Orthopedagogische doelgroepen en werkvelden 2
1
, Thema 1: Classificatie en diagnostiek
1. Classificatie
1.1klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
1.2Empirisch – statische classificatiesystemen
2. Diagnostiek
2.1Diagnostiek in engere en ruimere zin
2.2Verschillende ‘soorten’ diagnostiek
2.3Voor en nadelen van het stellen van een diagnose
2
, 1. Classificatie
- = het systematische ordenen en groeperen van problemen op bases van gelijke eigenschappen en
onderlinge relaties
- = om het werk te vergemakkelijken (om het niet steeds te moeten herhalen)
- = testen, observeren, onderzoeken…
- Grote verscheidenheid aan problemen
o nood aan ordening en indeling (op basis van gelijke eigenschappen en onderlinge relaties)
- Communicatie, gemeenschappelijke taal : verstaan we hetzelfde?
o belangrijk voor diagnose en behandeling
- Meestal 1 grote term als verzameling voor meerdere beperkingen bv leerstoornis: dyslexie,
concentratiestoornis…
- Bij het classificeren van problemen wil men een gemeenschappelijke taal ontwikkelen ter bevordering van
de onderlinge communicatie tussen professionals. + Communicatie met collega’s, ouders…: ouders willen
vaak een naam erop plakken + belangrijks voor de diagnostiek
- Classificatie ≠ diagnostiek → Door u classificatie is de diagnostiek gemakkelijker te doen/ te verstaan.
2 soorten classificatie:
- Klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
- Empirisch – statische classificatiesystemen
1.1klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
- Voor elke psychiatrische stoornis zijn diagnostische en differentiaal diagnostische criteria vastgelegd.
o Wanneer voldaan is aan de nodige criteria, kan de stoornis worden geclassificeerd
o Psychiatrische stoornissen = onafhankelijke en duidelijk afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke
stoornis diagnostische en differentiaal diagnostische criteria
➔ Indien voldaan aan nodige criteria: stoornis classificeren
Klinisch-psychiatrische classificatiesystemen zijn categoriaal: men heeft een stoornis of men
heeft ze niet
- Bekendste psychiatrisch classificatiesysteem is het DSM-5
DSM = Diagnostic and Statisticl Manual of Mental Disorders
Categoriaal: alle stoornissen zijn een bepaalde categorie
o + duidelijk (je hebt het of niet, no in between)
o - Alles of niets (als je voldoet aan 2 criteria ipv 3 heb je geen label, geen recht op
hulp…)
- ICD = International Classification of Diseases 10
o In mei 2019 komt er een 11de versie uit, na aanpassingstijd (inlezen, criteria die gewijzigd, meer of
minder mensen krijgen diagnose, verandering van de instrumenten om diagnose te stellen…) wordt
hij officieel uitgebracht
1.1.1 DSM-5
- ‘Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders’
- Systeem om problematieken van individuen te beschrijven en te classificeren in ‘stoorniscategorieën’
- Wereldwijd meest gebruikt
- In dit classificatiesysteem worden stoornissen geoperationaliseerd dmv criteria. Deze geven kernsymptomen
van kernstoornis weer. Ook duur en aanvang van symptomen en mate waarin symptomen het normale
functioneren verstoren worden in criteria opgenomen
- (ITO: paradigma 3: medische model → omdat je je focust op een beperking, op wat er niet goed gaat)
3
, Nieuw in DSM-5
- Geen Romeins cijfer meer (om het dynamische karakter aan te passen – moderne
look te geven)
- Drie grote delen:
o 1: uitleg over indeling/uitgangspunten
o 2: de 22 hoofdcategorieën met diagnostisch en differentiaal diagnostische
criteria
o 3: classificaties die nog niet zijn opgenomen in deel 2 en waarnaar er nog meer onderzoek moet
gedaan worden (overtuigd dat ze bestaan bv. internetgamingverslaving)
- Nieuwe namen
o Sommige stoornissen krijgen een nieuwe naam
- Meer dimensioneel gepresenteerd
o In plaats van categoriaal
o Hoewel elke stoornis nog steeds categoriaal is gedefinieerd, zijn er nu criteria toegevoegd die de
ernst van de stoornis omschrijven
o Bv dimensionele maten voor de ernst van de symptomen.
