Samenvatting Recht
Hoofdstuk 1 Terreinverkenning.
Wat is de definitie van recht?
Recht is het geheel van (overheids)regels dat de samenleving ordent.
Doel: Ordenen van de samenleving en het geven van regels om conflicten op te lossen, zodat orde
kan terugkeren.
Het is van groot belang dat je weet waar dit recht te vinden is. Dit noemen we ook wel
rechtsbronnen.
De wet
Het verdrag
De jurisprudentie
De gewoonte
Wetten (regelingen).
Wetten in formele zin
o Als het woord wet erin staat (is niet altijd het geval)
o Gemaakt door de Staten Generaal en de Regering
gezamenlijk
Wetten in materiële zin
o Onbepaald en niet bij name genoemde personen
o Algemene wetten
Het verdrag.
Overeenkomst tussen twee of meer staten (landen). Een verdrag kan bilateraal zijn of multilateraal.
Bilateraal: tussen twee staten.
Multilateraal: tussen meer dan twee staten.
Jurisprudentie.
Rechtspraak; beslissingen afkomstig van een rechter of rechtscollege.
De gewoonte.
Ongeschreven recht dat geldt omdat er binnen een bevolkingsgroep steeds naar wordt gehandeld.
Deze groep ziet het als een rechtsplicht deze gewoonteregel(s) op te volgen.
Het recht is onder te verdelen in verschillende soorten recht
Privaat recht, ook wel burgerlijk- of civielrecht genoemd. (van burger tot burger)
o Ook wel civielrecht genoemd.
Publiek recht. (tussen burgen en overheid, als de overheid handelt)
Recht
Privaatrecht Publiek recht
,Privaatrecht is te onderscheiden in 4 soorten.
Privaatrecht
Personen- Vermogensrecht Ondernemingsrecht Burgerlijk
en
procesrecht
familierecht
Personen- en familierecht.
Het personen- en familierecht regelt zaken zoals geboorte, huwelijk, geregistreerd partnerschap,
echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het vermogen tussen echtgenoten.
Veel van dit recht treffen we aan in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.
Vermogensrecht.
Hieronder vallen alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan juridische
gevolgen gebonden zijn. Bijvoorbeeld: koopovereenkomsten.
Deze wetten bevinden zich voornamelijk in Boek 3, 5 en 6 van het Burgerlijk Wetboek.
Ondernemingsrecht.
De wettelijke bepalingen die betrekking hebben tot een onderneming (BV, NV, stichting, vereniging
en coöperatie) vallen onder dit recht. Dit recht is grotendeels terug te vinden in Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek.
Burgerlijk procesrecht.
De regels die op het voeren van juridische procedures betrekking hebben vallen onder het burgerlijk
procesrecht. Dit omdat privaat recht van burger tot burger is.
Ook het publiekrecht is te onderscheiden in 4 soorten.
Publiekrecht
Bestuursrecht Belastingrecht Strafrecht Staatsrecht
, Strafrecht.
Het Openbaar Ministerie treedt actief op om sancties te eisen bij overtreding van de normen (de
wet). Bij strafrecht bezit de staat een monopolypositie. Alleen het Om kan tot vervolging van
strafbare feiten overgaan.
Bekeuringen, gevangenisstraf e.d.
Staatsrecht.
Dit houdt om kort te zeggen in: de taken, bevoegdheden en organisatie van de overheid.
Bestuursrecht.
Het bestuursrecht heeft betrekking op de mogelijkheden die de overheid heeft om regulerend op te
treden ten aanzien van de maatschappij. Deze wetten en regels staan allemaal in de Algemene wet
bestuursrecht (Awb).
Relatie tussen overheid en burger. Bijvoorbeeld: UWV, gemeente die een vergunning uitgeeft etc.
Belastingrecht.
Wetten en regels met betrekking tot de belastingen.
Wie zijn er bevoegd wetten te maken?
Wetgevers zijn er op twee verschillende niveaus.
Wetgevers op centraal niveau
o ‘Nationale wetgever’
o Is samengesteld uit de Staten Generaal (Eerste en Tweede kamer)
o De wetten vormen samen de regelgeving van Den Haag (het Binnenhof)
o Gelden voor het hele land
Wetgevers op decentraal niveau
o Provinciaal en gemeentelijk niveau
o Ook deze vaardigen wetten uit, deze wetten dragen niet de naam ‘wet’
o Verordeningen, op provinciaal niveau
o In kwestie regels, op gemeentelijk niveau
o Gelden alleen voor die provincie en/of gemeente
Ook waterschappen kunnen regels uitvaardigen (ook wel keuren genoemd) , de SER (Sociaal-
Economische Raad) kan verordeningen tot stand brengen.
De rangorde tussen wetgevende organen.
Hogere regels gaan boven lagere regels
o Een provinciale verordening gaat boven een regel in een gemeente
Bijzondere wetten gaan boven algemene wetten
Jongere regels gaan boven oude regels
o Als wetten van gelijk niveau samen in strijd zijn wordt altijd de meest recente wet
toegepast.
Hoofdstuk 1 Terreinverkenning.
