Verlengde uitademing
- Expiratoire stridor
- Kortademigheid
- Koude of bleke huidskleur
- Chronische hoesten
- Neusvleugelen
- Onrustig, angstig
De behauwdheid wordt veroorzaakt door spasmen, zwelling van het slijmvlies en het
taai secreet dat aanwezig is in de bronchi en de bronchiolen
2
piepend geluid tijdens uitademing
, 4
1.1.2.4. Diagnosestelling
- Spirometrie: de ernst van de vernauwing bepalen
- Anamnese, heel vaak (55%) familiaal
- Allergisch onderzoek
- Auscultatie
- Rx
- sputumonderzoek
1.1.2.5. Prognose
Spontane genezing van astma komt vrijwel alleen voor bij kinderen. ALs de patiënt
ouder is dan 20 jaar bij de 1ste astma-aanval, dan is er geen spontane genezing
De evolutie van astma wordt bepaald door de behandeling
De ziekte met ups en downs zal verlopen en mits goede toepassing van de
therapeutische middelen kan de aandoening onder controle worden gehouden.
1.1.2.6. Interventies
- Symptomatisch
- Rustige
- O2 !!!11!
- Bij astma-aanval: bezoek buiten, VK zelf kalm, patiënt kalmeren
- medicatie
o inhalatiecorticoïden die de /lichtwegen minder prikkelgevoelig maken en
normaliseren
o Langwerkende bronchodilatoren ontspannen de spiertjes van luchtwegen
en houden ze
o Er bestaan ook combinaties van inhalatiecorticoïden en bronchodilatoren
o Geneesmiddelen die proberen de prikkeling tegen te gaan zodat
luchtwegen niet vernauwen
o Geneesmiddelen die de reacties van de luchtwegen verminderen
Astma COPD
Symptomen - hoesten
- opgeven van sputum
- dyspnoe
- piepende ademhaling
Leeftijd Kinderen + volwassen Enkel volwassen
Belangrijkste Atopische: allergie speelt Roken
oorzaak/risicofacotor wel een belangrijke rol
Luchtwegen Grote luchtwegen Perifere luchtwegen
Optreden Periodiek Meer permanent
Beloop Overwegend gunstig Progressief
Levensverwachting Normaal Verminderd
Luchtwegenvernauwing Reversibel ( aantoonbaar Toenemende irreversibele
via spirometrie) luchtwegenvernauwing ,zel
f met optimale beleid
Cardiologie en pneumologie
Deel 1: pneumologie
1. Pathologie
1.1. longziekte
1.1.1. COPD
1.1.1.1. Omschrijving
= (chronic obstructive pulmonary disease)
Duidt op een chronische longaandoening gekenmerkt door een obstructie van de
luchtwegen. Is doorgaans progressief en geassocieerd met een abnormale inflammatoire
reactie van de longen op schadelijke partikels en gassen.
COPD1 is een overkoepelende term voor longemfyseem en chronische bronchitis. Een
strikte scheiding tussen beide ziektebeelden klinisch niet eenduidig.
- Chronische bronchitis wordt gekarakteriseerd door hoesten en/of opgeven van
sputum gedurende minstens 3 maanden per jaar, in minstens 2 opéén volgende
jaren. Chronische bronchitis kan zich vrij lang ontwikkelen zonder ernstige
symptomen (vanaf dat de symptomen erger worden wordt dit dodelijk )
- Long Emfyseem is in de eerste plaats een ziekte van de longblaasjes. Een groot
aantal wanden tussen de longblaasjes is vernietigd. De longblaasjes smelten
samen door een verlies aan elasticiteit. vermindert de oppervlakte van de
gasuitwisseling, want wanneer de wand van de longblaasjes vernietigd wordt,
gaat het contact tussen bloed en lucht gedeeltelijk verloren. long minder goed
gaan bewegen.
1.1.1.2. Voorkomen
COPD wordt beschouwd als de vierde meest dodelijke aandoening. De reden is de
toename van het rookgedrag in de ontwikkelingslanden en het blijvende rookgedrag in
de geïndustrialiseerde landen, evenals de veroudering van de bevolking. Hoe oude je
wordt hoe mee risico om dit te ontwikkelen.
COPD is tevens de belangrijkste reden voor longtransplantatie.
Hoe vaker en langer men rookt, hoe groter het risico. Let op: ook passieve rokers horen
bg de risicogroep.
GOLD classificatie voor COPD
- 1: milde COPD
- 2: matige COPD
- 3: ernstige COPD
- 4: zeer ernstige COPD
Daarnaast wordt er ook nog gemeten via een spirometrie
1
Nooit zelf zuurstof geven enkel op voorschrift
, 2
1.1.1.3. Kenmerken
- Chronisch hoesten
- Opgeven van secreties
- Kortademigheid
- Piepende ademhaling
De ademnood is progressief en verhindert uiteindelijk de geringste inspanningen. De
longaantasting kan aan de basis liggen van hartfalen.