- Categorieën van autisme (vroeger) → vroeger beschreven als ‘subtype’ nu als ‘fenotype’ (meer
dynamische term)
o Dit omdat de gedragskenmerken v/e stoornis bij een bepaalde persoon kunnen veranderen
doorheen de tijd
o In de DSM – 5 wordt er bij ADHD momenteel gesproken over verschillenden “beelden” ipv types
o Syndroom van asperger
o Syndroom van RED
ASS
Groene zijn degene die link hebben met de thema’s die we gaan behandelen
Thema’s die we behandelen kunnen koppelen aan hoofdcategorie
4
1
, Thema 1: Classificatie en diagnostiek
1. Classificatie
1.1klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
1.2Empirisch – statische classificatiesystemen
2. Diagnostiek
2.1Diagnostiek in engere en ruimere zin
2.2Verschillende ‘soorten’ diagnostiek
2.3Voor en nadelen van het stellen van een diagnose
2
, 1. Classificatie
- = het systematische ordenen en groeperen van problemen op bases van gelijke eigenschappen en
onderlinge relaties
- = om het werk te vergemakkelijken (om het niet steeds te moeten herhalen)
- = testen, observeren, onderzoeken…
- Grote verscheidenheid aan problemen
o nood aan ordening en indeling (op basis van gelijke eigenschappen en onderlinge relaties)
- Communicatie, gemeenschappelijke taal : verstaan we hetzelfde?
o belangrijk voor diagnose en behandeling
- Meestal 1 grote term als verzameling voor meerdere beperkingen bv leerstoornis: dyslexie,
concentratiestoornis…
- Bij het classificeren van problemen wil men een gemeenschappelijke taal ontwikkelen ter bevordering van
de onderlinge communicatie tussen professionals. + Communicatie met collega’s, ouders…: ouders willen
vaak een naam erop plakken + belangrijks voor de diagnostiek
- Classificatie ≠ diagnostiek → Door u classificatie is de diagnostiek gemakkelijker te doen/ te verstaan.
2 soorten classificatie:
- Klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
- Empirisch – statische classificatiesystemen
1.1klinisch – psychiatrisch classificatiesystemen
- Voor elke psychiatrische stoornis zijn diagnostische en differentiaal diagnostische criteria vastgelegd.
o Wanneer voldaan is aan de nodige criteria, kan de stoornis worden geclassificeerd
o Psychiatrische stoornissen = onafhankelijke en duidelijk afgelijnde ziekte-entiteiten, met voor elke
stoornis diagnostische en differentiaal diagnostische criteria
➔ Indien voldaan aan nodige criteria: stoornis classificeren
Klinisch-psychiatrische classificatiesystemen zijn categoriaal: men heeft een stoornis of men
heeft ze niet
- Bekendste psychiatrisch classificatiesysteem is het DSM-5
DSM = Diagnostic and Statisticl Manual of Mental Disorders
Categoriaal: alle stoornissen zijn een bepaalde categorie
o + duidelijk (je hebt het of niet, no in between)
o - Alles of niets (als je voldoet aan 2 criteria ipv 3 heb je geen label, geen recht op
hulp…)
- ICD = International Classification of Diseases 10
o In mei 2019 komt er een 11de versie uit, na aanpassingstijd (inlezen, criteria die gewijzigd, meer of
minder mensen krijgen diagnose, verandering van de instrumenten om diagnose te stellen…) wordt
hij officieel uitgebracht
1.1.1 DSM-5
- ‘Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders’
- Systeem om problematieken van individuen te beschrijven en te classificeren in ‘stoorniscategorieën’
- Wereldwijd meest gebruikt
- In dit classificatiesysteem worden stoornissen geoperationaliseerd dmv criteria. Deze geven kernsymptomen
van kernstoornis weer. Ook duur en aanvang van symptomen en mate waarin symptomen het normale
functioneren verstoren worden in criteria opgenomen
- (ITO: paradigma 3: medische model → omdat je je focust op een beperking, op wat er niet goed gaat)
3
, Nieuw in DSM-5
- Geen Romeins cijfer meer (om het dynamische karakter aan te passen – moderne
look te geven)
- Drie grote delen:
o 1: uitleg over indeling/uitgangspunten
o 2: de 22 hoofdcategorieën met diagnostisch en differentiaal diagnostische
criteria
o 3: classificaties die nog niet zijn opgenomen in deel 2 en waarnaar er nog meer onderzoek moet
gedaan worden (overtuigd dat ze bestaan bv. internetgamingverslaving)
- Nieuwe namen
o Sommige stoornissen krijgen een nieuwe naam
- Meer dimensioneel gepresenteerd
o In plaats van categoriaal
o Hoewel elke stoornis nog steeds categoriaal is gedefinieerd, zijn er nu criteria toegevoegd die de
ernst van de stoornis omschrijven
o Bv dimensionele maten voor de ernst van de symptomen.
- Categorieën van autisme (vroeger) → vroeger beschreven als ‘subtype’ nu als ‘fenotype’ (meer
dynamische term)
o Dit omdat de gedragskenmerken v/e stoornis bij een bepaalde persoon kunnen veranderen
doorheen de tijd
o In de DSM – 5 wordt er bij ADHD momenteel gesproken over verschillenden “beelden” ipv types
o Syndroom van asperger
o Syndroom van RED
ASS
Groene zijn degene die link hebben met de thema’s die we gaan behandelen
Thema’s die we behandelen kunnen koppelen aan hoofdcategorie
4