Wat is de definitie van recht?
Recht is het geheel van (overheids)regels dat de samenleving ordent.
Doel: Ordenen van de samenleving en het geven van regels om conflicten op te lossen, zodat orde
kan terugkeren.
Het is van groot belang dat je weet waar dit recht te vinden is. Dit noemen we ook wel
rechtsbronnen.
De wet
Het verdrag
De jurisprudentie
De gewoonte
Wetten (regelingen).
Wetten in formele zin
o Als het woord wet erin staat (is niet altijd het geval)
o Gemaakt door de Staten Generaal en de Regering
gezamenlijk
Wetten in materiële zin
o Onbepaald en niet bij name genoemde personen
o Algemene wetten
Het verdrag.
Overeenkomst tussen twee of meer staten (landen). Een verdrag kan bilateraal zijn of multilateraal.
Bilateraal: tussen twee staten.
Multilateraal: tussen meer dan twee staten.
Jurisprudentie.
Rechtspraak; beslissingen afkomstig van een rechter of rechtscollege.
De gewoonte.
Ongeschreven recht dat geldt omdat er binnen een bevolkingsgroep steeds naar wordt gehandeld.
Deze groep ziet het als een rechtsplicht deze gewoonteregel(s) op te volgen.
Het recht is onder te verdelen in verschillende soorten recht
Privaat recht, ook wel burgerlijk- of civielrecht genoemd. (van burger tot burger)
o Ook wel civielrecht genoemd.
Publiek recht. (tussen burgen en overheid, als de overheid handelt)
Recht
Privaatrecht Publiek recht
,Privaatrecht is te onderscheiden in 4 soorten.
Privaatrecht
Personen- Vermogensrecht Ondernemingsrecht Burgerlijk
en
procesrecht
familierecht
Personen- en familierecht.
Het personen- en familierecht regelt zaken zoals geboorte, huwelijk, geregistreerd partnerschap,
echtscheiding, adoptie, ondercuratelestelling en de regeling van het vermogen tussen echtgenoten.
Veel van dit recht treffen we aan in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.
Vermogensrecht.
Hieronder vallen alle op geld waardeerbare handelingen tussen burgers onderling waaraan juridische
gevolgen gebonden zijn. Bijvoorbeeld: koopovereenkomsten.
Deze wetten bevinden zich voornamelijk in Boek 3, 5 en 6 van het Burgerlijk Wetboek.
Ondernemingsrecht.
De wettelijke bepalingen die betrekking hebben tot een onderneming (BV, NV, stichting, vereniging
en coöperatie) vallen onder dit recht. Dit recht is grotendeels terug te vinden in Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek.
Burgerlijk procesrecht.
De regels die op het voeren van juridische procedures betrekking hebben vallen onder het burgerlijk
procesrecht. Dit omdat privaat recht van burger tot burger is.
Ook het publiekrecht is te onderscheiden in 4 soorten.
Publiekrecht
Bestuursrecht Belastingrecht Strafrecht Staatsrecht
, Strafrecht.
Het Openbaar Ministerie treedt actief op om sancties te eisen bij overtreding van de normen (de
wet). Bij strafrecht bezit de staat een monopolypositie. Alleen het Om kan tot vervolging van
strafbare feiten overgaan.
Bekeuringen, gevangenisstraf e.d.
Staatsrecht.
Dit houdt om kort te zeggen in: de taken, bevoegdheden en organisatie van de overheid.
Bestuursrecht.
Het bestuursrecht heeft betrekking op de mogelijkheden die de overheid heeft om regulerend op te
treden ten aanzien van de maatschappij. Deze wetten en regels staan allemaal in de Algemene wet
bestuursrecht (Awb).
Relatie tussen overheid en burger. Bijvoorbeeld: UWV, gemeente die een vergunning uitgeeft etc.
Belastingrecht.
Wetten en regels met betrekking tot de belastingen.
Wie zijn er bevoegd wetten te maken?
Wetgevers zijn er op twee verschillende niveaus.
Wetgevers op centraal niveau
o ‘Nationale wetgever’
o Is samengesteld uit de Staten Generaal (Eerste en Tweede kamer)
o De wetten vormen samen de regelgeving van Den Haag (het Binnenhof)
o Gelden voor het hele land
Wetgevers op decentraal niveau
o Provinciaal en gemeentelijk niveau
o Ook deze vaardigen wetten uit, deze wetten dragen niet de naam ‘wet’
o Verordeningen, op provinciaal niveau
o In kwestie regels, op gemeentelijk niveau
o Gelden alleen voor die provincie en/of gemeente
Ook waterschappen kunnen regels uitvaardigen (ook wel keuren genoemd) , de SER (Sociaal-
Economische Raad) kan verordeningen tot stand brengen.
De rangorde tussen wetgevende organen.
Hogere regels gaan boven lagere regels
o Een provinciale verordening gaat boven een regel in een gemeente
Bijzondere wetten gaan boven algemene wetten
Jongere regels gaan boven oude regels
o Als wetten van gelijk niveau samen in strijd zijn wordt altijd de meest recente wet
toegepast.