1.1.1.4. Beïnvloedende factoren
- Tabak: er is een duidelijke relatie tussen blootstelling aan sigarettenrook
- Leeftijd
- Allergie
- Beroep: oa mijnwerkers, vlasbewerkers, textielarbeiders, schilders
- Luchtvervuiling
- Erfelijkheid
1.1.1.5. Diagnosestelling
- Anamnese
- auscultatie (= luisteren)
- Bloedonderzoek: bloedgaswaarden arterieel = hoeveel O2 naar de weefsel
gaat)
- RX-Thorax
- Longfunctietesten
- Sputumonderzoek
1.1.1.6. Interventies
- Rookstop
- Aërosol en puffers
- Ademhalingsoefeningen
- Zuurstoftherapie
- Niet invasieve positieve drukbeademing
, 3
1.1.2. Bronchiaal astma
1.1.2.1. Omschrijving
Astma is een chronische aandoening van de luchtwegen, vooral gekenmerkt door
symptomen van dyspnoe en wheezing2 die het gevolg zijn van hyperactiviteit van de
luchtwegen.
Ontstaat een overdreven vernauwing van de diameter van de luchtwegen waardoor er
plots hevige ademnood kan optreden.
De hyperactiviteit van de luchtwegen kan veroorzaakt worden door prikkels zoals
allergenen, mist, droge en koude lucht, inspanning, emoties.,. hierbij samen en scheiden
ontstekingsstoffen en slijm af, wat tot kortademigheid kan leiden.
De aanwezigheid van deze ontstekingsstoffen leiden tot een langdurige ontsteking
Astma evolueert meestal met crisissen van wisselende ernst, die vaak ’s nachts treden
en spontaan of onder invloed van behandeling regresseren
Een langdurige astma-aanval wordt in medische termen status asthmaticus genoemd.
1.1.2.2. Oorzaken
- Zeer uiteenlopend, maar vooral een reactie op omgevingsfactoren
- Stress, emotie, inspanning
- Allergie
- Temperatuurverschillen, mist, koude, droge lucht
- Fysieke inspanning
1.1.2.3. Symptomatologie
- Wit taai sputum
- Verlengde uitademing
- Expiratoire stridor
- Kortademigheid
- Koude of bleke huidskleur
- Chronische hoesten
- Neusvleugelen
- Onrustig, angstig
De behauwdheid wordt veroorzaakt door spasmen, zwelling van het slijmvlies en het
taai secreet dat aanwezig is in de bronchi en de bronchiolen
2
piepend geluid tijdens uitademing
, 4
1.1.2.4. Diagnosestelling
- Spirometrie: de ernst van de vernauwing bepalen
- Anamnese, heel vaak (55%) familiaal
- Allergisch onderzoek
- Auscultatie
- Rx
- sputumonderzoek
1.1.2.5. Prognose
Spontane genezing van astma komt vrijwel alleen voor bij kinderen. ALs de patiënt
ouder is dan 20 jaar bij de 1ste astma-aanval, dan is er geen spontane genezing
De evolutie van astma wordt bepaald door de behandeling
De ziekte met ups en downs zal verlopen en mits goede toepassing van de
therapeutische middelen kan de aandoening onder controle worden gehouden.
1.1.2.6. Interventies
- Symptomatisch
- Rustige
- O2 !!!11!
- Bij astma-aanval: bezoek buiten, VK zelf kalm, patiënt kalmeren
- medicatie
o inhalatiecorticoïden die de /lichtwegen minder prikkelgevoelig maken en
normaliseren
o Langwerkende bronchodilatoren ontspannen de spiertjes van luchtwegen
en houden ze
o Er bestaan ook combinaties van inhalatiecorticoïden en bronchodilatoren
o Geneesmiddelen die proberen de prikkeling tegen te gaan zodat
luchtwegen niet vernauwen
o Geneesmiddelen die de reacties van de luchtwegen verminderen
Astma COPD
Symptomen - hoesten
- opgeven van sputum
- dyspnoe
- piepende ademhaling
Leeftijd Kinderen + volwassen Enkel volwassen
Belangrijkste Atopische: allergie speelt Roken
oorzaak/risicofacotor wel een belangrijke rol
Luchtwegen Grote luchtwegen Perifere luchtwegen
Optreden Periodiek Meer permanent
Beloop Overwegend gunstig Progressief
Levensverwachting Normaal Verminderd
Luchtwegenvernauwing Reversibel ( aantoonbaar Toenemende irreversibele
via spirometrie) luchtwegenvernauwing ,zel
f met optimale beleid
